KTK 34/A Trafik Cezası’na ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   KTK 34/A trafik cezası 2026 yılında 2.719 TL’dir ve tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse %25 indirimle 2.039,25 TL’ye düşer.
2. 2
   Aracı başka biri kullansa dahi ceza araç sahibine kesilir. Araç satılmışsa noter devir belgesiyle itiraz edilir.
3. 3
   İlk yakalanmada muayene için yedi iş günü verilir. Bu süre içinde muayene yaptırılmazsa 5.662 TL’lik 34/B cezası uygulanır ve araç trafikten men edilir.
4. 4
   TÜVTÜRK’e ödenen gecikme bedeli idari para cezasından bağımsızdır ve araç hiç trafiğe çıkmasa da her ay için işlemeye devam eder.

34/a trafik cezası, muayenesi yapılmamış aracı trafiğe çıkaran araç sahibine kesilen idari para cezasıdır. Ceza, aracın muayene süresi bitmesine rağmen trafiğe çıkarılmasıyla doğar. 2026 yılında tutarı 2.719 TL’dir ve 10 ceza puanı içerir. Ceza tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenirse %25 indirimle 2.039,25 TL olur.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, KTK 34/A trafik cezasının kapsamına, ceza puanına, nasıl ödenebileceğine, erken ödeme indirimine ve cezaya itiraz sürecine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Muayenesiz araç dosyalarında en sık karşılaştığımız sorun, ilk cezadan sonra verilen yedi iş günlük sürenin göz ardı edilmesidir. Bu süre içinde muayene yaptırılmadığında daha yüksek tutarlı 34/B cezası uygulanır ve araç trafikten men edilerek sorun büyür. Muayene süresinin ruhsattan düzenli olarak takip edilmesi ve ek-33 belgesinin muayene makbuzuyla birlikte saklanması, olası bir itirazda en güçlü delili oluşturur.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

KTK 34/A Trafik Cezası Nedir?

KTK 34/a trafik cezası, araç muayenesi zorunluluğuna aykırı davranışın yaptırımıdır (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 34. madde). Muayene süresi biten aracı trafiğe çıkaran araç sahibine idari para cezası verilir. Özel otomobilde ilk muayene üç yıl sonra yapılır, sonraki muayeneler her iki yılda tekrarlanır. Sonraki muayene tarihi araç ruhsatında yazılıdır.

Park halindeki araç değil, yola çıkan araç cezalandırılır. Ruhsattaki tarih geçtikten sonra yola çıkan her araç denetimde ceza riskiyle karşılaşır.

Muayenesiz Araç Kullanma Cezası Ne Kadar? (2026)

Muayenesiz araç kullanma cezası, 34/a trafik cezası olarak 2026’da 2.719 TL’dir. Tutar, 2025’teki 2.167 TL’nin yüzde 25,49 yeniden değerleme oranıyla artırılmasıyla belirlenmiştir. Muayene ücreti ve gecikme bedeli cezaya dahil değildir, TÜVTÜRK’e ayrıca ödenir. Ceza tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

Muayenesi Geçen Araçla Yakalanırsa Ne Olur?

Denetimde polis plakadan muayene tarihini sorgular. Muayene süresi geçmişse tutanak düzenlenir ve 2.719 TL ceza araç sahibine yazılır. Aynı tutanakla ek-33 belgesi verilir ve yedi iş günü içinde muayene yaptırılması istenir.

İlk Kez Yakalanma ve 7 Günlük Süre

İlk yakalanmada ceza kesilir ve muayene için yedi iş günü verilir. Süre iş günü olarak hesaplandığından hafta sonları sayılmaz. Muayene yedi iş günü içinde yaptırılırsa 34/b ihlali doğmaz. Muayene ücreti ve gecikme bedeli istasyonda ödenir. Süre sonunda araç yine muayenesiz yola çıkarsa 34/b uygulanır.

İkinci Kez Yakalanma

Yedi iş günü içinde muayene yaptırmadan araçla yeniden yola çıkan araç sahibine 34/b uygulanır. 2026 cezası 5.662 TL’dir ve ilk ayda ödenirse 4.246,50 TL olur. Ceza puanı 10’dur. Araç trafikten men edilir ve en yakın muayene istasyonuna gönderilir.

Muayene Gecikme Bedeli Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Gecikme bedeli, muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücretinin %5’i kadardır (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 35. madde). Ay kesirleri tam ay sayılır. 2026’da otomobil muayene ücreti 3.288,84 TL’dir. İki ay beş gün gecikme üç ay sayılır ve 3.288,84 × 0,15 işlemiyle 493,33 TL bedel çıkar.

Önemli bir nokta olarak, gecikme bedeli idari para cezasından ayrıdır. Araç hiç trafiğe çıkmasa da bedel işlemeye devam eder.

Muayenesiz Araçla Kaza Yapılırsa Sigorta Öder mi?

Muayenesizlik sigortayı kendiliğinden geçersiz kılmaz. Zorunlu trafik sigortası, kazada zarar gören üçüncü kişinin zararını öder.

Aracın muayenesinin olmaması, zorunlu trafik sigortasında tek başına rücu sebebi sayılmaz. Rücu yalnızca Genel Şartlar’da sayılan hallerde gündeme gelir. K

asko tazminatı poliçe şartlarına göre değerlendirilir. Zorunlu trafik sigortası olmayan araç muayeneye alınmaz. Kazadan bağımsız olarak 2.719 TL ceza ayrıca yazılır.

KTK 34/A Trafik Cezası Nasıl Sorgulanır ve Ödenir?

KTK 34/A trafik cezası, e-Devlet Kapısı’ndaki trafik cezası sorgulama hizmetinden, GİB İnteraktif Vergi Dairesi’nden ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sorgulama sayfasından görülür. Sorgulama plaka ve T.C. kimlik numarasıyla yapılır.

Ödeme e-Devlet, GİB İnteraktif Vergi Dairesi, vergi daireleri, internet ve mobil bankacılık üzerinden yapılır. Muayene geçerlilik tarihi EGM ve TÜVTÜRK sistemlerinden kontrol edilir. Ödeme makbuzu iade talebinin dayanağı olduğundan saklanır.

Muayenesiz Araç Cezasında Erken Ödeme İndirimi

Erken ödeme indirimi, tebliğden sonraki ilk ay içinde yapılan ödemeye uygulanır ve oran %25’tir. 2.719 TL’lik 34/a trafik cezası 2.039,25 TL’ye, 5.662 TL’lik 34/b cezası 4.246,50 TL’ye iner. Ödeme itiraz hakkını etkilemez (5326 sayılı Kabahatler Kanunu 17. madde). İndirimli ödeme yapan araç sahibi, ceza kesinleşmeden itiraz yoluna gidebilir.

KTK 34/A Trafik Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Dilekçe ihlalin yapıldığı yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne verilir. Dilekçede tutanak tarihi ve numarası, plaka, 2.719 TL ceza tutarı, itiraz gerekçeleri ve deliller yazılır.

İtiraz başvurusu harca tabi değildir ve avukatla temsil zorunlu değildir. Gerekçe olarak muayenenin süresinde yapıldığı, muayenenin ek-33 süresi içinde yaptırıldığı, araç sahibinin başka kişi olduğu ya da tutanaktaki plaka ve tarih bilgisinin hatalı yazıldığı ileri sürülür. İhlali ispat yükü idaredir.

Muayenesiz Araç Cezasına İtiraz Süresi

İtiraz süresi, cezanın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gündür ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenmiştir (5326 sayılı Kabahatler Kanunu 27. madde). Süre hak düşürücüdür yani süresi geçen başvuru reddedilir ve 34/a trafik cezası kesinleşir. Muayenesiz araç cezaları 15.000 TL’nin altında kaldığından dolayı hakimliğin kararı kesindir (5326 sayılı Kabahatler Kanunu 28. madde).

Muayenesiz Araç Cezasına İtiraz İçin Gerekli Belgeler

İtiraz dilekçesinde kullanılması gereken belgeler, itiraz gerekçesine bağlı değişkenlik gösterecektir. Muayene tarihini, ek süreyi ve araç devrini kanıtlayan belgeler şöyledir:

• Ceza tutanağının veya tebliğ belgesinin fotokopisi.
• Araç ruhsatının fotokopisi.
• Muayene raporu veya muayene tarihini gösteren TÜVTÜRK kaydı.
• Ek-33 belgesi ve muayenenin yedi iş günü içinde yapıldığını gösteren makbuz.
• Muayene randevusu çıktısı.
• Araç satılmışsa noter satış sözleşmesi yahut devir belgesi.
• Kimlik fotokopisi.
• Ödeme yapılmışsa banka dekontu.
• Avukat vekilse vekaletname.

Belgeler dilekçe ekine sıra numarasıyla konulmalı ve dilekçenin delil bölümünde tek tek yazılmalıdır.

Muayenesiz Araç Kullanma Cezası İtiraz Dilekçesi Örneği

Avukatlarımızın hazırladığı bu dilekçe örneği, muayenesiz araç kullanma cezasına itiraz dilekçesinin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz.

Dilekçede muayenenin yapıldığı, ek-33 süresine uyulduğu, aracın devredildiği ve tutanağın hatalı olduğu iddiaları ayrı maddelerde yazılır. Olaya uymayan maddeler çıkarılır, köşeli parantezli alanlar doldurulur.

[İl] SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE

İTİRAZ EDEN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [Kimlik No]

VEKİLİ: Av. [Avukat Adı Soyadı]

KONU: [Tutanak No] sayılı 34/a idari para cezasının iptali talebidir.

İTİRAZ EDİLEN CEZA: [Tarih] tarihli tutanak, [Plaka] plakalı araç, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 34/a, 2.719 TL.

TEBLİĞ TARİHİ: [Gün/Ay/Yıl]

AÇIKLAMALAR:

1. [Plaka] plakalı araç adıma kayıtlıdır. [Tarih] tarihinde yapılan denetimde aracın muayene süresinin dolduğu gerekçesiyle 2.719 TL idari para cezası yazılmıştır.
2. [Seçenek A] Araç, [Muayene Tarihi] tarihinde muayeneden geçmiştir ve muayene raporu ekte sunulmuştur. Ceza, geçerli muayene bulunduğu halde yazılmıştır.
3. [Seçenek B] Denetimde ek-33 belgesi düzenlenmiş ve muayene, verilen yedi iş günü içinde [Muayene Tarihi] tarihinde yaptırılmıştır. Makbuz ekte sunulmuştur.
4. [Seçenek C] Araç, [Tarih] tarihinde noter satışıyla [Alıcı Adı]’na devredilmiştir. İhlal tarihinde araç sahibi değilim.
5. [Seçenek D] Tutanakta [plaka / tarih / yer] bilgisi hatalı yazılmıştır. Doğru bilgi [Doğru Bilgi]’dir.
6. İhlalin gerçekleştiği idare tarafından ispat edilmemiştir.

HUKUKİ NEDENLER:

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve ilgili mevzuat.

DELİLLER:

Ceza tutanağı, araç ruhsatı, muayene raporu, ek-33 belgesi, muayene randevusu, devir belgesi, kimlik fotokopisi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM:

Açıklanan nedenlerle [Tutanak No] sayılı idari para cezasının iptaline karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

[Tarih]

İtiraz Eden / Vekili

[Ad Soyad] – [İmza]

Muayenesiz araç kullanma cezası ödenmezse ne olur?

Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay için %5 faiz işler (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 115. madde). Başlanan her ay tam ay hesaplanır ve faizle birlikte ödenecek tutar cezanın iki katını geçemez. 2.719 TL’lik cezada üst sınır 5.438 TL olur. Ödenmeyen ceza tahsil dairesine aktarılır ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilir.

Muayenesiz araç kullanma cezası kaç ceza puanıdır?

34/a ve 34/b ihlallerinin ceza puanı 10’dur. Puanlar bir yıllık dönemde toplanır ve 100 puana ulaşan sürücünün belgesi iki ay geri alınır (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 118. madde).

Araç muayenesi 1 gün geçerse ceza kesilir mi?

Kanunda gün noktasında bir tolerans belirlenmemiştir. Muayene süresi biten aracın ertesi günden itibaren trafiğe çıkması 34/a ihlalidir ve 2.719 TL ceza yazılır. Gecikme bedeli bir günde bile tam ay üzerinden hesaplanır.

Muayene randevusu olan araçla istasyona giderken ceza kesilir mi?

Tespit sonrası araç sahibine ek-33 belgesiyle yedi iş günü izin verilir. Muayene süresi dolmuş araçla istasyona giderken ceza yazılırsa (görevli memura durumu anlatabilirsiniz) randevu kaydı itiraz dilekçesine delil olarak eklenir.

Muayenesiz araç cezası sürücüye mi, araç sahibine mi yazılır?

Muayenesiz araç kullanma durumunda ceza araç sahibine yazılır. Aracı başka kişi kullansa da dahi 2.719 TL’lik idari para cezası araç sahibinden tahsil edilir. Araç satılmışsa devir belgesinin itirazda sunulması gerekmektedir.

Muayenesiz motosiklet kullanmanın cezası farklı mıdır?

Motosiklet de aynı kurala tabidir ve ceza 2.719 TL’dir. Motosikletin ilk muayenesi üç yaşında, sonraki muayeneleri ikişer yıl arayla yapılır. 2026’da motosiklet muayene ücreti 1.674,53 TL olduğundan aylık gecikme bedeli 83,73 TL’dir.

Ödenmemiş trafik cezası olan araç muayeneden geçer mi?

Ödenmemiş trafik cezası, motorlu taşıtlar vergisi ve HGS geçiş ücreti borcu aracın muayenesini engeller. Araç sahibi borcu ödedikten sonra muayene yaptırır. Eğer borç yapılandırıldıysa yine yapılandırma süresince muayene yaptırabilir.

Muayenesiz araç cezası ödendikten sonra itiraz edilebilir mi?

Cezanın ödenmesi, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. İtiraz başvurusu yine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılabilir. İtiraz sonucunda ceza kaldırılırsa ödenen tutar iade edilir. İade için kesinleşmiş karar örneği ve ödeme makbuzuyla cezayı tahsil eden birime başvurulması gerekmektedir.

Muayenesiz araç cezası kameradan tespit edilerek yazılabilir mi?

Plaka tanıma sistemi ile yapılan denetimlerde araçların muayene durumu sorgulanabilir. Tespit edilen araç sahibine ceza tebliğ edilir ve 15 günlük itiraz süresi tebliğle başlar.

KTK 78/1-B Trafik Cezası’na ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   Kask takmama cezası 2026 yılında ilk ihlalde 2.500 TL’dir ve 1 yıl içindeki tekrarlarda 5.000 TL’ye, ardından 10.000 TL’ye yükselir.
2. 2
   Ceza plakaya değil, kask takmayan sürücüye ve yolcuya ayrı ayrı yazılır. 15 ceza puanı ise yalnızca sürücüye işlenir.
3. 3
   Çene kayışı bağlı olmayan kask ve standart dışı bisiklet kaskı, kask takılmamış gibi değerlendirilir.
4. 4
   Cezaya tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edilir. Erken ödeme indiriminden yararlanmak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

KTK 78/1-b trafik cezası, motosiklet ve motorlu bisiklet kullanırken kask takmayan sürücü ve yolcuya uygulanan idari para cezasıdır. Kask takmama cezası 2026 yılı için ilk ihlalde 2.500 TL, 1 yıl içindeki ikinci ihlalde 5.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde 10.000 TL’dir. Tebliğden itibaren 1 ay içinde ödenen cezalarda %25 indirim uygulanır.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, KTK 78/1-b trafik cezasının kapsamına, ceza puanına, nasıl ödenebileceğine, erken ödeme indirimine ve cezaya itiraz sürecine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Kask takmama cezası tek başına küçük bir idari yaptırım gibi görünse de, asıl sonucunu bir trafik kazasından sonra doğurur. Kask takmayan sürücünün tazminatı, kaskın yaralanmayı önleyeceğinin ispatlandığı ölçüde müterafik kusur gerekçesiyle azaltılır. Bu nedenle kask meselesi, ceza tutanağının ötesinde, kaza sonrası tazminat dosyasının sonucunu doğrudan etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmelidir.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

KTK 78/1-b Trafik Cezası Nedir?

78/1-b, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendidir. Bu bent, sürücülerin koruma başlığını (kask) ve koruma gözlüğünü, yolcuların ise koruma başlığını usulüne uygun kullanmasını zorunlu tutar. Kuralı ihlal eden sürücü veya yolcuya idari para cezası uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu 78. madde).

Kaskın yalnızca araçta bulundurulması yetmez. Başa takılması ve çene kayışının bağlanması gerekir. Takılmayan ya da usulüne aykırı takılan kask ihlal sayılır.

KTK 78/1-b ile 78/1-a Arasındaki Fark

78/1-a ve 78/1-b, 2918 sayılı Kanun’un 78. maddesinde yer alan ayrı koruma yükümlülükleridir. İkisi de ilk ihlalde 2.500 TL idari para cezası getirir. Farklar kapsamda, çocuk hükmünde ve ehliyet sonucunda ortaya çıkar.

• 78/1-a emniyet kemeri ile çocuk koruma sistemi kuralını, 78/1-b ise koruma başlığı ve koruma gözlüğü kuralını düzenler.
• 78/1-b motosiklet ve motorlu bisiklet gibi iki tekerlekli araçları, 78/1-a ise kemerin bulunduğu araçları ilgilendirir.
• 78/1-b ihlalinde ehliyet doğrudan geri alınmaz. 78/1-a ihlalinin 1 yıl içinde dört veya daha fazla kez tekrarında sürücü belgesi her seferinde 30 gün geri alınır.
• 78/1-a kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocuğun koruyucu sistem kullanmasını sağlamayan sürücüye 5.000 TL ceza verilir. 78/1-b için böyle ayrı düzenleme bulunmaz.
• Kask cezasında ehliyet doğrudan geri alınmaz, emniyet kemeri cezasında 1 yıl içinde dördüncü ihlalde 30 gün geri alınır.

Kask Takmama Cezası Ne Kadar? (2026)

2026 yılında kask takmama cezası ilk ihlalde 2.500 TL’dir. Aynı kuralın 1 yıl içinde ikinci ihlalinde 5.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde 10.000 TL uygulanır (7574 sayılı Kanun). Ayrıca tebliğden itibaren 1 ay içinde ödeme yapan sürecülere %25 indirim uygulanır.

Kask Takma Zorunluluğu Hangi Araçlar İçin Geçerlidir?

Kural motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüleri ile yolcularını kapsar. Elektrikli bisiklet de motorlu bisiklet kapsamında değerlendirildiği için kask takmak zorunludur.

Motosiklette Yolcu (Artçı) Kask Takmazsa Ceza Kime Yazılır?

Kask takmayan yolcuya yani kanundaki şekliyle artçıya da ayrıca ceza yazılır. Kanun metni 78/1-b ihlalinde idari para cezasının sürücülere ve yolculara uygulanacağını düzenler, dolayısıyla cezayı ihlali yapan kişi öder.

Kask Takmama Cezasının Ceza Puanı

Kask takmama ihlali 15 ceza puanıdır ve puan yalnızca sürücüye işlenir, yolcuya ceza puanı işlenmez. 1 yıl içinde toplam puan 100’ü aşan sürücünün belgesi geri alınır. Bu durum aday sürücülerde sınır 75 puandır.

Her puan ihlal tarihinden 1 yıl sonra hesaptan kendiliğinden düşer ve erken ödeme puanı silmez. Kask cezası tek başına sürücü belgesinin geri alınması sonucunu doğurmaz, ehliyet ancak puan sınırı aşılırsa geri alınır.

KTK 78/1-b Trafik Cezası Nasıl Sorgulanır ve Ödenir?

78/1-b trafik cezası, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın İnternet Vergi Dairesi sisteminde ceza tutanağındaki seri numarasıyla sorgulanır ve ödenir. e-Devlet üzerinden de ceza sorgusu ve itiraz takibi yapılabilir.

Kask Takmama Cezasında Erken Ödeme İndirimi

Tebliğden itibaren 1 ay içinde ödeme yapılırsa cezada %25 indirim uygulanır (Kabahatler Kanunu 17. madde). İlk ihlalde 2.500 TL ceza 1.875 TL, ikinci ihlalde 5.000 TL ceza 3.750 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde 10.000 TL ceza 7.500 TL olur. 1 ay geçerse indirim hakkı sona erer.

KTK 78/1-b Trafik Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Cezaya, tutanağın düzenlendiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne verilen dilekçe ile itiraz edilir. Dilekçede kaskın takılı olduğu, tespitin hatalı olduğu veya tutanağın usule aykırı düzenlendiği gibi itiraz sebepleri açıkça yazılır. Ardından hakimlik itirazı inceler ve kararını verir. Verilen bu karar kesindir (Kabahatler Kanunu 27. madde).

Kask Takmama Cezasına İtiraz Süresi

Kask takmama cezasına itiraz süresi, cezanın tarafınıza tebliğinden itibaren 15 gündür ve bu süre Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenmiştir. Süre geçtikten sonra yapılan itirazlar süre yönünden reddedilecektir.

Kask Takmama Cezasına İtiraz İçin Gerekli Belgeler

Kask takmama cezasına itiraz için gerekli belgeler tutanak, tebligat, kimlik ve delillerdir. Başvuru dosyası dilekçeye eklenen belgelerle tamamlanır ve belgelerin tümü şöyledir:

• Trafik idari para cezası karar tutanağının veya tebligatın örneği.
• Tebliğ tarihini gösteren tebligat zarfı ya da e-Tebligat kaydı.
• Nüfus cüzdanı veya kimlik kartının fotokopisi.
• Avukat aracılığıyla başvuruluyorsa vekaletname.
• Kaskın takılı olduğunu gösteren fotoğraf, kamera kaydı veya tanık bilgileri gibi deliller.

Belgeler dilekçenin ekine konulur ve dilekçede ayrıca sayılır. Eksik belge itirazın incelenmesini engellememekle beraber savunmanın delil gücünü azaltır.

Kask Takmama Cezası İtiraz Dilekçesi Örneği

Kask takmama cezasına itiraz dilekçesi, ceza tutanağının numarasını, itiraz sebebini ve talebi açıkça yazan belgedir.

Avukatlarımızın hazırladığı bu dilekçe örneği, itiraz dilekçesinin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz.

…… SULH CEZA HAKİMLİĞİNE

İTİRAZ EDEN: …… (T.C. Kimlik No ……)

ADRES: ……

VEKİLİ: Çözüm Hukuk Bürosu

KONU: …… tarih ve …… seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz

AÇIKLAMALAR:

1. İtiraz edene …… tarihinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78/1-b maddesi gereğince …… TL idari para cezası uygulanmıştır. Ceza tebligatı …… tarihinde tebliğ edilmiştir.
2. İtiraz eden olay anında kaskını usulüne uygun biçimde takmıştır. Tutanakta yer alan tespit gerçeği yansıtmamaktadır.
3. Tutanakta ihlalin yeri, saati ve tespit şekli yeterince açıklanmamıştır. Eksiklik savunma hakkını kısıtlamaktadır.
4. İtiraz süresi içinde olduğumuzdan başvuru yasal süreye uygundur.

HUKUKİ SEBEPLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu 27. madde ve ilgili mevzuat

DELİLLER: Tutanak, tebligat, kimlik, kamera kaydı, fotoğraf, tanık beyanı ve her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan sebeplerle idari para cezası karar tutanağının iptaline karar verilmesini saygılarımla talep ederim.

Tarih ……

İtiraz Eden / Vekili ……

EKLER: Tutanak ve tebligat örneği, kimlik fotokopisi, vekaletname, deliller

Kask Takmama Cezası Ödenmezse Ne Olur?

Ceza süresinde ödenmezse indirim hakkı kaybolur ve her ay için Kasım 2026 itibariyla %5 gecikme zammı uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu 115. madde). Ödenmeyen borç Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tahsil edilir ve haciz dahil takip işlemleri yapılabilir.

Kask Takmamanın Trafik Kazası Tazminatına Etkisi

Kask takmayan sürücünün trafik kazası tazminatı, kask eksikliğinin yaralanmayı artırdığı ölçüde azaltılır yani müterafik kusur indirimi uygulanır. Tazminat borçlusu, kaskın ilgili yaralanmayı önleyeceğini ispatlarsa mahkeme indirim yapar. Diğer taraftan, kaskla ilgisi olmayan bacak kırığı gibi zararlarda indirim yapılmaz.

Tazminat sürecinde olay yeri tutanağı, sağlık raporları ve sigorta yazışmaları saklanır. Kask takılıp takılmadığı tartışmalıysa kamera kaydı ve tanık beyanları delil olur. İndirim savunmasına karşı kaskın yaralanmayı önleyemeyeceği ortaya konulur.

Uzman avukatlarımızın hazırladığı Motosiklet Kazalarında Tazminat ve Sigorta Süreçleri web sayfasını inceleyerek konuya ilişkin daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Kask takmama cezası plakaya mı yazılır?

Ceza araç sahibine ya da plakaya değil, kask takmayan sürücü yahut yolcuya uygulanır. Kanun, idari para cezasının ihlali yapan sürücüye ve yolcuya verileceğini düzenler. Araç başkasına ait olsa bile cezayı ihlali yapan kişi öder.

Elektrikli bisiklet ve scooter kullanırken kask takmak zorunlu mu?

Elektrikli bisiklet motorlu bisiklet kapsamında olduğundan kask takmak zorunludur. Elektrikli scooter, yani skuter, 78. maddenin (b) bendinde ayrıca sayılmaz. Scooter’ın kullanım kuralları Karayolları Trafik Kanunu’nun 20. ve 28. maddelerinde düzenlenir.

50 cc motosiklette kask takmak zorunlu mu?

50 cc motosiklet ve moped için de kask takmak zorunludur. Kural motor hacmine bağlı değildir.

Kask takılı ancak çene kayışı bağlı değilse ceza yazılır mı?

Çene kayışı bağlı olmayan kask usulüne uygun takılmış sayılmaz ve bu durum ihlal kabul edilerek ceza yazılır. Kask başta dursa bile kayışsız kask korumayı sağlamaz.

Motosiklet kaskı yerine bisiklet kaskı takmak yeterli mi?

Motosiklet ve motorlu bisiklet için standartlara uygun koruma başlığı aranır. Standardı karşılamayan bisiklet kaskı yeterli sayılmaz ve kask takılmamış gibi değerlendirilir.

Kask takmama cezası tekrar alınırsa ne olur?

Kask ihlali tekrarlandıkça ceza kademeli artar ve ceza puanı birikir. 1 yıl içinde üç ihlalin toplam cezası 17.500 TL, toplam puanı 45’tir. Üçünde de indirimli ödeme yapılırsa toplam 13.125 TL ödenir. 1 yıl içinde toplam puanı 100’ü aşan sürücünün belgesi geri alınır.

Kask takmama cezası ödenmeden motosiklet kullanılabilir mi?

Ödenmemiş kask cezası motosiklet kullanmaya engel değildir. Borç gecikme zammıyla büyür ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın takibine girer.

Kask takmama cezası kameradan tespit edilerek yazılabilir mi?

Kask ihlali, denetim yapan trafik görevlisi tarafından tespit edilir ve ceza tutanağına geçirilir. Kamera kaydı ihlali ispatlayan ya da çürüten delil olarak itirazda kullanılır. Dilekçede kaydın getirtilmesi talep edilir.

Kask takmama cezasında motosiklet bağlanır mı?

Kask cezasında motosiklet bağlanmaz ve trafikten men edilmez ve sürücü belgesine de doğrudan el konulmaz. Kask takılana kadar araç yola devam edemez.

Kask takılı ancak gözlük takılmadıysa ceza yazılır mı?

Koruma gözlüğü, 78/1-b bendinde sürücü için kask ile birlikte sayılan zorunlu donanımdır. Gerekli hallerde gözlüğü kullanmayan sürücüye de kask ihlali ile aynı tutarda ceza uygulanır. Yolcular içinse yalnızca kask zorunludur.

Kiralık motosiklette kask cezası kime yazılır?

Ceza, motosikleti kiralayan firmaya değil, kaskı takmayan sürücü veya yolcuya yazılır. Kiralık araç ceza sorumluluğunu değiştirmez, ihlali yapan kişi cezayı öder.

Kaçak yapının ihbarı, şikayeti ve cezasına ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   Kaçak yapı cezası, aykırı alanın metrekaresi ile yapının sınıfına göre hesaplanır. Ruhsatsız yapıda ceza %180 artar ve 2026 yılında III-B sınıfı yapıda metrekare başına temel tutar 539,26 TL’dir.
2. 2
   İdari para cezası ile yıkım ayrı işlemlerdir. Yapıyı yıkımdan kurtaran tek yol, mühürden sonraki 1 ay içinde yapıyı ruhsata uygun hale getirmek veya ruhsat almaktır.
3. 3
   Şikayet belediye sınırları içinde belediyeye, sınır dışında valiliğe veya CİMER üzerinden yapılır. Kaçak yapıyı ihbar etmek için kanunda bir süre sınırı bulunmaz.
4. 4
   Cezaya ve yıkım kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Dava yıkımı kendiliğinden durdurmadığı için yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.

Kaçak yapı cezası, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılan yapı için belediye encümeninin verdiği idari para cezasıdır ve bu cezanın tutarı, aykırı alanın metrekaresi ile yapı sınıfına göre hesaplanır ve ruhsatsız yapıda %180 artar.

Para cezasının yanında yapı mühürlenir ve 1 ay içinde ruhsata bağlanmayan yapı için yıkım kararı çıkar. Şikayet belediyeye, belediye sınırı dışında valiliğe veya CİMER’e yapılır. İdari para cezasına ve yıkım kararına karşı durdurma ve itiraz davası açma süresi tebliğden itibaren 60 gündür. 2026 yılı için III-B sınıfı yapıda temel ceza metrekare başına 539,26 TL’dir.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, kaçak yapıların nereye ve nasıl şikayet edilebileceğine, şikayete ilişkin yanıt sürülerine, karara itiraz adına açılabilecek davalara ve idari para cezalarına ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Kaçak yapı dosyalarında en sık karşılaştığımız yanılgı, idari para cezasının ödenmesiyle yapının yasal hale geldiğinin düşünülmesidir. Ceza ile yıkım birbirinden bağımsız işlemler olduğu için, mühürden sonraki 1 aylık sürenin ruhsat başvurusu veya aykırılığın giderilmesi için değerlendirilmemesi, yapının tamamen kaybedilmesine yol açabilir. Bu süre içinde yapının imar planına uygun olup olmadığının incelenmesi, dosyanın seyrini belirleyen ilk adımdır.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

Kaçak Yapı Nedir? Hangi Yapılar Kaçak Sayılır?

İmar Kanunu kaçak yapıyı kendi adıyla tanımlamaz. Kanun, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı başlanan yapıyı düzenler (3194 sayılı İmar Kanunu 32. madde). Yapı, karada ve suda kurulan kalıcı veya geçici, kamuya ya da özel kişilere ait yeraltı ve yerüstü inşaatıdır ve kanun kapsamındaki bütün yapılar için yapı ruhsatı alınması zorunludur (21. madde). Ruhsatlı yapıda yapılan her değişiklik de yeniden ruhsata bağlıdır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ruhsatsız veya ruhsata aykırı inşaatı kaçak inşaat olarak anar.

Ruhsat durumuna göre kaçak sayılan yapı türleri şunlardır.

• Yapı ruhsatı alınmadan inşasına başlanan yapılar.
• Ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere aykırı yapılan yapılar.
• Ruhsatlı binaya izinsiz eklenen kat, çatı katı ve alan büyüten ilaveler.
• Yeniden ruhsat alınmadan yapılan esaslı tadilatlar.
• İmar planına ve imar mevzuatına aykırı yapılan yapılar.
• Ruhsat tarihinden itibaren 5 yıl içinde tamamlanamadığı için ruhsatsız sayılan yapılar.

Ruhsat gerektirmeyen işler kaçak sayılmaz. Sıva, boya, doğrama, tesisat tamiri ve çatı onarımı gibi taşıyıcı sistemi, dış cepheyi ve ıslak hacimlerin yerini değiştirmeyen basit tamir ve tadilat ruhsat istemez (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 4. madde).

Şartları sağlayan müstakil konutta basit garaj örtüsü ile en fazla 7 m2 rüzgarlık holü de 14 Ocak 2026’dan itibaren ruhsata tabi değildir. Yapı kullanma izni alınmadan kullanılan yapı kaçak sayılmaz fakat ayrı yaptırıma bağlanır (3194 sayılı Kanun 31. madde). Yapının kaçak sayılması ruhsat durumuna ve ruhsata uygunluğa bağlıdır.

Kaçak Yapı Cezası Ne Kadar? (2026)

Kaçak yapıya ilişkin para cezası, aykırı alanın metrekaresi ile yapının sınıf ve grubuna göre hesaplanır (3194 sayılı İmar Kanunu 42. madde) ve kanundaki ceza cetveli, her yıl hükümet tarafından belirlenen yeniden değerleme oranıyla artırılır ve bu oran 2026 için %25.49’dur.

Sınıf ve grup, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 3 Şubat 2026 tarihli ve 33157 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyetleri tebliğine göre belirlenir.

2026 için metrekare tutarları şöyledir:

• I-A sınıfında 79,72 TL
• II-A sınıfında 215,12 TL
• III-A sınıfında 485,38 TL
• III-B sınıfında 539,26 TL
• IV-A sınıfında 620,14 TL
• V-A sınıfında 1.025,37 TL
• V-D sınıfında 1.701,10 TL’dir.

Kural olarak hesaplanan cezanın 9.473 TL’nin altında olması mümkün değildir.

Cezayı artıran etkenler kanunda yüzde oranlarıyla sayılmıştır ve detayları şöyledir:

• Yapı ruhsatsızsa ceza %180, yapılaşmaya yasaklanmış alanda %80, özel imar rejimine tabi alanda %50 artar.
• Can ve mal güvenliğini tehdit eden yapıda ve iskan alındıktan sonra yapılan ruhsatsız yeni inşaatta artış %100’dür.
• Kamu tesisi alanında %60, kamuya veya başkasına ait parselde %40, diğer maliklerin muvafakati olmayan hisseli parselde %30 eklenir.
• Uygulama imar planı bulunan alanda %20, tamamlanmış ve kullanılan yapıda %20, çevre ve görüntü kirliliğine yol açan yapıda %20, tamamlanmış fakat kullanılmayan yapıda %10 artış uygulanır.

Cezanın hesaplanmasında oranlar toplanır ve temel tutara uygulanır, bileşik hesaplanmaz.

Temel cezaya ilave ceza da eklenebilir. İlave ceza, aykırılığa konu alan ile arsanın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımıdır. Tebliğden itibaren 1 ay içinde aykırılık giderilir ve yapı mevzuata uygun hale getirilirse ilave ceza tahsil edilmez. Encümen kararında 1 aylık süre yazılmamış olsa da ilave ceza geçerlidir (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2024/68, K.2025/61, 1 Ekim 2025). Aynı aykırılık yapı inşa sürecinde tekrarlanırsa para cezası iki katı uygulanır.

Cezaya ilişkin indirim zemini ise Kabahatler Kanunu’ndan gelir. Ceza, tebliğden itibaren 1 ay içinde ödenirse %25 indirim yapılır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu 17. madde). Süre geçerse indirim hakkı kaybedilir. Aykırılık da aynı 1 ay içinde giderilirse ilave ceza ayrıca tahsil edilmez.

Kaçak Yapılara Uygulanan İdari Para Cezaları

Ruhsatsız ve ruhsata aykırı yapılara uygulanan idari para cezaları İmar Kanunu’nun tek maddesinde toplanmıştır. Ceza kararını ilgili idarenin encümeni verir ve karar, aykırılığın tespit edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde alınır ve sorumlulardan her biri için ayrı ceza düzenlenir. Sorumlular yapı sahibi, yapı müteahhidi ve aykırılığı 6 iş günü içinde idareye bildirmeyen fenni mesuldür. Fenni mesul, yapının teknik sorumlusu olan mühendis veya mimardır.

Cezalar üç gruba ayrılır.

İlk grup ruhsatsız ve ruhsata aykırı yapılardır. Alan olarak ölçülebilen aykırılıkta metrekare cetveli uygulanır. Alana vurulamayan cephe, malzeme, bahçe duvarı, kapı ve pencere gibi imalatlarda ceza, Bakanlıkça yayımlanan birim fiyat listesindeki bedelin %20’sidir.

İkinci grup yükümlülüklere uymayanlara verilen sabit cezalardır. Kanun metnindeki sabit tutarlar 2.000 TL, çevre ve sağlık aykırılığında 4.000 TL, can ve mal güvenliği tehdidinde 6.000 TL’dir ve yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Anayasa Mahkemesi, sabit cezanın yapı sahibine uygulanmasını Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (E.2025/35, K.2025/239, 26 Kasım 2025). Karara göre sabit cezayı doğuran fiil ruhsatsız yapı yapmak değil, mühürden sonra tanınan 1 aylık sürede aykırılığı gidermemektir.

Üçüncü grup özel cezalardır. Ruhsatsız yapıda kullanılacak hazır betonu temin eden veya bulunduran kişiye 500.000 TL idari para cezası verilir (7579 sayılı Kanun, 22 Mayıs 2026 tarihli ve 33261 sayılı Resmî Gazete). Can ve mal güvenliğini tehdit eden ancak plana uygun yapıda süresi içinde takviye veya yıkım yapılmazsa da ayrı sabit ceza uygulanır. Hakkında Türk Ceza Kanunu’ndan mahkumiyet kararı verilenlerin ödediği idari para cezası faizsiz iade edilir.

Kaçak Yapı Nedeniyle Hapis Cezası Verilir mi?

Kaçak yapı yapan veya yaptıran kişiye 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilebilir (Türk Ceza Kanunu 184. madde). Ruhsatsız yapıya elektrik, su veya telefon bağlanmasına izin verenler de aynı cezayla karşılaşır. Hüküm belediye sınırları içinde ve özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır. Yer şartı sınai faaliyet hükmünde aranmaz.

Yapı imar planına ve ruhsata uygun hale getirilirse kamu davası açılmaz, açılmış dava düşer. Konteyner, prefabrik ve bina vasfı taşımayan imalatta yalnızca idari para cezası uygulanır. Ceza yapı sahibi, yaptıran ve müteahhit için aynıdır. Yapı kullanma izni alınmamış binada sınai faaliyete izin verenlere 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir. Suç şikayete bağlı değildir ve asliye ceza mahkemesinde görülür.

Kaçak Yapı Cezası Nasıl Hesaplanır?

Kaçak yapıda para cezası hesaplanırken öncelikle aykırı alan metrekare olarak bulunur. Sonra yapının sınıf ve grubuna göre metrekare tutarı alanla çarpılır. Ardından uygulanacak artırım oranları toplanıp temel tutara eklenir. Son adımda ise ilave ceza hesaplanır ve toplama katılır.

Örneğin; ruhsatsız yapılmış 100 metrekare bir konutu ele alalım. Bu yapı, III-B sınıfındadır, uygulama imar planı bulunan alandadır, tamamlanmıştır ve kullanılmaktadır.

Temel tutar 100 × 539,26 = 53.926,00 TL’dir. Artırım oranı %180 + %20 + %20 = %220 olduğundan artırım 118.637,20 TL’dir. Temel ceza ile artırım toplamı 172.563,20 TL’ye ulaşır.

Arsanın emlak vergisine esas asgari birim değeri örnekte 1.000 TL kabul edilirse ilave ceza 100 × 1.000 = 100.000 TL olur. Genel toplam 272.563,20 TL’dir.

Süresinde ödemede %25 indirimle 204.422,40 TL ödenir. Aykırılık da 1 ay içinde giderilirse ilave ceza düşer ve ceza 172.563,20 TL olur, 1 ay içinde ödemeyle ceza 129.422,40 TL’ye iner.

Kaçak Kat, Çatı Yükseltme ve Tadilat Cezası

Kaçak kat, çatı yükseltme ve tadilat için kanunda ayrı ceza maddesi yoktur. Hepsi ruhsata aykırılık sayılır ve aynı ceza cetveline bağlanır. Aykırılık yapı alanını artırıyorsa metrekare cetveli ve artırım oranları uygulanır. Alan kazandırmayan imalatta ceza, imalatın birim fiyat listesindeki bedelinin %20’sidir. Artırım oranları imalat bedeline de uygulanır.

Taşıyıcı sistemi, inşaat alanını, taban alanını, bağımsız bölüm sayısını veya kullanım amacını etkileyen iş esaslı tadilattır ve ruhsat ister. Sıva, boya ve doğrama değişimi gibi basit tamir ve tadilatta ruhsat ve ceza uygulanmaz. Ceza yalnızca aykırı kısım üzerinden hesaplanır, ruhsatlı kısım hesaba katılmaz.

Ruhsatlı Binaya Kaçak Kat Çıkmanın Cezası

Ruhsatlı binaya kaçak kat çıkmanın cezası, eklenen katın alanı üzerinden hesaplanır. Bina için verilmiş ruhsat ve iskan cezanın dışında kalır, ruhsatsızlık artırımı eklenen kat için uygulanır. İskan alındıktan sonra ruhsatsız yeni inşaat yapılması %100 ek artırım doğurur. Kat kullanılıyorsa %20, uygulama imar planı varsa %20 artırım daha eklenir.

Örnek olarak; iskanlı binaya eklenen 80 metrekare kaçak kat III-B sınıfında değerlendirilirse temel tutar 80 × 539,26 = 43.140,80 TL olur. Artırım oranı ruhsatsız %180, iskan sonrası inşaat %100, plan %20 ve kullanım %20 olmak üzere %320’dir. Toplam ceza 43.140,80 × 4,2 = 181.191,36 TL’dir. İlave ceza ayrıca eklenir ve kaçak kat ruhsata bağlanamıyorsa yıkım kararı da verilebilir.

Belediyeden Habersiz Çatı Yükseltme ve Çatı Katı Cezası

Belediyeden habersiz çatı yükseltme ve çatı katı için de kanunda özel hüküm yoktur. İş, inşaat alanını, emsale konu alanı veya bağımsız bölüm sayısını artırıyorsa esaslı tadilat sayılır. Ruhsatsız yapılan esaslı tadilata metrekare cetveli ve %180 ruhsatsızlık artırımı uygulanır. Çatı onarımı basit tamir olduğundan ruhsat ve ceza gerektirmez.

Örneğin; 3 kata kadar apartmanda ruhsatsız yapılan 60 metrekare çatı katı III-A sınıfında hesaplanır. Temel tutar 60 × 485,38 = 29.122,80 TL’dir. Artırım oranı yine %220’dir. Toplam ceza 29.122,80 × 3,2 = 93.192,96 TL’dir. Ayrıca ilave ceza hesaplanır ve çatı katı kullanım amacı değiştiren bağımsız bölüm oluşturuyorsa ruhsat zorunluluğu devam eder.

Dükkan Genişletme ve Kaçak Tadilat Cezası

Dükkan genişletme, kapalı alan oluşturuyorsa metrekare cetveline göre cezalandırılır. Dükkan önüne veya arkasına yapılan kapalı ek, ruhsata aykırı inşaat alanıdır. Az katlı ticari yapılar III-B sınıfında yer aldığından 20 metrekare ruhsatsız genişletme için temel tutar 20 × 539,26 = 10.785,20 TL olur. Artırım oranı %220 olduğundan toplam ceza 10.785,20 × 3,2 = 34.512,64 TL’dir.

Kaçak tadilat alan artırmıyorsa ceza birim fiyat listesindeki imalat bedelinin %20’sidir. İmalat bedeli 150.000 TL ise temel ceza 30.000 TL olur ve artırım oranları imalat bedeline de uygulanır. Vitrin değişimi, cephe düzenlemesi ve dış kapı değişimi tadilat grubuna girer. Taşıyıcı sistemi etkileyen duvar yıkımı ise alan üzerinden değerlendirilir. İşyeri kapalı alan kazanıyorsa ayrıca yıkım yaptırımı gündeme gelir.

Hazine Arazisine ve Tarım Arazisine Kaçak Yapı Cezası

Hazine arazisine yapılan ruhsatsız yapıda İmar Kanunu cezası kamuya ait parsel nedeniyle %40 artırılır. İdari para cezası ecrimisilden bağımsızdır. Ecrimisil, Hazine taşınmazının izinsiz kullanım bedelidir. Rayiç kira esasına göre istenir ve tespit tarihinden geriye en fazla 5 yıl için hesaplanır.

Hakkı olmayan yere tecavüz suçu da gündeme gelir ve 6 aydan 3 yıla kadar hapis ile 1000 güne kadar adli para cezası öngörür (Türk Ceza Kanunu 154. madde). 19 Temmuz 2003’ten sonra Hazine taşınmazına yapılan yapı ek işleme gerek kalmadan Hazineye geçer (4706 sayılı Kanun 5. madde).

Tarım arazisinde ceza 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ndan gelir. İzinsiz tarım dışı kullanım ve yapılaşmada metrekare başına ceza 10 TL’den 2.500 TL’ye çıkarılmıştır (7584 sayılı Kanun, 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete).

Valilik işi durdurur ve tebliğden itibaren 1 ay içinde izin başvurusu ister. Başvuru yapılmazsa veya uygun görülmezse yıkım için 2 ay süre verilir. Süre sonunda yapı yıkılmazsa faaliyet durdurulur ve ceza üç katına çıkar. İzinsiz yapılmış tesise elektrik, su ve doğal gaz bağlayan kuruma da idari para cezası verilir.

Kaçak Yapı Nereye ve Nasıl Şikayet Edilir?

Kaçak yapı şikayeti, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyenin imar veya yapı kontrol birimine, sınırların dışında valiliğe yazılı olarak yapılır (3194 sayılı İmar Kanunu 5. madde). Dilekçede ad, soyad, imza ve adres bulunur, yapının il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisi yazılır. Fotoğraf eklenmesi ihbarı somut hale getirir. Başvuru CİMER üzerinden de yapılır ve ALO 150 hattından alınır. ALO 181 hattı imar konularında başvuru kabul eder. Ruhsatsız yapıya ilişkin suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır.

Köyde Kaçak Yapı İhbarı Nereye Yapılır?

Köydeki ruhsatsız yapının şikayeti için ihbar belediye sınırı dışında kaldığından dolayı valiliğe, uygulamada kaymakamlığa yapılır. Muhtarlık ihbar makamı değildir, yapı tatil tutanağının nüshası yalnızca muhtara bırakılır.

Büyükşehir sınırlarındaki köyler mahalle olduğundan ilçe belediyesine başvurulur. Köy yerleşik alanlarında ruhsat ve kullanma izni aranmaz (3194 sayılı Kanun 27. madde). Türk Ceza Kanunu’ndaki hapis hükmü belediye sınırı dışındaki köy yapılarına uygulanmaz.

Kaçak Yapı Şikayet Dilekçesi Örneği

Kaçak yapı şikayet dilekçesi, yapının yerini, aykırılığı ve istenen işlemi açıkça yazan belgedir ve dilekçe, belediye başkanlığının imar ve şehircilik müdürlüğüne, belediye sınırı dışında valiliğe verilir.

Avukatlarımızın hazırladığı bu dilekçe örneği, kaçak yapı şikayetinde dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz.

…… BELEDİYE BAŞKANLIĞI İMAR VE ŞEHİRCİLİK MÜDÜRLÜĞÜNE

ŞİKAYETÇİ: …… (T.C. Kimlik No ……)

ADRES: ……

VEKİLİ: Çözüm Hukuk Bürosu

ŞİKAYET EDİLEN: …… (yapı sahibi veya müteahhit biliniyorsa ad ve soyad, bilinmiyorsa yapı maliki)

KONU: Ruhsatsız yapılan yapının tespiti, yapı tatil tutanağı düzenlenerek mühürlenmesi, idari para cezası verilmesi ve ruhsata bağlanamıyorsa yıkılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. …… ili, …… ilçesi, …… mahallesi, …… ada, …… parselde bulunan taşınmazda …… tarihinden itibaren inşaat faaliyeti yürütülmektedir.
2. Yapı için belediyenizden yapı ruhsatı alınmamıştır. Ruhsat alındığı iddia ediliyorsa yapılan imalat ruhsat ve eki projelere aykırıdır.
3. Aykırılık …… (kaçak kat, çatı katı, ilave, genişletme) niteliğindedir ve yaklaşık …… m2 alana sahiptir.
4. Yapının güncel fotoğrafları ve konum bilgisi dilekçe ekindedir.
5. Yapı mevzuata aykırı olarak yapıldığı için yerinde tespit yapılması, yapının mühürlenerek inşaatın durdurulması ve yapı tatil tutanağının tapuya bildirilmesi gerekmektedir.
6. Aykırılığın giderilmemesi halinde ruhsatın iptal edilerek yapının yıktırılmasını ve sorumlular hakkında idari para cezası verilmesini talep ediyorum.
7. Kimlik ve iletişim bilgilerimin yapı sahibi ile üçüncü kişilere açıklanmamasını talep ediyorum.

HUKUKİ SEBEPLER: İmar Kanunu, Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Fotoğraflar, konum bilgisi, tapu kaydı, keşif ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, yapının yerinde tespit edilmesini, mühürlenerek inşaatın durdurulmasını, mevzuata aykırı imalatın yıktırılmasını ve idari para cezası verilmesini, başvurumun sonucunun yazılı olarak bildirilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. ../../….

ŞİKAYETÇİ VEKİLİ

Çözüm Hukuk Bürosu

EKLER: Fotoğraflar, tapu kaydı, vekaletname, kimlik fotokopisi.

Dilekçede pratikte sıklıkla karşılaştığımız hata, eksik bırakılan bilgi ada ve parsel numarasıdır. İdare yapıyı ada ve parselle tespit eder. Fotoğrafların çekim tarihi yazılırsa inşaatın ilerleyişi belgelenir. Belediye sınırı dışındaki yapılar için hitap kısmı valiliğe veya kaymakamlığa çevrilir. Başvuru mutlaka ad, soyad, imza ve adres taşımalıdır. Bunlardan biri eksikse dilekçe incelenemez (3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun 6. madde).

Kaçak yapı şikayet edilirse ne olur?

Şikayet üzerine belediye veya valilik yapının inşaat durumunu yerinde tespit eder. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı mühürlenir ve inşaat derhal durdurulur. Yapı tatil tutanağı yapıya asılır, asılma tebliğ sayılır ve nüshaları muhtara ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüğüne gönderilir.

Aykırılık en geç 7 gün içinde tapu kaydının beyanlar hanesine işlenir. Yapı sahibine ruhsata uygun hale getirmesi veya ruhsat alması için en çok 1 ay verilir. Tapu şerhi aykırılık giderilmeden kaldırılamaz.

Kaçak yapı yıkım kararı hangi durumlarda verilir?

Yıkım kararı, yapı tatil tutanağından sonraki 1 ay içinde aykırılık giderilmezse ve ruhsat alınmazsa verilir. Yapının ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılığın giderilemeyeceği anlaşılırsa ruhsat 1 aylık süre beklenmeden iptal edilir ve yıkıma geçilir. Kararı belediye ve mücavir alanda belediye encümeni, sınırların dışında il idare kurulu verir. Yıkım masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. Aykırılık giderilmez ve 2 ay içinde yıkım kararı alınmazsa Bakanlık yapıyı yıkabilir.

Kaçak yapı nasıl ruhsatlandırılır?

Kaçak yapı, imar planına, emsale, yüksekliğe ve çekme mesafelerine uygunsa ruhsata bağlanabilir. Yapı sahibi mühürden sonra en çok 1 ay içinde belediyeye yapı ruhsatı veya ruhsatlı yapıda tadilat projesiyle başvurur. Ruhsat alınır veya yapı ruhsata uygun hale getirilirse mühür kaldırılır. Plana aykırı yapı ruhsatlandırılamaz.

Kaçak yapı cezasına ve yıkım kararına nasıl itiraz edilir?

Cezaya ve yıkım kararına itiraz, idare mahkemesinde iptal davası açılarak yapılır. Dava süresi encümen kararının tebliğinden itibaren 60 gündür (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 7. madde). Yapı tatil tutanağı yapıya asılınca tebliğ edilmiş sayılır ve tutanağa karşı süre asılma gününden işler.

İdareye yapılan başvuru dava süresini durdurur. Dava açmak yıkımı ve tahsili kendiliğinden durdurmaz. Dilekçede yürütmenin durdurulması ayrıca istenir. Yürütmenin durdurulması, kararın dava bitene kadar uygulanmasını durduran geçici karardır ve açık hukuka aykırılık ile telafisi güç zarar birlikte aranır (27. madde). İdari para cezası için Kabahatler Kanunu’ndaki sulh ceza yolu değil, idari yargı yolu işler.

Kaçak yapı cezası ödenmezse ne olur?

Ödenmeyen ceza 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre tahsil edilir. Ödeme emri tebliğ edilir, ödeme yapılmazsa haciz uygulanır. Dava açılması tahsili kendiliğinden durdurmaz, yürütmeyi durdurma kararı verilirse tahsil durur. Ekonomik durumu elverişli olan kişi cezayı dört eşit taksitle ödeyebilir. İlk taksit ödeme süresi içinde, kalan 3 taksit 1 yıl içinde ödenir.

Kaçak yapı cezası kime kesilir?

Ceza yapı sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı 6 iş günü içinde bildirmeyen fenni mesule kesilir. Her sorumluya ayrı ceza düzenlenir. Yapı sahibi, tapuda malik görünen kişi değil, aykırılığı yapan veya yaptıran kişidir.

Kat karşılığı sözleşmede ise müteahhidin aykırılığı için arsa sahibine ceza verilemez (Danıştay 14. Daire, E.2018/5803, K.2019/1436, 27 Şubat 2019). Yapı sahibi ile müteahhit aynı kişiyse tek eylem için ceza tek kez verilir. Yapı denetim kuruluşuna İmar Kanunu cezası kesilmez, 4708 sayılı Kanun’daki yaptırım uygulanır.

Kaçak yapı cezası ödendikten sonra yapı yıkılmaktan kurtulur mu?

Cezanın ödenmesi yapıyı yıkımdan kurtarmaz. İdari para cezası ile yıkım ayrı işlemlerdir ve birinin ödenmesi veya iptali diğerini ortadan kaldırmaz. Kanunda ceza ödenince yıkım yapılmaz diyen hüküm yoktur. Yapıyı kurtaran yol, 1 ay içinde ruhsata uygun hale getirmek veya ruhsat almaktır. Ödenen ceza ruhsat yerine geçmez.

Kaçak yapı için şikayet süresi var mı?

Ruhsatsız yapıya ilişkin ihbar ve şikayet için kanunda hak düşürücü süre öngörülmemiştir. İhbar yapı yapılırken, tamamlandıktan sonra ve kullanılırken yapılabilir. Yapı tamamlansa da ruhsatsızlık devam ettiğinden idare tespit, mühür ve ceza yetkisini kullanabilir. İhbarın yapım aşamasında yapılması mührün inşaatı derhal durdurmasını sağlar.

Kaçak yapı para cezasında zamanaşımı var mı, kaçak yapı kaç yıl sonra yıkılmaz?

İdari para cezasında zamanaşımı vardır ve ceza miktarına göre 3, 4 veya 5 yıldır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu 20. madde). Süre fiilin işlendiği günden başlar. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa suçun dava zamanaşımı olan 8 yıl uygulanır. Yıkım yetkisi için ise kanunda zamanaşımı süresi düzenlenmemiştir ve belirli yıl sonra yıkılmaz diyen hüküm yoktur.

Kaçak yapı ihbarı isimsiz yapılabilir mi?

Dilekçe hakkı kanununa göre başvuruda ad, soyad, imza ve adres bulunmalıdır (3071 sayılı Kanun 4. madde). Eksik başvuru incelenemez. Başbakanlığın 2004/12 sayılı Genelgesi istisna getirir. İsimsiz ihbar somut bilgi, bulgu veya olaya dayanıyorsa idare ihbar kabul ederek işlem yapabilir. CİMER başvurusunda kimlik bilgisi zorunludur, kimlik bilgisi eksik başvuru işleme alınmaz.

Kaçak yapı şikayetinde bulunan kişinin kimliği açıklanır mı?

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi Yönetmeliği 7. madde kapsamında CİMER üzerinden yapılan kaçak yapı şikayetlerinde kimlik ve iletişim bilgileri gizlenir. Kamu kurumları başvuru sahibinin kişisel verilerini 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde korur.

Komşunun kaçak yapısı nasıl şikayet edilir?

Komşunun yaptığı ruhsatsız yapı, yapının bulunduğu yerin belediyesine yazılı dilekçeyle şikayet edilir. Dilekçeye ada ve parsel numarası, yapının kaçak olduğu kısım ve fotoğraflar eklenir. Belediye şikayeti reddederse veya cevap vermezse idare mahkemesinde dava açılabilir. Dava için kişisel, meşru ve güncel menfaatin ihlal edilmesi gerekir ve komşuluk tek başına yeterli sayılmaz. Işık, manzara ve yol kaybı gibi somut zararlar dilekçede açıkça yazılmalıdır.

Apartmanda ortak alana yapılan kaçak yapı nasıl şikayet edilir?

Ortak alana yapılan ruhsatsız ilave için şikayet hem belediyeye hem sulh hukuk mahkemesine götürülebilir. Ortak yerlerde inşaat ve tesis için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası gerekir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 19. madde). Rıza yoksa kat maliki el atmanın önlenmesi ve eski hale getirme davasını sulh hukuk mahkemesinde açar. Bu davalarda kritik bir nokta olarak, 1 Eylül 2023’ten itibaren davadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7445 sayılı Kanun ile eklenen Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/B madde).

Belediye kaçak yapı şikayetine cevap vermezse ne yapılır?

Belediye başvuruya 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır (2577 sayılı Kanun 10. madde). Reddedilmiş sayılma tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Görevini ihmal eden kamu görevlisi hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapılır ve ceza 3 aydan 1 yıla kadar hapistir (Türk Ceza Kanunu 257. madde).

Kaçak yapı şikayeti kaç günde sonuçlanır?

Şikayete gelecek yanıtın süresi, başvuru yapılan kuruma bağlı değişkenlik göstermektedir. Belediye, başvuru sahibine en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap verir (3071 sayılı Kanun 7. madde). CİMER başvurularında şikayet için süre aynı 30 gündür ve ara cevap verilebilir. Ceza kararı, tespit tarihinden itibaren 10 iş günü içinde alınır ve mühür ve inşaatın durdurulması derhal yapılır.

Kaçak yapı satın alan kişi cezadan sorumlu olur mu?

Kaçak yapıyı sonradan satın alan kişi, ilk inşadaki aykırılıklar için cezadan sorumlu tutulmaz (Danıştay 14. Daire, E.2014/7357, K.2015/899, 4 Şubat 2015). Satın alan kişi yalnızca kendi yaptığı ilavelerden sorumludur. Aykırılığın alımdan önce var olduğunu ispat eden malike ceza kesilemez. Ceza yapıya değil kişiye bağlıdır ve önceki malike kesilen ceza yeni malike geçmez. Yapı üzerindeki tapu şerhi ise aykırılık giderilmeden kalkmaz.

Yapı denetim kuruluşu nasıl şikayet edilir?

Yapı denetim kuruluşu hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının il müdürlüğüne veya valiliğe yazılı şikayet yapılır. Kuruluşun faaliyetleri ihbar veya şikayet üzerine denetlenir ve savunması alınır (Yapı Denetim Kuruluşlarının Faaliyetlerinin Denetlenmesi Tebliği 4. madde).

CİMER ve ALO 181 de şikayet açısından başvuru kanallarıdır. Eğer şikayet sonrasındaki denetlemelerde sorun bulunursa kuruluşa idari para cezası verilebilir, yeni iş almaktan men edilebilir veya izin belgesi iptal edilebilir (4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 8. madde).

Belediye encümeni, ruhsatsız veya ruhsata aykırı her yapı için idari para cezası verir. Tutarı aykırılığın alanı, yapının sınıfı ve grubu belirler. Ruhsatsız yapıda %180 artış, uygulama imar planı ve kullanımda %20’şer artış ile ilave ceza toplama eklenir. Para cezasının yanında yapı mühürlenir ve 1 ay içinde ruhsata bağlanmazsa yıkım kararı alınır. Hapis cezası 1 yıldan 5 yıla kadardır ve yapı ruhsata uygun hale getirilirse dava düşer. Şikayet belediyeye, sınır dışında valiliğe veya CİMER’e yapılır ve cevap için süre 30 gündür. Cezaya ve yıkıma karşı idare mahkemesinde 60 gün içinde dava açılır, yürütmenin durdurulması ayrıca istenir. Cezanın ödenmesi yıkımı engellemez. Satın alan kişi önceki malikin aykırılığından ceza almaz. Her dosyanın sonucu yapının ruhsat durumuna, imar planına ve tapu kaydına göre değişir.

Ruhsatsız silah taşıma suçuna ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   Ruhsatsız silah taşımanın cezası, 30 Kasım 2024’teki değişiklikle iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasına yükseltilmiştir.
2. 2
   Konutta tek silah bulundurmada alt sınır bir yıl, taşımada iki yıldır. Araçta ele geçirilen silah ise bulundurma değil taşıma sayılır.
3. 3
   Keleş ve tam otomatik silahlarda ceza beş yıldan başlar. Yivsiz av tüfeği ve kurusıkı tabanca ise suç değil kabahattir ve idari para cezasına tabidir.
4. 4
   Temel fıkrada alt sınır iki yıl olduğundan ceza paraya çevrilemez. Cezaevi dışında kalmanın yolu HAGB veya ertelemeden geçer.

Ruhsatsız silah taşıma suçunun cezası Kasım 2026 itibariyla iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıdır. Ceza aralığı 30 Kasım 2024’te yürürlüğe giren değişiklikle yükseltilmiştir ve internet ortamında yer alan bir yıldan üç yıla kadar hapis bilgisi güncel ve doğru değildir değildir. Cezanın niteliğini ve kapsamını silahın sayısı, niteliği, nerede ele geçirildiği ve failin sabıka durumu belirler.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, ruhsatsız silah taşıma suçunun şartlarına, cezanın kapsamında, cezanın HAGB, etkin pişmanlık ve adli para cezasına çevrilme sürecine ve adli sicil kaydına etkisine dair ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Ruhsatsız silah dosyalarında sonucu çoğu zaman sanığın beyanı değil, kriminal inceleme raporu belirler. Silahın atışa elverişli olup olmadığı ve nitelik bakımından vahim sayılıp sayılmadığı, hangi fıkranın uygulanacağını ve dolayısıyla cezaevi riskinin bulunup bulunmadığını doğrudan şekillendirir. Bu nedenle ilk ifadeden önce avukatla görüşülmesi ve raporun usule uygun düzenlenip düzenlenmediğinin incelenmesi, savunmanın en kritik adımıdır.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

Ruhsatsız Silah Taşıma Suçu Nedir?

Ruhsatsız silah taşıma suçu 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 13. maddesinde düzenlenmiştir ve suçun konusu, ruhsatı bulunmayan ateşli silah, mermi ve silahın ana veya balistik önemi taşıyan parçalarıdır ve satın alma, taşıma ve bulundurma fiillerinin tamamı madde kapsamına girer.

Suçun mağduru belirli bir kişi değil, korunan hukuki değer kamu güvenliğidir. Fiil, silahın kullanılmasını veya birine yöneltilmesini gerektirmez. Ruhsatsız silahın üzerinde taşınması tek başına suçu oluşturur.

Halk arasında kullanılan kaçak silah ifadesi ile adliye yazışmalarında geçen 13/1 maddesi ifadesi aynı suça karşılık gelir. Kanun metninde kaçak silah terimi yer almaz kaçakçılık, silahın toplu olarak ya da ticaret amacıyla ülkeye sokulması ve satılması halinde ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Dosyanızda hangi fıkranın uygulandığı iddianamede yazar ve uygulanacak ceza aralığını doğrudan belirler.

Ruhsatsız Silah Taşıma Suçunun Şartları

Ruhsatsız silah taşıma suçunun oluşması için aşağıdaki dört şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.

• Ele geçirilen alet, ateşli silah niteliği taşımalıdır.
• Silah atışa ve kullanıma elverişli olmalıdır.
• Silahın taşınmasına imkan veren geçerli bir ruhsat bulunmamalıdır.
• Fail kasten hareket etmiş, yani silahı bilerek ve isteyerek taşımış olmalıdır.

Atışa elverişlilik, failin beyanıyla değil kriminal inceleme raporuyla tespit edilir. İnceleme, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Kurulu ya da polis veya jandarma kriminal laboratuvarları tarafından yapılır. Atışa elverişli olmadığı raporla ortaya konulan silah suçun konusunu oluşturmaz.

Ölçüt müdahalenin derecesidir. Sarjör takılması gibi basit işlemlerle çalışır hale gelen silahta elverişlilik kabul edilir, onarımı silah ustasının aletli müdahalesini gerektiren silahta kabul edilmez. Taşıma, silahın kişinin üzerinde ya da fiili hakimiyet alanında bulunmasıyla gerçekleşir ve cepte, çantada veya araç içinde ele geçirilen silah taşıma sayılır.

Ruhsatsız Silah Taşımanın Cezası (2026)

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesi tek bir ceza öngörmez. Maddenin birinci fıkrası temel halii, ikinci fıkrası sayı veya nitelik bakımından vahim hali, üçüncü ve dördüncü fıkraları ise konutta bulundurma ile pek az sayıda mermiyi ayrı aralıklara bağlar. Hangi fıkranın uygulanacağı, ele geçirilen silahın türüne ve sayısına göre belirlenir.

Hangi ceza aralığının uygulanacağını ise suç tarihi belirler. 30 Kasım 2024’ten önce işlenen fiillerde failin lehine olan eski aralık geçerlidir ve temel fıkrada ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak uygulanır (Türk Ceza Kanunu 7. madde). Maddenin fıkraları izleyen başlıklarda ayrı ayrı incelenmektedir.

İlk Defa Ruhsatsız Silah Yakalatmanın Cezası

Tek bir ruhsatsız tabancayla ilk kez yakalanan kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile birlikte yüz ile beş yüz gün adli para cezası uygulanır (6136 sayılı Kanun 13. maddenin birinci fıkrası).

İlk defa yakalanmış olmak kanunda ayrı indirim sebebi sayılmaz ve failin daha önce aynı suçu işleyip işlemediğine göre farklı aralık öngörmez. Sabıka kaydının bulunmaması cezanın miktarında değil, cezanın infaz edilip edilmeyeceği aşamasında sonuç doğurur.

Mahkeme temel cezayı alt sınırdan belirleyebilir, ardından duruşmadaki tutumu nedeniyle takdiri indirim uygulayabilir. Sabıkasızlığın asıl etkisi hükmün açıklanmasının geri bırakılması ile erteleme kurumlarında ortaya çıkar. İki kurumun şartlarının hangi durumlarda gerçekleştiğini ilerleyen bölümlerde bulabilirsiniz.

İkinci veya Üçüncü Kez Ruhsatsız Silah Yakalatmanın Sonuçları

Aynı suçun yeniden işlenmesi durumunda 6136 sayılı Kanun ayrı bir ağırlaştırıcı sebep öngörmez ve sonucu genel tekerrür hükümleri belirler. Tekerrür için önceki suçtan verilen hükmün kesinleşmiş olması yeterlidir, cezanın infaz edilmiş olması aranmaz (Türk Ceza Kanunu 58. madde).

Süre sınırı da vardır. Önceki ceza beş yıldan fazla hapis ise beş yıl, beş yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise üç yıl geçtikten sonra işlenen suçta tekerrür uygulanmaz. Süreler önceki cezanın infaz edildiği tarihten işlemeye başlar.

Tekerrürün asıl etkisi infazda ortaya çıkar. Mükerrir hükümlü, süreli hapis cezasının yarısını değil üçte ikisini cezaevinde çektikten sonra koşullu salıverilmeye hak kazanır. İkinci kez tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüde oran 4 Haziran 2025’ten itibaren dörtte üçtür (5275 sayılı Kanun 108. madde).

Cezanın infazı tamamlandıktan sonra bir yıldan az olmamak üzere denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Mükerrir hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı da verilemez çünkü kurum failin geçmişinde kesinleşmiş kasıtlı suç mahkumiyeti bulunmamasını şart koşar. İlk dosyada hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse ortada açıklanmış hüküm bulunmadığından tekerrür işlemez.

Birden Fazla veya Nitelikli Silah Taşımanın Cezası

Silahın sayı veya nitelik bakımından vahim sayıldığı hallerde ceza beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezasına yükselir (6136 sayılı Kanun 13. maddenin ikinci fıkrası).

Nitelik bakımından vahim silahlar kanunda tek tek sayılmıştır. Tüfekler ile seri ateşli, kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik veya dürbünlü tabancalar ve benzerleri fıkranın kapsamına girer (6136 sayılı Kanun 12. maddenin dördüncü fıkrası).

Sayı bakımından vahimlik ise kanunda rakamla belirlenmemiş, mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Yargıtay uygulamasında niteliksiz tabancalarda vahimlik eşiği beş adette başlar. İki, üç veya dört tabanca kural olarak temel fıkra kapsamında değerlendirilir. Değerlendirme yapılırken silahın sayısı, türü ve niteliği birlikte ele alınır, dolayısıyla tek bir dürbünlü tabanca sayı az olmasına rağmen vahim sayılır.

Ruhsatsız Mermi Taşımanın Cezası

Ruhsatsız mermi taşıma ve bulundurma da aynı maddenin kapsamındadır ve ceza ele geçirilen mermi sayısına göre değişir. Mermilerin pek az sayıda olması ve mahkemece vahim görülmemesi halinde altı aya kadar hapis ile otuz günden başlayıp 500 güne kadar çıkabilen adli para cezasına hükmolunur (6136 sayılı Kanun 13. maddenin dördüncü fıkrası).

Kanunda sayısal eşik bulunmaz, Yargıtay uygulamasında elli adede kadar mermi pek az sayıda kabul edilir. Elli bir ile iki yüz elli arasındaki mermi konutta bulundurma fıkrası kapsamında mutat sayıda sayılır, iki yüz elliyi aşan mermi temel fıkraya, beş bini aşan mermi ise vahim hal fıkrasına girer. Silahla birlikte mermi ele geçirildiğinde ayrı suç oluşmaz, fiil tek suç sayılır ve mermi sayısı cezanın belirlenmesinde dikkate alınır.

Ruhsatsız Silah Bulundurma Cezası ve Taşımadan Farkı

Bulundurma, silahın konutta ya da iş yerinde tutulmasıyken taşıma ise silahın konut ve iş yeri dışına çıkarılmasıdır. Ayrım fiilin nerede gerçekleştiğine bakılarak yapılır, silahın ateşlenip ateşlenmediğine değil. İki fiilin aynı suç sanılması yaygındır oysa fark cezaya doğrudan yansır.

Bulundurmada alt sınır bir yıl iken taşımada iki yıldan başlar. Konutta ele geçirilen silahın hafif fıkradan değerlendirilebilmesi için silahın tek adet olması ve mermilerin mutat sayıyı aşmaması gerekir. Konutta bulundurma ile bulundurma ruhsatlı silahın dışarı çıkarılmasına dair detayları hemen aşağıda yer alan bölümlerde bulabilirsiniz.

Evde Ruhsatsız Silah Bulundurmanın Cezası

Konutta veya iş yerinde tek bir ruhsatsız ateşli silahın mutat sayıdaki mermisiyle bulundurulması durumunda ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (6136 sayılı Kanun 13. maddenin üçüncü fıkrası). Adli para cezası bakımından aralık temel fıkrayla aynıdır.

Fıkranın uygulanabilmesi iki şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Silah tek adet olmalı ve nitelik bakımından vahim silahlardan sayılmamalıdır. Konutta birden fazla silah ele geçirildiğinde fıkra uygulanmaz, dosya temel fıkraya ya da sayı vahimse ağır fıkraya kayar. Üçüncü fıkra, seri muhakeme usulü kapsamında kalan tek fıkradır ve usulün nasıl işlediği yargılama süreci başlığında anlatılmaktadır.

Ateşli silahın özensiz muhafaza edilmesi sonucu çocuğun silahı ele geçirmesi 18 Ağustos 2026’dan itibaren ayrı suç sayılmaktadır. Fiilin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir.

Bulundurma Ruhsatlı Silahı Taşımanın Cezası

Bulundurma ruhsatlı silahın ruhsatta yazılı adres dışına çıkarılması suç oluşturur çünkü ruhsat yalnızca o adreste bulundurma yetkisi verir. Silahın başka bir yere götürülmesi ancak zorunlu hallerde ve mahallin en büyük mülki amirinden alınan silah nakil belgesiyle mümkündür. Belgede yazılı gün ve güzergah dışında silah dışarı çıkarılamaz (Ateşli Silahlar Yönetmeliği 4. madde).

Konut veya iş yeri değişikliği nedeniyle silahın nakil izin belgesi alınmadan taşınması ise ayrı bir hükme bağlanmıştır. Kanun fiili 30 Kasım 2024’ten itibaren on bin Türk Lirasından yirmi beş bin Türk Lirasına kadar idari para cezasıyla karşılar (6136 sayılı Kanun 13. maddenin altıncı fıkrası). Adres değişikliğinin ruhsatı veren mülki amirliğe bildirilmemesi de aynı şekilde idari yaptırım konusudur. Ruhsatın kapsadığı adres dışında, izin belgesi olmaksızın ve nakil amacı taşımadan silahın üzerinde taşınması taşıma fiili sayılır ve temel fıkradan ceza verilir.

Miras Yoluyla Kalan Ruhsatsız Silah

Ruhsat sahibinin ölümüyle ruhsat kendiliğinden iptal edilir ve silah emanete alınır (Ateşli Silahlar Yönetmeliği 18. madde). Mirasçılara tebligat yapılır ve silahın akıbeti tebligat tarihinden itibaren altı ay içinde belirlenir. Süre içinde devir veya ruhsatlandırma işlemi yapılmazsa silah müsadere edilmek üzere adli mercilere gönderilir.

Mirasçılardan biri silahı kendi adına ruhsatlandırmak isterse bütün mirasçıların yazılı muvafakati aranır ve başvuru valiliğe yapılır. Başvuran kişinin yirmi bir yaşını doldurmuş olması, sağlık raporu sunması ve ruhsat engeli taşımaması gerekir. Mirasçı silahı istemiyorsa ruhsat şartlarını taşıyan üçüncü kişiye devredebilir ya da doğrudan kolluğa teslim edebilir.

Babadan kalan silahın evde tutulmaya devam edilmesi en sık yapılan hatadır. Ruhsat ölümle birlikte geçersiz hâle geldiğinden silah hukuken ruhsatsız duruma düşer ve elde tutulması konutta bulundurma fıkrası kapsamında sorumluluk doğurur.

Mirasçının silahın varlığından ya da ruhsatın iptal edildiğinden haberdar olmaması savunmada ileri sürülür fakat değerlendirme somut delillere göre yapılır. Riski ortadan kaldıran en sağlıklı yol, silahın vakit kaybetmeden en yakın polis merkezine veya jandarma komutanlığına teslim edilmesidir.

Silah Ruhsatının Süresinin Dolması

Taşıma ve bulundurma ruhsatları onay tarihinden itibaren beş yıl geçerlidir ve şartların devam etmesi halinde her beş yılda bir yenilenir (Ateşli Silahlar Yönetmeliği 3. madde). Yenileme başvurusu ruhsatı veren valiliğe yapılır ve ruhsat sahibine yenileme tarihi tebliğ edilir.

Beş yıllık sürenin bitiminden itibaren altı ay içinde yenileme yapılmazsa ruhsat, başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilir. İptalden sonra aynı kişiye yeniden ruhsat verilmesi, kanunda öngörülen idari para cezasının ödenmesi şartına bağlıdır (6136 sayılı Kanun 6. madde).

Ruhsatı iptal edilen silahın taşınması ya da bulundurulması artık ruhsatsız silah suçunu oluşturur ve iki yıldan başlayan hapis cezası gündeme gelir. Yenileme tarihinin takibi ruhsat sahibine düşer, tebligatın ulaşmaması yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Silah Türüne Göre Ruhsatsız Silah Cezası

Silahın türü, uygulanacak kanunu ve fıkrayı doğrudan belirler. Yivsiz av tüfekleri 6136 sayılı Kanun’un kapsamı dışındadır ve 2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun’a tabidir.

Bu ayrım sonucu kökünden değiştirir. Yivsiz tüfekte fiil suç değil kabahat sayılır ve yaptırım hapis cezası yerine idari para cezası olur. Tabanca, yivli av tüfeği ve tam otomatik silahlar ise 6136 sayılı Kanun kapsamındadır. Vahim hAl kuralı silah türünden bağımsız işler ve kuralın ayrıntısı birden fazla veya nitelikli silah başlığında verilmiştir.

Ruhsatsız Tabanca Cezası

Yedi buçuk ve dokuz milimetre gibi standart çaplardaki tabancaların ruhsatsız taşınması temel fıkra kapsamındadır ve alt sınırı iki yıl olan hapis cezasını gerektirir. Tek bir standart tabanca kural olarak vahim sayılmaz; çapın büyüklüğü ya da markanın değeri fıkrayı değiştirmez.

Tabancanın dürbünlü olması veya tam otomatik atış yapabilmesi durumunda dosya vahim hal fıkrasına geçer ve ceza beş yıldan başlar. Tabancanın yedi buçuk ya da dokuz milimetre olması fıkrayı etkilemez; ayrım yalnızca silahın tam otomatik atış yapıp yapmadığına ve dürbün taşıyıp taşımadığına göre kurulur.

Keleş, Thomson ve Tam Otomatik Silah Cezası

Halk arasında keleş olarak bilinen Kalaşnikof ile Thomson gibi tam otomatik silahlar nitelik bakımından vahim kabul edilir ve vahim hal fıkrasındaki ağır ceza uygulanır. Vahimlik mahkemenin takdirine bırakılmamıştır. Silah, kanunda sayılan seri ateşli ve kısa sürede çok sayıda mermi atabilen silahlardan olduğu için tek adet ele geçirilmesi dahi ağır fıkrayı devreye sokar.

Silahın niteliği kriminal laboratuvar raporuyla saptanır ve rapor dosyanın hangi fıkradan yürüyeceğini belirler. Ceza aralığının alt sınırı beş yıl olduğundan cezanın ertelenmesi, paraya çevrilmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması ihtimali ortadan kalkar. Takdiri indirim uygulansa dahi sonuç iki yılın altına inmediği için sanık bakımından cezaevi gündeme gelir.

Pompalı ve Kısa Pompalı Tüfek Cezası

Standart pompalı tüfek yivsiz av tüfeği sayılır ve 2521 sayılı Kanun kapsamında kalır ve ruhsatnamesiz taşınması idari para cezası gerektirir. Namlusu ya da dipçiği kısaltılmış pompalı tüfekte durum değişir. Yönetmelik, namlu uzunluğu fişek yatağı hariç otuz santimetreyi ve tüm uzunluğu elli santimetreyi geçmeyen saçma atabilen silahları tabanca saymaktadır (Ateşli Silahlar Yönetmeliği 2. madde). Kısaltma sonucunda tüfek iki ölçünün de altına inerse av tüfeği niteliğini yitirir, tabanca sayılır ve 6136 sayılı Kanun kapsamına girer ve fiil kabahat olmaktan çıkıp suç haline gelir.

Ölçüler birebir uygulanır. Namlusu otuz santimetreyi ya da toplam boyu elli santimetreyi aşan tüfekte tanım gerçekleşmez ve dosya kabahat kapsamında kalır. Kriminal raporunda yazılı ölçü değerleri dosyanın sonucunu doğrudan belirler.

Ruhsatsız Av Tüfeği Cezası

Yivsiz av tüfeğinin ruhsatnamesiz bulundurulması veya taşınması suç değil kabahattir ve yaptırımı her tüfek için uygulanan idari para cezasıdır (2521 sayılı Kanun 13. madde). Kanun metnindeki tutar 500 TL’dir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Bu kapsamda 2026 yılında uygulanan tutar 8.000 TL’nin üzerindedir.

Cezayı mahallin mülki amiri verir, tüfek belge tamamlanana kadar muhafaza altına alınır ve bir ay içinde ruhsat alınmazsa mülkiyeti kamuya geçirilir. Yivli av tüfekleri ise ruhsata tabidir ve ruhsatsız taşınması 6136 sayılı Kanun kapsamında suç oluşturur (6136 sayılı Kanun 4. madde). Av tüfeği dosyasının yanlışlıkla 6136 sayılı Kanun’a göre değerlendirilmesi sık rastlanan nitelendirme hatasıdır ve soruşturma aşamasında itiraz edilmesi gerekir çünkü hata hapis cezası riski doğurur.

Kurusıkı Tabanca Taşımanın Cezası

Kurusıkı tabancalar 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanun’a tabidir ve ruhsat rejimine bağlı değildir. Satın alandan beklenen, bir ay içinde mülki amirliğe bildirim yapmaktır.

Taşıma kanunda yasaklanmıştır ve ihlal suç değil kabahat sayılarak idari para cezası ile silahın müsaderesine bağlanmıştır. Fişekleri boşaltılmış ve kullanıma imkan vermeyecek biçimde kutusunda götürülen silah nakil sayılır, şartlara uyulmadığında fiil taşımaya dönüşür.

Öldürmeye elverişli hale getirilmiş yani gerçek mermi atar duruma dönüştürülmüş kurusıkı tabanca artık ateşli silah sayılır. Dönüştürülmüş silahı taşıyan ya da bulunduran kişi hakkında 6136 sayılı Kanun’un temel fıkrası işletilir ve yaptırım idari para cezasından hapse yükselir.

Güncel idari para cezası tutarları ile bildirim usulüne dair detaylar için Kurusıkı Tabanca Taşıma Suçu ve Cezası web sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ruhsatsız Silah Taşıma Suçunda HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme

Ruhsatsız silah dosyalarında sanığın asıl merak ettiği soru cezaevine girip girmeyeceğidir. Burada yanıtı belirleyen üç kurum vardır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi ve cezanın paraya çevrilmesi sanığın cezaevi dışında kalmasını sağlayan yollardır.

Üçünün de uygulanabilmesi hükmedilen cezanın süresine bağlıdır. Dolayısıyla mahkemenin belirlediği temel ceza ve indirim oranları sonucu doğrudan değiştirir. Kurumlar birlikte uygulanmaz. Mahkeme önce hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını değerlendirir, şartları oluşmazsa ertelemeye, o da mümkün değilse çevirme imkanına bakar.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, mahkemenin kurduğu hükmü açıklamayarak sanığı denetim altında tutmasıdır ve iki yıl veya daha az süreli hapis cezasıyla adli para cezalarında uygulanabilir (Ceza Muhakemesi Kanunu 231. madde).

Uygulanması şu üç şarta bağlıdır; sanığın daha önce kasten işlenen suçtan mahkum olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçtan doğan zararın giderilmesi birlikte aranır. Denetim süresi beş yıldır ve mahkeme süre içinde bir yılı aşmamak üzere denetimli serbestlik tedbiri belirleyebilir.

Denetim süresi kasıtlı yeni bir suç işlenmeden geçirilirse hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer. Karar adli sicile mahkumiyet olarak işlenmez, ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak yetkili adli makamlarca görülebilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulur ve maddenin ilgili fıkraları 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle yeniden yazılmıştır.

Hapis Cezasının Ertelenmesi

Erteleme, iki yılı aşmayan hapis cezasının infazının geri bırakılmasıdır ve fiil işlendiğinde on sekiz yaşını doldurmamış ya da altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde sınır üç yıla çıkar (Türk Ceza Kanunu 51. madde). Şartları, sanığın daha önce kasten işlenen bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması ve mahkemede yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşmasıdır.

Erteleme ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması arasındaki temel fark adli sicildedir. Ertelemede mahkumiyet hükmü kurulur ve adli sicile işlenir. Mahkeme bir yıldan az üç yıldan fazla olmamak üzere denetim süresi belirler ve süre, mahkum olunan ceza süresinden kısa olamaz. Denetim süresinde kasıtlı suç işlenirse ya da yükümlülüklere uyulmazsa ertelenen ceza kısmen veya tamamen infaz edilir, süre iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.

Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi

Kısa süreli hapis cezası (hükmedilen bir yıl veya daha az süreli ), failin kişiliği ile ekonomik ve sosyal durumu gözetilerek adli para cezasına çevrilebilir (Türk Ceza Kanunu 50. madde). Ruhsatsız silah taşıma suçunun temel fıkrasında alt sınır iki yıl olduğundan, takdiri indirim uygulansa dahi sonuç bir yıl sekiz aya iner ve çevirme imkanı doğmaz.

Konutta bulundurma fıkrasında ise alt sınır bir yıldır; alt sınırdan ceza verilen dosyada hüküm tam bir yıl olduğu için çevirme gündeme gelir. Pek az sayıda mermi fıkrasında ceza altı ayı aşmadığından çevirme kural olarak mümkündür. Hesaplamanın nasıl yapıldığı ve günlük tutarın nasıl belirlendiği noktasındaki detaylar için Adli Para Cezası web sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Ruhsatsız Silah Taşıma Cezasının Yatarı Ne Kadardır?

Kesinleşen hapis cezasında hükümlü, cezasının yarısını çektiğinde koşullu salıverilmeye hak kazanır (5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun 107. madde). Ruhsatsız silah suçları koşullu salıverilme oranı yükseltilen istisnalar arasında sayılmamıştır ve genel oran uygulanır. Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlünün kalan süresi denetimli serbestlik tedbiri altında infaz edilebilir. Hükümlünün, cezaevinde geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması aranır (5275 sayılı Kanun 105/A maddesi).

Örneğin; temel fıkradan alt sınırdan ceza verilip takdiri indirim uygulanan dosya üzerinden kurulabilir. İki yıllık temel cezadan altıda bir indirim yapıldığında sonuç bir yıl sekiz ay, yani 600 gündür. Koşullu salıverilme için gereken süre cezanın yarısı olan 300 gündür.

Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için 300 günün onda birinin, yani 30 günün cezaevinde geçirilmesi gerekir. Kalan 270 gün, yaklaşık dokuz ay, denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda geçirilir. Hükümlü onuncu ayın sonunda koşullu salıverilir ve cezanın kalan bölümü denetim süresi olarak işler.

Alanda uzman avukatlarımızın hazırladığı Ceza Aldım, Ne Kadar Yatarım? web sayfasında infaz hesaplamalarına ve ceza sürelerine dair detayları bulabilirsiniz.

Ruhsatsız Silah Taşıma Suçunda Tutuklama ve Adli Kontrol

Ruhsatsız silah taşıma suçu tutuklama bakımından katalog suçlar arasında yer almaz. Katalogda sayılan 6136 sayılı Kanun suçu silah kaçakçılığıdır (Ceza Muhakemesi Kanunu 100. madde). Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin yanında kaçma şüphesi ya da delilleri karartma girişimi gibi genel tutuklama nedenlerinin bulunması aranır. Konutta bulundurma fıkrasında üst sınırın 30 Kasım 2024’te iki yıldan üç yıla çıkarılması tutuklama yasağını da ortadan kaldırmıştır.

Uygulamada tek başına ruhsatsız silah taşıma dosyalarında tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü ve konutu terk etmeme gibi adli kontrol tedbirleri tercih edilir (Ceza Muhakemesi Kanunu 109. madde).

Silahla başka bir suç işlenmişse tablo değişir ve tutuklama ihtimali yükselir. Ruhsatsız silahla kasten yaralama ya da kasten öldürme işlendiğinde iki suç tek fiil sayılmaz. Korunan hukuki değerler farklı olduğundan her biri için ayrı ceza verilir. Adli kontrol kararının kapsamı ve karara itiraz usulü Adli Kontrol Kararı web sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ruhsatsız Silah Taşıma Suçunda Yargılama Süreci ve Görevli Mahkeme

Ruhsatsız silah dosyası, silahın ele geçirilmesinden hükmün kurulmasına kadar belirli aşamalardan geçer. Bu aşamalar şöyledir:

• Kolluk, silahı ele geçirdiği anda şüpheliyi yakalar ve yakalama tutanağı düzenler.
• Silaha ve mermilere el konulur, el koyma işlemi hakim onayına sunulur.
• Silah kriminal laboratuvara gönderilir ve atışa elverişlilik ile nitelik yönünden incelenir.
• Cumhuriyet savcılığı soruşturmayı yürütür, şüphelinin ifadesini alır ve kriminal raporu bekler.
• Yeterli şüpheye ulaşıldığında iddianame düzenlenir ve mahkemeye sunulur.
• İddianamenin kabulüyle kovuşturma başlar ve yargılama asliye ceza mahkemesinde görülür.

Seri muhakeme usulü, soruşturma aşamasında savcılığın cezayı belirleyip mahkemeden onay istediği hızlandırılmış yoldur. Usulün kapsamı 30 Kasım 2024’te daraltılmıştır ve maddenin birinci ve beşinci fıkraları kapsam dışına çıkarılmış, yalnızca konutta bulundurmaya ilişkin üçüncü fıkra kapsamda bırakılmıştır (Ceza Muhakemesi Kanunu 250. madde).

Görevli mahkeme bütün fıkralarda asliye ceza mahkemesidir. Vahim halde ceza yükselmesine rağmen görev değişmez çünkü ağır ceza mahkemesinin görev ölçütü üst sınırın on yılı aşmasıdır ve vahim halin üst sınırı sekiz yılda kalır (5235 sayılı Kanun 12. madde). Görev yalnızca ruhsatsız silahla ağır cezalık başka bir suç işlenmişse değişir ve dosyanın tamamına ağır ceza mahkemesi bakar.

Ruhsatsız Silah Taşıma Suçunda Zamanaşımı

Dava zamanaşımı süresi, suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenir (Türk Ceza Kanunu 66. madde). Temel fıkrada üst sınır dört yıl olduğundan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Konutta bulundurma ve pek az sayıda mermi fıkralarında da süre aynıdır.

Vahim halde durum değişir. Üst sınır sekiz yıl olduğu ve beş yılı aştığı için zamanaşımı on beş yıla çıkar, dolayısıyla vahim hâl dosyalarında sekiz yıllık süreyi esas almak hak kaybı doğurur. Zamanaşımı suç tarihinden itibaren işlemeye başlar ve taşıma ve bulundurma kesintisiz devam eden fiiller olduğundan süre, fiilin sona erdiği yakalama tarihinden hesaplanır. Soruşturma ve kovuşturma işlemleri zamanaşımını keser ve süre kesilme tarihinden itibaren yeniden işler.

Ruhsatsız silahla yakalanınca ne olur?

Ruhsatsız silahla yakalanan kişi kolluk tarafından gözaltına alınır, silaha el konulur ve ifadesi alınarak Cumhuriyet savcılığına sevk edilir. Gözaltı süresi kural olarak yirmi dört saati aşmaz, savcılık dosyayı değerlendirip serbest bırakma ya da sulh ceza hakimliğine sevk kararı verir.

Silah kriminal laboratuvara gönderilir ve atışa elverişli olup olmadığı ile nitelik bakımından vahim sayılıp sayılmadığı rapora bağlanır ve rapor gelmeden hangi fıkradan ceza isteneceği netleşmez. Tek silahla yakalanan ve sabıkası bulunmayan kişi genellikle adli kontrol tedbiriyle serbest bırakılır. İlk ifadede silahın kime ait olduğu ve nasıl ele geçtiği konusunda verilen beyan dosyanın tamamını etkilediğinden, ifade öncesinde avukatla görüşülmesi yerinde olur.

Ruhsatsız silah cezası kaç TL’dir?

Ruhsatsız silah taşıma suçunda adli para cezası gün üzerinden hesaplanır ve temel fıkrada yüz günden beş yüz güne kadar belirlenir. Bir gün karşılığı tutar hakim tarafından en az yüz, en fazla beş yüz Türk Lirası olarak takdir edilir (Türk Ceza Kanunu 52. madde).

Temel fıkrada adli para cezası böylece en az 10.000 TL, en çok 250.000 TL olur; tutar failin ekonomik durumuna göre belirlenir. Adli para cezası hapis cezasının yerine değil, hapis cezasıyla birlikte hükmolunur, dolayısıyla ödeme yapılması hapis cezasını ortadan kaldırmaz. Yivsiz av tüfeği ve kurusıkı tabanca gibi kabahat kapsamındaki fiillerde ise hapis değil yalnızca idari para cezası uygulanır.

Arabada ruhsatsız silah bulundurmanın cezası nedir?

Arabada ele geçirilen ruhsatsız silah bulundurma değil taşıma sayılır, dolayısıyla temel fıkra uygulanır ve alt sınır iki yıl hapistir. Ateşli Silahlar Yönetmeliği taşıt araçlarını mesken veya iş yeri saymadığından, konutta bulundurmaya ilişkin hafif fıkra araç içinde uygulanmaz.

Silahın torpido gözünde, koltuk altında ya da bagajda bulunması sonucu değiştirmez. Kişinin araçla birlikte hareket halinde olması taşımayı tamamlar. Aracın başkasına ait olması tek başına sorumluluğu kaldırmaz, silahın kimin hakimiyetinde bulunduğu araştırılır. Park halindeki araçta sürücü yokken bulunan silahta ise taşıma kastının ispatı tartışılır.

Ruhsatsız silah taşımak sabıka kaydına işler mi?

Mahkumiyet hükmü kurulduğunda ruhsatsız silah taşıma suçu adli sicile işlenir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilirse mahkumiyet doğmaz ve işveren ile kamu kurumlarının talep ettiği adli sicil belgesinde kayıt görünmez. Hapis cezası ertelendiğinde ise mahkumiyet hükmü kurulduğu için kayıt adli sicile girer, denetim süresi iyi halli geçirilince ceza infaz edilmiş sayılır ve kayıt arşive alınır.

Arşiv kaydı, hak yoksunluğu doğurmayan mahkumiyetlerde arşive alınma şartlarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmekle silinir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu 12. madde). Adli sicil kaydının silinmesi için infazın tamamlanmış olması aranır. (Adli sicil kaydının silinmesine ilişkin talebe dair Adli Sicil Kaydı Sildirme Dilekçesi Örneği içeriğimizi inceleyebilirsiniz.)

Ruhsatsız silah taşıma suçu memuriyete engel midir?

Ruhsatsız silah taşıma suçu memuriyete girişi engelleyen sayılı suçlar arasında yer almaz fakat hükmedilen cezanın süresi engel doğurabilir. Devlet memurluğuna alınmada aranan şart, kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olmamaktır (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 48. madde).

Ölçüt bir yılı aşma değil bir yıla ulaşmadır. Tam bir yıl hapis cezası da engel sayılır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararında kesinleşmiş mahkûmiyet doğmadığından kural olarak engel oluşmaz, ertelenen hapis cezası ise mahkumiyet sayıldığı için engel doğurur. Memur hakkında ayrıca disiplin soruşturması yürütülebileceğinden ceza dosyasının sonucu tek başına belirleyici olmaz.

Ruhsatsız silah taşıma suçunda şikayetten vazgeçmek davayı düşürür mü?

Ruhsatsız silah taşıma suçu şikayete bağlı değildir ve kamu düzenine yöneldiği için Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur. Dosyada şikayetçi sıfatıyla görünen kişi bulunsa dahi vazgeçme beyanı yargılamayı sona erdirmez.

Suç uzlaştırma kapsamına da girmez çünkü uzlaştırma belirli bir mağduru bulunan ve kanunda sayılan suçlar bakımından uygulanır (Ceza Muhakemesi Kanunu 253. madde). Dosyanın kapanması ancak beraat, düşme ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi yargılama sonucuna bağlı kararlarla mümkün olur.

Ruhsatsız silah taşıma suçunda silaha el konulur mu?

Ruhsatsız silaha soruşturmanın başında el konulur ve yargılama sonunda müsaderesine karar verilir. Müsadere, suçta kullanılan veya bulundurulması suç oluşturan eşya hakkında uygulanan güvenlik tedbiridir (Türk Ceza Kanunu 54. madde).

Ruhsatsız silah bizatihi yasak eşya sayıldığından müsadere için failin mahkum edilmesi aranmaz, suçun işlendiğinin tespiti yeterlidir. Sanık beraat etse dahi ruhsatsız silah sahibine iade edilmez, geçerli ruhsatı bulunan silah ise beraat halinde iade edilir. Kabahat kapsamındaki yivsiz av tüfeği ve kurusıkı tabancada ise müsadere değil mülkiyetin kamuya geçirilmesi işletilir ve karar idare tarafından verilir.

Ruhsatsız silah taşıma suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanır mı?

6136 sayılı Kanun ruhsatsız silah suçları bakımından etkin pişmanlık hükmü içermez. Kanunda yer alan ve belirli bir süre içinde silahını teslim edene takibat yapılmayacağını öngören düzenlemeler geçici maddelerdir ve süreleri dolduğundan bugün uygulanabilir değildir.

Silahın kendiliğinden teslim edilmesi cezayı ortadan kaldırmaz fakat mahkemece takdiri indirim sebebi olarak değerlendirilebilir ve cezada altıda biri geçmeyecek oranda indirim yapılabilir (Türk Ceza Kanunu 62. madde). Teslimin soruşturma başlamadan önce yapılması, failin pişmanlığını ortaya koyduğu için indirim ihtimalini güçlendirir. Silahın nereden temin edildiğinin açıklanması da aynı kapsamda değerlendirilir.

Ruhsatsız silah taşıma suçunda beraat kararı verilebilir mi?

Evet, şartları bulunduğunda beraat kararı verilir ve uygulamada üç gerekçe öne çıkar. Bu gerekçeler şöyledir:

• Kriminal inceleme raporunda silahın atışa elverişli olmadığının saptanması halinde suçun konusu oluşmaz. Basit bir müdahaleyle çalışır duruma gelen silah ise elverişli sayılır.
• Sanığın silahın varlığından haberdar olmadığının ortaya konulması kastı ortadan kaldırır ve ortak kullanılan araç ya da konutlarda hakimiyetin kime ait olduğu ayrıca araştırılır.
• Arama kararı bulunmadan ya da usule aykırı yürütülen aramada ele geçirilen silah hukuka aykırı delil sayılır ve hükme esas alınamaz.

Dosyada eksik kalan kriminal inceleme ya da tamamlanmamış arama tutanağı, savunmanın üzerine kurulacağı temel noktalardır.

Ruhsatsız silah cezası para cezasına çevrilir mi?

Temel fıkradan verilen hapis cezası para cezasına çevrilemez çünkü çevirme yalnızca bir yılı aşmayan hapis cezalarında mümkündür ve fıkranın alt sınırı iki yıldır. Konutta tek silah bulundurma fıkrasında alt sınır bir yıl olduğundan, alt sınırdan hüküm kurulan dosyada çevirme ihtimali doğar. Mermiye ilişkin hafif fıkrada üst sınır altı ay olduğundan çevirmenin önünde engel bulunmaz.

Hükmedilen adli para cezası ile hapis cezasının para cezasına çevrilmesi birbirine karıştırılmamalıdır. Birincisi hapis cezasının yanında ayrıca hükmolunur, ikincisi hapis cezasının yerine geçer. Çevirme mümkün olmayan dosyalarda cezaevi dışında kalmanın yolu hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından ya da ertelemeden geçer.

Ruhsatsız silah affı var mı?

Kasım 2026 itibariyla yürürlükte ruhsatsız silahları kapsayan af düzenlemesi bulunmamaktadır. Geçmişte çıkarılan teslim düzenlemeleri kanunun geçici maddelerinde yer almıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne af niteliğinde kanun teklifleri sunulmuş olmakla birlikte, teklifler yasalaşmamıştır. Af beklentisiyle silahı elde tutmak riski büyütür çünkü bulundurma kesintisiz devam eden fiildir ve suç her geçen gün işlenmeye devam eder. Zamanaşımı da fiil sona ermeden işlemeye başlamadığından bekleme süre kazandırmaz.

Ruhsatsız silah cezası alan kişi sonradan silah ruhsatı alabilir mi?

Mahkumiyet ruhsat almayı süresiz biçimde engellemez fakat belirli bir süre geçmeden başvuru kabul edilmez. Ruhsat verilmesini engelleyen haller arasında taksirli suçlar dışında bir yıldan fazla hapis cezasına mahkumiyet ile ateşli silahla işlenen suçlardan mahkumiyet sayılmıştır (Ateşli Silahlar Yönetmeliği 16. madde).

Ruhsatsız silah taşıma suçu listede adıyla geçmez. Engel, hükmedilen cezanın bir yılı aşması ya da silahın başka bir suçta kullanılmış olması üzerinden doğar. Engel kapsamına girenlere, cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren beş yıl geçmesi ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması halinde ruhsat verilebilir. Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlarda engel süreklidir ve af kaldırmaz.

Ehliyeti yanında bulundurmama cezasına ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   Ehliyeti yanında bulundurmama cezası 2026 yılında 2.719 TL’dir ve sürücü belgesine 5 ceza puanı işlenir.
2. 2
   Tebliğden itibaren bir ay içinde ödeme yapılırsa %25 indirim uygulanır ve tutar 2.039,25 TL’ye düşer.
3. 3
   Sürücü belgesi bilgileri yüklü kimlik kartını gösteren sürücüye ceza yazılmaz. e-Devlet görüntüsü, fotoğraf veya fotokopi ise geçerli değildir.
4. 4
   Belgesi geçerli olan sürücünün aracı bağlanmaz. Hiç belgesi olmayan sürücüye ise 40.000 TL ceza kesilir ve araç trafikten men edilir.

Ehliyeti yanında bulundurmama cezası, halk arasındaki adıyla ehliyet taşımama cezası, 2026 yılında 2.719 TL olarak uygulanır ve sürücü belgesine 5 ceza puanı işlenir. Ceza, geçerli sürücü belgesi bulunan fakat denetimde belgeyi gösteremeyen sürücüye idari para cezası olarak kesilir. Erken ödeme indirimli tutar 2.039,25 TL olur ve itiraz süresi tebliğden itibaren 15 gündür. Kimlik kartına sürücü belgesi bilgisi yüklenen sürücüye ceza yazılmaz, denetimde yalnızca kartın gösterilmesi yeterlidir. Sürücü belgesinin hiç bulunmaması ise ayrı ihlaldir ve 40.000 TL cezaya ve aracın bağlanmasına yol açar.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, ehliyeti yanında bulundurmama cezasının tutarına, ceza puanına, itiraz sürecine ve erken ödeme indirimine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Ehliyeti yanında bulundurmama cezasında en sık karşılaştığımız yanılgı, ceza yazıldıktan sonra ehliyetin emniyete gösterilmesinin cezayı ortadan kaldıracağının düşünülmesidir. İhlal denetim anında gerçekleştiği için cezanın kaldırılması ancak 15 günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine yapılacak itirazla mümkündür. Sürücü belgesi bilgilerinin kimlik kartına yüklenmesi ise bu cezayla karşılaşmamanın en pratik yoludur.

Av. Ezgi Bozkurt

Tazminat ve Sigorta Hukuku Uzmanı

Ehliyeti Yanında Bulundurmama Cezası Nedir? (KTK 44/1-b)

Sürücüler araç kullanırken sürücü belgesini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek zorundadır. Yükümlülüğü ihlal eden sürücüye idari para cezası kesilir (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 44. madde birinci fıkra (b) bendi). Ceza, sürücü belgesi geçerli olduğu halde belgenin denetim anında gösterilememesi durumunda uygulanır.

Ehliyet unutma, ehliyet taşımama cezası ve 44/1-b aynı ihlalin adlarıdır ve tutanakta madde numarası 44/1-b yazar. Sürücü belgesinin hiç bulunmaması ya da geçersiz olması farklı ihlaldir ve çok daha ağır yaptırıma bağlanmıştır.

Ehliyeti Yanında Bulundurmama Cezası Ne Kadar? (2026)

Ceza tutarı 2026 yılı için 2.719 TL olarak belirlenmiştir. Tutar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. 2026 için örneğin %25,49’dur güncelleme oranı. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödeme yapılırsa %25 indirim uygulanır ve ödenecek tutar 2.039,25 TL’ye düşer. İhlal ceza puanı doğurur, araç trafikten men edilmez ve belgeye el konulmaz.

Ehliyeti Evde Unutunca Trafik Polisi Ceza Yazar mı?

Ehliyetini evde unutan sürücüye, geçerli sürücü belgesi bulunsa bile 2.719 TL idari para cezası kesilir Trafik polisi denetim sırasında sürücü belgesi bilgilerini sistem üzerinden sorgulayabilir. Sorgulamada belgenin geçerli olduğunun görülmesi cezayı tek başına ortadan kaldırmaz, yalnızca ehliyetsiz araç kullanma ihlalinin bulunmadığını gösterir. Kimlik kartına belge bilgisi yüklenmiş sürücünün durumu farklıdır ve kartın gösterilmesi belge ibrazı sayılır.

Ehliyet Yerine Hangi Belgeler Gösterilebilir?

Denetimde sürücü belgesinin yerini sürücü belgesi bilgileri yüklü T.C. kimlik kartı ile geçici sürücü belgesi tutar. Elektronik çıktı, uygulama görüntüsü ve fotokopi 44/1-b cezasını önlemez.

• Sürücü belgesi bilgileri yüklü çipli T.C. kimlik kartı geçerlidir ve ceza yazılmasını önler.
• e-Devlet üzerinden alınan belge veya ekran görüntüsü geçerli değildir, fiziki sürücü belgesinin yerini tutmaz.
• Dijital sürücü belgesi uygulamaları geçerli değildir; ekranda görünen kayıt tek başına belge ibrazı sayılmaz.
• Ehliyetin fotoğrafı veya fotokopisi geçerli değildir; denetimde belge gösterme yükümlülüğünü karşılamaz.
• Geçici sürücü belgesi geçerlidir ve nüfus müdürlüğünce düzenlenir.

Sürücü belgesinin kimlik kartına yüklenmesi uygulaması 2020 yılında başlamıştır.

Ruhsatı Yanında Bulundurmama Cezası

Araç tescil belgesini araçta bulundurmama cezası 2026 yılında 1.057 TL’dir ve 10 ceza puanı doğurur. Yükümlülük sürücü belgesiyle aynı bentte yer almaz ve tutanakta madde numarası 23/2-a yazar (2918 sayılı Kanun 23. madde).

Araç bilgileri kayıtlardan tespit edilemezse araç trafikten men edilir. Ehliyet ile tescil belgesinin birlikte bulunmaması şu iki farklı hükmü ilgilendirir; 44/1-b sürücüye 2.719 TL ve 5 puan, 23/2-a araca 1.057 TL ve 10 puan sonucunu doğurur. Tescil belgesi kaybedilir veya çalınırsa aracın kayıtlı olduğu trafik tescil kuruluşuna başvurularak yeni belge çıkarılır.

Ehliyeti Yanında Bulundurmama ile Ehliyetsiz Araç Kullanma Arasındaki Farklar

Ehliyeti yanında bulundurmamada sürücünün geçerli belgesi vardır fakat denetimde gösterilememiştir. Buna karşın ehliyetsiz araç kullanmada sürücünün hiç belgesi yoktur ya da belge geçersizdir.

Bu ayrım yaptırımın ağırlığını doğrudan değiştirir. Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak 40.000 TL ceza ve aracın bağlanmasıyla sonuçlanır (2918 sayılı Kanun 36. madde). Sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış ya da iptal edilmiş kişinin araç kullanması aynı madde kapsamındadır ve ceza 200.000 TL’ye çıkar.

Sürücü belgesinin süresinin dolması ehliyetsizlik sayılmaz ve cezası 4.712 TL’dir ve belgedeki tüm sınıfların süresi dolmuşsa belge geri alınır (2918 sayılı Kanun 39. madde).

• Ehliyeti yanında bulundurmama 2.719 TL tutarındadır, 5 ceza puanı doğurur, araç bağlanmaz.
• Ehliyetsiz araç kullanma 40.000 TL tutarındadır, araç bağlanır.
• Geri alınan veya iptal edilen belgeyle araç kullanma 200.000 TL tutarındadır, araç bağlanır, aracı kullandıran işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL kesilir.

Ehliyeti Yanında Bulundurmama Cezası Nasıl Sorgulanır ve Ödenir?

Ehliyeti yanında bulundurmama cezası e-Devlet Kapısı’ndaki sürücü belgesi ve şahıslara yazılan ceza sorgulama hizmetinden, GİB İnteraktif Vergi Dairesi’nden ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sorgulama sayfasından görülür. Sorgulama T.C. kimlik numarası ve plaka bilgisiyle yapılır. Ödeme e-Devlet, GİB İnteraktif Vergi Dairesi ile internet ve mobil bankacılık üzerinden gerçekleştirilir. Ödeme makbuzu, ceza sonradan kaldırılırsa iade talebinin dayanağını oluşturduğu için saklanmalıdır.

Ehliyeti Yanında Bulundurmama Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Ehliyeti yanında bulundurmama cezasına itiraz, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine dilekçe verilerek yapılır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu 27. madde). Başvuru harca tabi değildir ve avukatla temsil zorunlu tutulmamıştır. İtiraz sebebi olarak sürücü belgesinin denetim anında gösterildiği, belge bilgilerinin kimlik kartına yüklü olduğu ya da tutanaktaki kimlik ve plaka bilgisinin hatalı yazıldığı ileri sürülür. Süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir.

Ehliyeti Yanında Bulundurmama Cezası Ödenmezse Ne Olur?

Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay için %5 faiz işler (2918 sayılı Kanun 115. madde). Ay kesirleri tam ay sayılır ve faizle birlikte ödenecek tutar cezanın iki katını geçemez. 2.719 TL’lik cezada üst sınır 5.438 TL olur. İtiraz edilmişse tahsil işlemleri ceza kesinleşmeden yapılmaz. Ödenmeyen ceza tahsil dairesine aktarılır ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilir.

Ehliyeti yanında bulundurmama cezası kaç ceza puanı?

Ehliyeti yanında bulundurmama cezasının puanı 5’tir. Puanlar bir yıllık dönem içinde toplanır ve yıl içinde 100 puana ulaşan sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur (2918 sayılı Kanun 118. madde). Aynı yıl ikinci kez 100 puana ulaşıldığında süre dört aya çıkar, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi istenir. Beş puanlık ihlal belgeye tek başına işlem yaptırmaz, yıl içindeki toplama eklenir.

Ehliyeti yanında bulundurmama cezasında erken ödeme indirimi var mı?

Erken ödeme indirimi, tebliğden sonraki ilk ay içinde yapılan ödemeye uygulanır. Süre 31 Ocak 2024’te yapılan yönetmelik değişikliğiyle 15 günden bir aya çıkarılmıştır. İndirimin koşulu, ödemenin kanun yoluna başvurmadan önce yapılmasıdır (5326 sayılı Kanun 17. madde). Önce sulh ceza hakimliğine itiraz eden sürücü indirim hakkını kaybeder. İndirimli ödeme yapan sürücü ise itiraz hakkını korur.

Kimlik kartına ehliyet bilgileri nasıl yüklenir?

Sürücü belgesi bilgileri kimlik kartına nüfus müdürlüğünde yüklenir. Randevu randevu.nvi.gov.tr adresinden ya da ALO 199 hattından alınır ve randevu türü olarak kimlik ve ehliyet birleştirme seçilir. Başvuru bizzat yapılır. İşlem ücretsizdir ve çipli kimlik kartı gerektirir.

Ehliyetini kaybeden kişi araç kullanabilir mi?

Kaybedilen ehliyet sürücüyü ehliyetsiz kılmaz fakat belge elde olmadığı için denetimde gösterilemez ve ceza yazılır. Kayıp belge için nüfus müdürlüğüne başvurulur ve yeni sürücü belgesi çıkarılmalıdır. Yeni belge düzenlenene kadar nüfus müdürlüğünden alınan geçici sürücü belgesi ile araç kullanılabilir.

Geçici sürücü belgesi ehliyet yerine geçer mi?

Geçici sürücü belgesi denetimde ehliyet yerine geçer ve ceza yazılmasını önler. Belge herhangi bir nüfus müdürlüğünde düzenlenir. Kalıcı sürücü belgesi teslim edildiğinde geçici belge geçersiz olur ve ibraz edilirse ehliyet gösterilmemiş sayılır.

Ehliyeti yanında olmayan sürücünün aracı bağlanır mı?

Ehliyeti yanında olmayan ama geçerli belgesi bulunan sürücünün aracı bağlanmaz. Yaptırım para cezasıyla sınırlıdır ve sürücü yoluna devam eder. Araç ancak sürücünün hiç belgesi yoksa ya da belgesi geri alınmış veya iptal edilmişse bağlanır ve geçerli belgesi olan kişiye teslim edilir.

Ehliyeti yanında bulundurmama cezası plakaya mı yazılır?

Ehliyeti yanında bulundurmama cezası sürücüye yazılır, araç plakasına yazılmaz. Sürücü belgesi kişiye bağlı olduğu için tutanağa ihlali işleyen kişinin kimlik bilgileri yazılır ve ceza puanı yalnızca ilgili kişinin belgesine işlenir. Araç sahibi ile sürücü farklı kişilerse araç sahibine ceza kesilmez.

Ceza yazıldıktan sonra ehliyet ibraz edilirse ceza iptal edilir mi?

Ceza tutanağı düzenlendikten sonra ehliyetin polise veya emniyete gösterilmesi cezayı kendiliğinden iptal ettirmez. İhlal denetim anında oluştuğu için cezanın kaldırılması sulh ceza hakimliğine yapılacak itirazla mümkündür. Belge kopyası dilekçeye eklenir ve hakimlik kararı dosyadaki delillere göre verir. Ceza itirazla kaldırılmadıkça ödeme yükümlülüğü sürer.

Aracını ehliyetsiz birine kullandıran araç sahibine ceza verilir mi?

Aracını sürücü belgesi bulunmayan kişiye kullandıran araç sahibine, aracı işleten sıfatıyla 40.000 TL idari para cezası verilir. Ceza tescil plakası üzerinden araç sahibine bildirilir ve sürücüye kesilen ehliyetsizlik cezasından ayrıdır. Araç sahibi aracın çalındığını ya da izni olmadan kullanıldığını belgeleyerek itiraz edebilir.

2026 yılında idari para cezası 140.000 TL’ye yükselen ve üç ayrı yaptırımı birden tetikleyen ağır bir trafik ihlali olan drift atma cezasında sürücünün ehliyetine olay yerinde 60 gün el konulur ve araç da yine 60 gün bağlanır. Yanlama cezası olarak da bilinen 67/1-d yaptırımı trafik kazalarında asli kusur sayılması açısından da çok önemlidir. (El konulan ehliyetin geri alınması süreciyle ilgili daha fazla bilgi için El Konulan Ehliyeti Geri Alma İşlemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.)

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, drift atma ihlaliyle gündeme gelen cezalara, trafik kazasına karışılması halinde kusur oranlarına ve bu oranların hukuki süreç üzerindeki etkilerine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

67/1-d Trafik Cezası Nedir?

Trafiğe kapalı alanlarda, gerekli izinlerle yasal olarak yapılabilen drift, kamuya açık bir yola, otopark alanına ya da boş görünen bir sokağa taşındığında tablo tamamen değişir ve Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/1-d kapsamında ağır bir trafik ihlali haline gelir.

Aracın bilerek ve isteyerek kaydırılmış, savurulmuş ya da kendi etrafında döndürülmüş olması yani kasıt koşulu yeterlidir. Drift, yanlama ve spin atma bu kapsamın içindedir. Karlı ya da ıslak zeminde aracın istemsiz kayması ise kasıt unsuru taşımadığından drift sayılmaz.

Drift Atmanın Cezası (2026)

2026 yılında drift atmanın idari para cezası 140.000 TL’dir. 2025 yılında 46.393 TL olarak belirlenen bu ceza tutarı caydırıcı olması açısından belirgin şekilde zamlanmıştır. Ceza, tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde ödenmesi halinde %25 indirimli 105.000 TL’ye düşmektedir.

Para cezası yalnızca başlangıç noktasıdır. Drift tespitinde sürücünün ehliyetine olay yerinde 60 gün el konulur ve araç da 60 gün trafikten men edilir. Yani aynı anda hem para hem ehliyet hem de araç kaybedilmiş olur. Beş yıl içinde ikinci drift tespiti yapılırsa ehliyet kalıcı olarak iptal edilir ve psikoteknik test, psikiyatri muayenesi ve sürücü kursuna yeniden kayıt zorunlu hale gelir.

Burada gözden kaçan yaptırımlarda biri de drift ve yanlama videosunu sosyal medyada paylaşmaktır. Paylaşan kişi o ihlali bizzat yapmamış olsa bile 25.000 TL ceza alabilir. TikTok ve Instagram’a yüklenen özendirici brief videoları da bu kapsamda değerlendirilebilir.

Drift Atan Sürücü Kazaya Sebep Olursa Ne Olur?

Yanlama sırasında kaza olursa sürücü tam kusurlu sayılır ve karşı taraf kusursuzsa tüm tazminat yükü drift atan sürücüye kalır. Kaza tutanağındaki 67/1-d kodu sigorta şirketinin kusur hesabını doğrudan etkiler. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılar fakat sigorta şirketi ödediği bedeli kusur oranından dolayı sürücüden geri ister. Kazanın yaralanma ya da can kaybıyla sonuçlanması durumunda ayrıca ceza davası da başlatılır.

KTK 67/1-d Kusur Oranı Nedir?

Drift atma cezasına konu ihlal, bilirkişi tarafından asli kusur olarak değerlendirilir ve karşı tarafın ek bir hatası yoksa drift atan sürücünün kusur oranı %100 çıkar. Sigortanın hasar ödemesi, bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatları bu kusur oranı üzerinden hesaplanır.

KTK 67/1-d Asli Kusur Mu? Tali Kusur Mu?

Drift atma asli kusurdur yani kazanın birincil nedeni oluşturan taraf için geçerlidir. Yanlama cezasına konu manevra trafik güvenliğini doğrudan tehdit ettiğinden bilirkişiler ve mahkemeler 67/1-d ihlalini asli kusur sebebi olarak kabul eder.

67/1-d Kusur Oranı Yüzde Kaçtır?

Karşı tarafın herhangi bir kural ihlali yapmadığı senaryoda drift atan sürücünün kusur oranı %100’dür. Karşı tarafın tali bir hatası varsa oranlar paylaşılır fakat yanlama cezasına konu olan sürücünün payı her durumda ağır kusur olarak kalır. Kusur oranının tespitinde kaza tutanağı, kamera görüntüleri ve bilirkişi raporu baz alınır ve bu orana itiraz etmek mümkündür.

67/1-d Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?

Öncelikle belirtmek gerekir ki, kaza tutanağındaki kusur tespiti kesin değildir ve mahkemede bilirkişi incelemesiyle değiştirilebilir. Burada belirleyici olan manevra gerçekten kasıtlı mıydı yoksa dış bir etken mi zorunlu kıldı sorusunun yanıtıdır. Kaygan zemin, başka araçtan kaçınma zorunluluğu ya da teknik bir arıza itirazın temelini oluşturabilir. Özellikle yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda sürecinden başından itibaren her adımı uzman bir trafik avukatı gözetiminde takipe etmek, kusur oranının doğru belirlenmesi açısından fark yaratacaktır.

Kusur Oranına İtiraz Süresi Ne Kadardır?

Kaza tutanağındaki kusur tespiti dava boyunca itiraz edilebilir, sabit süreye bağlı değildir. Bununla birlikte idari para cezasına itiraz için tebliğden itibaren 15 gün geçerlidir ve bu süre kaçırılırsa ceza kesinleşir. Tazminat davası açmak için ise kaza tarihinden itibaren iki yıl hakkınız vardır.

67/1-d trafik cezasına itiraz edilebilir mi?

Evet, cezanın tarafınıza tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi vererek itiraz edebilirsiniz. Burada itirazın kabul görmesi için ihlalin kasıtlı değil zorunluluk sonucu gerçekleştiğini gösteren somut bir delile ihtiyacınız vardır. Karlı ya da ıslak zeminde aracın istemsiz kayması, başka bir araçtan kaçınmak zorunda kalmanız ya da anlık teknik bir arıza dolayısıyla bu durumu yaşamanız anlamlı itiraz niteliği taşır. İndirimli tutardan ödeme yapmanız itiraz hakkını düşürmez ve itirazının kabul edilirse ödenen tutar iade edilir.

67/1-d trafik cezası nereden ve nasıl ödenir?

Drift atma cezasını e-Devlet üzerinden, PTT şubelerinden veya anlaşmalı bankalardan yapabilirsiniz. Tebliğden itibaren 1 ay içinde ödeme yaparsanız 105.000 TL, bu süre geçirilirse 140.000 TL ödemeniz gerekir. Ceza ödenmediği takdirde ise gecikme zammı işler, vergi dairesi takibe alır ve banka hesaplarına e-haciz gelebilir ve araç muayenesi engellenebilir.

67/1-d cezası nedeniyle ehliyete el konur mu?

Evet, ceza puanının dolmasından bağımsız sürücünün ehliyetine 60 gün el konur. İlk yaptırımda ehliyeti geri alabilmek için psikoteknik değerlendirme zorunlu değildir.

Birden çok kez drift atma cezası aldım, ceza tutarı katlanır mı?

Hayır, her tespit için ayrı ayrı para cezası uygulanır ve tutar katlanmaz. Tekrar eden ihlalerin sonucu yalnızca yeni bir para cezası değil, sürücü belgesinin iptaline de yol açar. 5 yıl içerisinde aynı ihlali ikinci kez gerçekleştiren sürücünün ehliyeti iptal edilir. 

67/1-d (drift atma) trafik cezasının ceza puanı nedir?

Drift atma cezası sürücüye yüz yüze kesildiğinde ehliyete 20 ceza puanı yüklenmekle beraber bu puanın birikmesine gerek yoktur çünkü ehliyete olay yerinde 60 gün el konur. Ufak bir dipnot olarak, EDS veya kameralı sistem üzerinden plakaya yazılan cezalarda ceza puanı uygulanmaz. Puan yalnızca sürücünün kimliği belirlenerek yüz yüze kesilen cezalarda işlenir.

Cezayı araç sahibi mi yoksa sürücü mü ödemelidir?

İdari para cezası ve ehliyete el koyma yaptırımı sürücüye aittir. Trafikten men kararı ise araç sahibine yöneltilir. Dift atan sürücü kendi arabası değil başkasının arabasını kullanıyorsa araç sahibi yanlama cezasından habersiz olsa bile aracı 60 gün trafikten men edilir. EDS’nin tespit ettiği cezalarda araç sahibine tebligat gönderilir ve gerçek sürücü bildirilirse sorumluluk sürücüye geçer.

Drift atma ve yanlama cezası nedeniyle ehliyete el konur mu? Ceza ehliyete işler mi?

Evet, drift atmada yalnızca idari para cezası değil sürücünün ehliyetine 60 gün süreyle el konulması yaptırımı da uygulanır. Bu yaptırım ceza puanı sisteminden bağımsızdır. Aynı ihlalin 5 yıl içinde ikinci kez gerçekleşmesi durumunda ise ehliyet iptal edilir. Burada uygulanan idari yaptırımlar sürcünün trafik siciline işler ve bu kayıt da sigorta şirketlerinin risk değerlendirmesine dikkat alınır.

Drift atma cezasında erken ödeme indirimi var mıdır?

Cezayı tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde ödediğiniz takdirde %25 indirim ile 105.000 TL olarak ödeyebilirsiniz. Burada süre, cezanın sisteme düştüğü tarih değil, tebliğ edildiği tarihe göre belirlenir. Süreyi geçirdiğiniz takdirde tam tutar olan 140.000 TL’yi ödemek zorunda kalırsınız.

Fotoğraf olmadan ceza yazıldığı takdirde iptal edilebilir mi?

Eğer ceza yerinde kesildiyse fotoğraf zorunluluğu mevzuatta açıkça düzenlenmemiştir ve cezanın iptal edilme ihtimali çok düşüktür. Diğer taraftan kameralı tespitlerde görüntünün plakayı net göstermemesi, başka araçla karıştırılma ya da ihlalin kasıt değil de zorunluluk sonucu gerçekleştiğinin ispatlanması ile beraber cezanın iptali söz konusu olabilir.

67/1-d trafik cezası E-devlet’te görünür mü?

Evet, yerinde kesilen drift atma cezaları anında sisteme girer. EDS’nin kestiği cezalar ise tebligat sürecinin tamamlanması sonrasında e-Devlet’te görülür ve bu da 45 güne kadar sürebilir. e-Devlet’de Trafik Ceza Sorgulama ekranı üzerinden cezaları ve tutarları takip edebilirsiniz.

Kiralık araç ile drift atma cezası yedim, ne yapmalıyım?

Kiralık araçla drift yapılması durumunda idari para cezası aracın sürücüsüne yazılır fakat trafikten men kararı kiralama şirketine uygulanır ve araç 60 gün boyunca bağlanır. Kiralama şirketi uğradığı zararı sözleşmeye de bağlı olarak sürücüye rücu edebilir. 

Fahri trafik müfettişi drift atma cezası yazabilir mi?

Hayır, fahri trafik müfettişlerinin idari para cezası kesme yetkisi yoktur. Yetkili trafik birimlerine tespit ettikleri ihlalleri görsel ya da yazılı olarak bildirirler fakat doğrudan ceza kesemezler. Görüntü ya da belge ile desteklenmeyen bildirimlerde itiraz ile cezanın iptal edilmesi kuvvetli bir ihtimaldir.

Hatalı kesilen drift atma cezası nasıl iptal edilir?

Drift cezası tarafınıza tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde olayın gerçekleştiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi sunduğunuz ve bu dilekçeyi araç içi kamera görüntüsü, ıslak ya da karlı zemin koşullarını belgeleyen veriler, araz arızasını gösteren servis raporu ya da plaka okuma hatası gerekçeleri ile desteklediğiniz takdirde ceza iptal edilebilir. 

Drift yapan araç trafikten men edilir mi?

Evet, aracın kimin tarafından kullanıldığından bağımsız olarak drift yapan bir araç bağlanır ve 60 gün boyunca trafiğe çıkamaz, kiraya verilemez ya da satış sürecindeyse bu süreç aksar. Aracın bağlanması sürecinde sokakta park halinde trafik denetimine takılması da otopark ücretleriyle birlikte çekilmesine zemin hazırlar. Men süresi dolduktan sonra tüm trafik cezası borçlarını ödeyerek aracı geri alabilirsiniz.

Şikayetten vazgeçme dilekçesi, mağdurun şikayete bağlı bir suçta verdiği şikayetini geri çektiğini yetkili mercilere bildirir ve vazgeçme beyanı bir kez yapıldığında geri alınamaz. Dolayısıyla dilekçeyi imzalamadan önce hukuki sonuçlarının ve içeriğin eksiksiz değerlendirilmesi gerekir.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, şikayetten vazgeçme dilekçesinin nasıl hazırlanmasına gerektiğine, beyan edileceği kuruma ve süreçte dikkat edilmesi gereken noktalara  ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

Hangi Suçlarda Şikayetten Vazgeçilebilir?

Yalnızca takibi şikayete bağlı suçlarda hukuki sonuç doğrudan şikayetten vazgeçme süreci,

• hakaret
• tehdit (basit hal)
• konut dokunulmazlığının ihlali
• kasten yaralama (basit hal)
• taksirle yaralama
• mala zarar verme
• güvenli kötüye kullanma
• cinsel taciz

suçlarında uygulanabilir. Söz konusu suçların ağırlaştırılmış hallerinde ya da resen takip edilen suçlarda (silahla kasten yaralama gibi) şikayetten vazgeçme davayı düşürmez. 

Soruşturma Aşamasında Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi

Soruşturma, savcılığın yürüttüğü ve henüz dava açılmamış olan aşamadır. Bu süreçte dilekçe Cumhuriyet Başsavcılığı’na verilir ve şüphelinin kabulüne gerek yoktur. Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar vererek soruşturmayı kapatır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

………………. CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA

SORUŞTURMA NO : 20…/ ………. / ………..

ŞİKAYETÇİ (MAĞDUR)

Adı Soyadı : ……………………………………………………

TC Kimlik No : ……………………………………………………

Adres : ……………………………………………………

Telefon / E-posta : ……………………………………………………

ŞÜPHELİ

Adı Soyadı : ……………………………………………………

TC Kimlik No : …………………. (biliniyorsa)

KONU : Şikayetten Vazgeçme Beyanı

AÇIKLAMALAR

1. Yukarıda numarası belirtilen soruşturma dosyası kapsamında şüpheli ……………… hakkında ……………… (suç türü) eylemi nedeniyle …/…/20… tarihinde Başsavcılığınıza şikayette bulunmuştum.

2. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ……………………. (anlaşma / uzlaşma / karşılıklı çözüm) yoluyla giderilmiş olup şikayetime devam etme iradem kalmamıştır.

3. İşbu vazgeçme beyanım; herhangi bir baskı, tehdit, hata veya hile bulunmaksızın, hukuki sonuçlarını bilerek ve özgür irademle yapılmaktadır.

4. Şikayetten vazgeçmem, maddi ve manevi tazminat haklarım dahil şahsi haklarımdan vazgeçtiğim anlamına gelmemektedir; şahsi haklarım açıkça saklı tutulmaktadır.

HUKUKİ DAYANAK : TCK m. 73

TALEP

Yukarıda arz olunan nedenlerle şüpheli ………….. hakkında vermiş olduğum şikayetimden özgür irademle vazgeçtiğimi beyan eder; anılan suç bakımından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini saygılarımla talep ederim.

……. / ……. / 20……..

Şikayetçi / Mağdur

Ad Soyad

İmza: ………………………..

EK: Kimlik fotokopisi

Kovuşturma Aşamasında Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi

İddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle kovuşturma başlar. Bu süreçte şikayetten vazgeçme dilekçesi davayı yürüten mahkemenin kalemine verilir. Sanık vazgeçmeyi kabul ederse mahkeme düşme kararı verir, reddederse yargılamaya devam edilir.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

………………. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE

** Sulh Ceza Hakimliği / Ağır Ceza Mahkemesi, yargılayan mahkemeye göre değişmelidir.

ESAS NO : 20…/ ………..

KATILAN (MAĞDUR)

Adı Soyadı : ……………………………………………………

TC Kimlik No : ……………………………………………………

Adres : ……………………………………………………

Telefon / E-posta : ……………………………………………………

SANIK

Adı Soyadı : ……………………………………………………

TC Kimlik No : ……………………………………………………

KONU : Şikayetten Vazgeçme ve Davanın Düşürülmesi Talebi

AÇIKLAMALAR

1. Yukarıda esas numarası belirtilen dava; sanık ……………… hakkında ……………… (suç türü) suçu nedeniyle görülmekte olup taraf sıfatıyla davayı takip etmekteyim.

2. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ………………………………………………………. yoluyla çözüme kavuşmuş; şikayetime devam etmekle menfaatim kalmamıştır.

3. İşbu vazgeçme beyanım; hata, hile, baskı veya cebir olmaksızın, hukuki sonuçlarını bilerek ve özgür irademle yapılmaktadır. Hükmün kesinleşmesine kadar şikayetten vazgeçme hakkımı kullandığımı beyan ederim.

4. Şikayetten vazgeçmem, tazminat hakkı dahil şahsi haklarımdan vazgeçtiğim şeklinde yorumlanamaz; şahsi haklarım saklı tutulmaktadır.

5. Sanık ……………… ‘ın işbu vazgeçme beyanını kabul edip etmeyeceğinin tarafına sorulmasını talep ederim.

HUKUKİ DAYANAK : TCK m. 73/4

TALEP

Yukarıda arz olunan nedenlerle sanık ………….. hakkındaki şikayetimden vazgeçtiğimi beyan eder; sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi halinde davanın düşürülmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim.

……. / ……. / 20……..

Katılan / Mağdur

Ad Soyad

İmza: ………………………..

EK: Kimlik fotokopisi

Aile İçi Şiddette Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi

Aile içi şiddet davalarında şikayetten vazgeçilse dahi uzaklaştırma ve koruyucu tedbir kararları devam eder. Yine kritik bir nokta olarak, baskı altında imzalatılan vazgeçme beyanları mahkemece geçersiz sayılabilir. Bu tür davalarda dilekçeyi imzalamadan önce mümkünse uzman bir ceza avukatıyla görüşmek, sonradan düzeltilemeyecek hak kayıpları yaşamanızı önleyecektir.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

………………. CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA

** Kovuşturma aşamasında: ………….. Asliye / Sulh Ceza Mahkemesi’ne

SORUŞTURMA / ESAS NO : 20…/ ………..

MAĞDUR

Adı Soyadı : ……………………………………………………

TC Kimlik No : ……………………………………………………

Adres : ……………………………………………………

Güvenli Adres : ………………………. (isteğe bağlı, tebligat için)

ŞÜPHELİ / SANIK

Adı Soyadı : ……………………………………………………

Yakınlık Derecesi : ………… (eş / eski eş / kardeş / anne-baba / diğer)

KONU : Şikayetten Vazgeçme Beyanı

AÇIKLAMALAR

1. Şüpheli/Sanık ……………… hakkında ……………… (kasten yaralama / tehdit / hakaret / diğer) eylemi nedeniyle …/…/20… tarihinde şikayette bulunmuştum.

2. İşbu vazgeçme beyanım; herhangi bir baskı, zorbalık veya tehdit altında değil, özgür irademle ve hukuki sonuçlarını bilerek yapılmaktadır. Taraflar arasındaki ilişki ……………………… yoluyla yeniden düzenlenmiş olup bu süreci kendi rızamla tamamlamış bulunmaktayım.

3. Maddi ve manevi tazminat haklarım dahil şahsi haklarım saklıdır; yalnızca cezai şikayetimden vazgeçmekteyim.

4. ÖNEMLİ: İşbu vazgeçme beyanı, hakkımda verilmiş olan koruyucu / önleyici tedbir kararlarını (uzaklaştırma, yaklaşma yasağı vb.) etkilememekte; söz konusu kararlar ayrı bir hukuki süreç kapsamında devam etmektedir.

TALEP

Yukarıda arz olunan nedenlerle şikayetimden özgür irademle vazgeçtiğimi beyan eder; gereği halinde kovuşturmaya yer olmadığına / davanın düşürülmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim.

……. / ……. / 20……..

Mağdur

Ad Soyad

İmza: ………………………..

EK: Kimlik fotokopisi | Tedbir kararı fotokopisi (varsa)

Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Şikayetten vazgeçme dilekçesinde belirli bir form zorunluluğu olmamakla beraber içerik eksikleri dilekçenin yetkili mercilerce işleme alınmamasına neden olabilir. İdeal senaryoda dilekçe aşağıdaki şekilde yazılmalıdır.

• Soruşturma aşamasında Cumhuriyet Başsavcılığı, kovuşturma aşamasında davayı yürüten mahkeme başlık olarak yazılır.
• Mağdurun ve şüpheli/sanığın ad-soyad, TC kimlik numarası ve adres bilgileri eksiksiz yer alır.
• Soruşturma veya esas numarası yazılır. Bilinmiyorsa suç tarihi ve türü belirtilerek dosyanın tanımlanmasına yardımcı olunur.
• Vazgeçme iradesi açık biçimde ifade edilir. “Şikayetimden özgür irademle vazgeçiyorum” cümlesi ya da benzeri net bir ifade yer alır.
• Şahsi haklar saklı tutulur. Tazminat hakkını korumak için “şahsi haklarım saklı kalmak kaydıyla” ifadesi mutlaka eklenmelidir.
• Tarih ve imza konulur. İmzasız ve tarihsiz dilekçe geçerli sayılmayabilir.

Suç türü, taraflar arasındaki ilişki ve yargılamanın aşaması hukuki değerlendirmeyi doğrudan etkiler. Özellikle aile içi şiddet, işyerinde taciz ya da boyutu büyüyen uyuşmazlıklarda dilekçeyi imzalamadan önce bir ceza avukatına danışmak hak kaybını en başta engeller.

Şikayetten Vazgeçme Dilekçesinde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar

Şikayetten vazgeçme dilekçesi hazırlanırken eksik kalan nokta ya da noktalar, işleme girmesinde gecikmeye neden olur ve hukuki süreci aksatabilir. Eksiksiz bir dilekçede aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:

• Başvurulacak merciin adı ve adresi
• Mağdurun adı-soyadı, TC kimlik numarası ve iletişim adresi
• Şüpheli ya da sanığın adı-soyadı ve varsa TC kimlik numarası
• Soruşturma numarası veya mahkeme esas numarası
• Şikayetten vazgeçildiğinin açık beyanı
• Şahsi hakların saklı tutulduğuna dair ibare  (Bu ibare olmadan tazminat hakkınız ortadan kalkabilir.)
• Tarih ve ıslak imza

Kovuşturma aşamasında esas numarası mutlaka yazılmalıdır. Mahkemeler numarasız gelen dilekçeleri dosyayla eşleştirmekte güçlük çekerek işlemi haklı olarak geciktirebilir.

Dilekçe Nereye Verilir?

Şikayetten vazgeçme dilekçesi, soruşturma aşamasında suçun işlendiği yerdeki yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı’na elden ya da iadeli taahhütlü posta ile teslim edilir. Kovuşturma aşamasında ise davayı yürüten mahkemenin kalem müdürlüğüne bizzat verilir ya da avukat aracılığıyla UYAP üzerinden iletilebilir. Dolayısıyla dilekçeyi vermeden önce dosyanın hangi aşamada olduğunu teyit etmeniz yanlış birime başvurmanızın önüne geçecektir.

Dilekçenin UYAP üzerinden gönderilmesi mümkün müdür?

Evet, UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-imza ya da mobil imza ile dilekçenizi gönderebilirsiniz. Sürecin avukata devretmeniz durumunda avukatınız da UYAP Avukat Portalı’ndan dosyaya doğrudan dilekçeyi ekleyebilir. UYAP üzerinden gönderilen dilekçelerde elektronik imza esas alındığında fiziki teslimle aynı hukuki geçerliliği taşır. 

Şikayetten vazgeçme sürecinde nelere dikkat etmelisiniz?

Öncelikle suçun takibi şikayete bağlı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Resen takip edilen suçlarda şikayetten vazgeçmenin herhangi bir etkisi olmaz. Suça birden fazla şahsın iştirak etmesi durumunda bir sanık hakkında verilen vazgeçme, diğer sanıkları da kapsar. Şikayetten vazgeçme sürecinde şahsi haklardan da ayrıca vazgeçildiği beyan edildiği takdirde hukuk mahkemesindeki tazminat hakkı da düşecektir. Son olarak, baskı altında imzalatılan dilekçeler, baskının kanıtlanması mahkeme tarafından iptal edilebilir.

Şikayetten vazgeçme halinde dava düşer mi?

Şikayetten soruşturma aşamasında vazgeçildiği takdirde savcılık kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir ve iddianame düzenlenmez. Kovuşturma aşamasında ise sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi durumunda mahkeme dosyanın düşmesine karar verir. Sanık vazgeçmeyi kabul etmezse yargılama devam eder ve mahkeme deliller doğrultusunda beraat veya mahkumiyet kararı verebilir. Hüküm kesinleştikten sonra yapılan şikayetten vazgeçme ise artık kesinleşmiş kararı ve infaz sürecini etkilemez.

Şikayetten vazgeçme dilekçesi geri alınabilir mi?

Takibi şikayete bağlı suçlarda şikayetten vazgeçme dilekçesi verdiğiniz takdirde geri dönülmesi, Vazgeçme beyanının hata, hile ya da zorla alındığının kanıtlanması dışında mümkün değildir. Dolayısıyla dilekçeyi imzalamadan önce karşı taraftan beklediğiniz edimi (tazminat, özür ya da yerine getirilecek bir yükümlülük) almanız ya da güvenceye bağlamanız, hak kaybı yaşamanızı ilk adımda önleyecektir.

Karakolda sözlü olarak şikayetten vazgeçilebilir mi?

Evet, karakolda sözlü olarak şikayetten vazgeçilebilir ve bu sözlü beyan tutanağa geçirilerek mağdurun imzalanması beklenir. Uygulamada en sık yapılan hata, tutanağın okunmadan imzalanmasıdır. Karakolda hazırlanan tutanaklar zaman zaman yalnızca şikayetten değil şahsi haklardan da vazgeçildiğini içerebilir.

Buradaki şahsi haklar, olay nedeniyle doğabilecek maddi ve manevi tazminat gibi özel hukuk taleplerini ifade eder. Eğer yalnızca ceza şikayetinizi geri çekmek istiyor, buna karşılık tazminat talep etme hakkınızı saklı tutmayı düşünüyorsanız tutanağa şahsi haklar konusunda net bir ifade eklenmesini istemeniz gerekir.

Sanık (Şüpheli) vazgeçmeyi kabul etmek zorunda mı?

Eğer süreç soruşturma aşamasındaysa şüphelinin herhangi bir beyanına gerek yoktur ve şikayetten vazgeçme bildirildiğinde savcılık doğrudan kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.

Kovuşturma aşamasındaki süreçlerde ise sanığın vazgeçmeyi reddetme hakkı vardır. Beraat beklentisi içerisindeki bir sanık, yargılamayı sürdürmek amacıyla vazgeçmeyi kabul etmeyebilir. Bu durum mahkeme delilleri incelemeye devam eder ve süreç sonunda mahkumiyet ya da beraat kararı çıkabilir.

Yıl içerisinde ceza puanının 100’e ulaşması, alkol ya da uyuşturucu etkisi altında araç kullanmak ya da mahkeme kararı nedeniyle gerçekleşen sürücü belgesine el konulmasına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edilebilir ve bu itiraz süreci pişmanlık beyanıyla değil teknik hukuki gerekçelerle yürür.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, ehliyete el konma nedenlerine, itiraz süreçlerine ve sürelere  ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

Ehliyete El Konulmasına Nasıl İtiraz Edilir?

Ehliyete el konulması işlemine itiraz etmek, bu idari yaptırımın iptali için tanınan tek hukuki yoldur ve itirazın reddedilmesi ya da sürenin kaçırılması durumunda belirtilen sürenin dolmasını beklemek zorunda kalırsınız. İtiraz sürecini adım adım şöyle detaylandırabiliriz:

• El koyma işlemini belgeleyen tutanakta tarih, sürücü bilgileri, el koyma gerekçesi ve süre eksiksiz yer almalıdır. Eksik veya hatalı tutulan tutanak başlı başına itiraz gerekçesi oluşturabilir.
• İtiraz hakkı, tutanağın tebliğ ya da yüze karşı okunduğu tarihten itibaren 15 gün içinde kullanılmak zorundadır. Bu süre hak düşürücüdür.
• İtiraz, olayın gerçekleştiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne yazılı dilekçeyle yapılır. Dilekçede hukuka aykırılık somut gerekçelerle ortaya konulmalıdır.
• Alkolmetre kalibrasyonuna ilişkin belgeler, sağlık raporu, tanık ifadeleri veya güvenlik kamerası kaydı gibi destekleyici deliller dilekçeyle birlikte sunulur.
• Sulh Ceza Hakimliği dilekçe ve delilleri değerlendirerek karar verir. İtiraz kabul edilirse ehliyet iade edilir fakat reddedilirse süre dolmasını beklemek ya da üst mahkemeye başvurmak gerekir.

Bu süreçte itiraz dilekçesi teknik hukuki gerekçelere dayanmalıdır. “Bir daha yapmayacağım” gibi pişmanlık beyanları mahkemede işe yaramaz. Hukuka aykırılık belgeler ile kanıtlanmalıdır.

Ehliyeti Geri Alma

Ehliyetinize el konulduğu takdirde iki yolla geri alabilirsiniz; itiraz yoluyla erken iade ya da el koyma süresinin dolmasını bekleyerek idari başvuru. İdari başvuru Emniyet Müdürlüğü’ne yapılır ve hangi birime başvurulacağı el koymanın gerçekleştiği ildeki ilgili trafik birimine göre değişir.

Başvuru için nüfus cüzdanı, fotoğraf, el koyma tutanağı, adli sicil kaydı ve varsa sağlık raporu ile psikoteknik değerlendirme belgesine ihtiyacınız vardır ve eğer trafik tescil bürosuna ödenmesi gereken idari para cezası varsa bu aşamada ödemeniz gerekir.

Alkollü araç kullanma durumunda ikinci kez ve sonraki ihlallerde lisanslı eğitim merkezlerinden alınan bir rehabilitasyon programı olan SÜDGE (Sürücü Uyum Destek Programı) tamamlanmadan ehliyet iade edilmez.

İtiraz sürecinde mahkeme itirazınızı kabul ederse idari birim kararına gerek kalmaksızın ehliyetiniz geri verilir.

Ehliyete Nereden Geri Alınır?

El konulan ehliyetin geri alınacağı kurum, el koymanın nedenine göre değişmektedir.

• Trafik polisi tarafından gerçekleştirilen idari el koymada ehliyet, ilgili ilin Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Bürosu’ndan geri alınır.
• El koyma işlemi jandarma tarafından yapılmışsa başvuru İl Jandarma Komutanlığı Trafik Birimine yapılır.
• Mahkeme kararıyla el konulmuş ise karar kaldırılana ya da süre dolana dek ehliyet mahkeme emanetinde kalır ve süre sonunda yine trafik birimine başvurulur.
• Sürenin dolduğunu gösteren belgenin başvuru sırasında sunulması gerekmektedir.

Ehliyete El Koyma Süreleri Nelerdir?

Ehliyete el koya süresi, ihlalin niteliğine ve tekrar durumuna göre belirlenir. Alkollü araç kullanımında promil değeri de belirleyicidir.

• Promil değeri 0.50’nin üzerinde olan sürücülerin ilk ihlalde ehliyetlerine 6 ay el konur. Burada önemli bir not olarak, 1.00 promilin üzerindeki alkol seviyelerinde, ilk ihlal olsa bile 6 aylık idari ehliyet geri alma yaptırımına ek olarak TCK 179 (trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu) kapsamında adli süreç de gündeme gelir.
• İkinci kez alkolden yakalanmada 2 yıl, üçüncü ihlalde ise sürücü belgesine 5 yıl el konur. Ticari araç sürücüleri için bu sınır 0.21 promildir ve bu değeri üzerinde doğrudan el koyma yaptırımı uygulanır.
• Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak ilk tespitte 5 yıl el koymaya yol açar.
• Ceza puanının 100 olmasında da el koyma süresi yıl içerisinde bir kez olduysa 2 ay, ikinci kez olduysa 4 aydır.
• Mahkeme kararıyla el koymada süre kesin değildir ve soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana kadar el koyma devam edebilmektedir.
• Belirli haklardan yoksun bırakılmada ise süre en az 3 ay, en fazla 3 yıl olarak belirlenebilir.

Sürücü Belgesini Geri Alma Tutanağı Nedir? Örnek Tutanak

Sürücü belgesi geri alma tutanağı, el konulan ehliyetin yasal süre veya hukuki kararın ardından iade edildiğini belgeleyen resmi bir evraktır. Tutanak, trafik birimi tarafından düzenlenir ve sürücü tarafından imzalanır. Tutanağın bir sureti sürücüde, diğeri ise ilgili birimde muhafaza edilmektedir.

Sürücü Belgesi Geri Alma Tutanağı

Sürücü Adı Soyadı : ………………………………………………………..

TC Kimlik Numarası : ………………………………………………………..

Sürücü Belgesi No : ………………………………………………………..

Sınıfı : ………………………………………………………..

El Koyma Gerekçesi : .……………………………………………………….

El Koyma Tarihi : …../…../…………..

İade Tarihi : …../…../…………..

Belgeyi Teslim Eden Yetkili : …………………………..                                                                 İmza: ………………

Belgeyi Teslim Alan Sürücü : …………………………..                                                                İmza: ………………

İşlemi Yapan Birim: ………………………………………………………..

Ehliyet Geri Alma Süreci Ne Kadar Sürer?

Bekleme süresinin dolması ardından Emniyet Müdürlüğü’ne yapılan başvurular birkaç gün içerisinde tamamlanır. SÜDGE programı gerektiren durumlarda (ikinci ve sonraki alkol ihlalleri) program süre sonu olmakla birlikte 1-3 ay sürer. Mahkeme itirazının sonuçlanması ise ortalama 2-4 hafta alır ve mahkeme yoğunluğuna göre bu süre uzayabilir.

Eksik belgeyle başvurma, SÜDGE merkezine geç kayıt, psikoteknik değerlendirme randevusunun gecikmesi ve başvurunun yapılacağı birimin hatalı belirlenmesi, süreci uzatan başlıca etkenlerdir.

Süreçte Hangi Mahkeme Görevlidir?

El koyma işleminin türüne bağlı olarak görevli mahkeme değişmektedir.

• Trafik polisi ya da jandarma tarafından alkol, uyuşturucu, alkolmetre reddi ya da ceza puanının dolması gibi nedenlerle gerçekleştirilen idari el koymalarda görevli mahkeme Sulh Ceza Hakimliği’dir ve itirazlar buraya yapılır. 
• Eğer ehliyete ceza soruşturması kapsamında savcılık tarafından el konmuşsa itiraz yine soruşturmayı yürüten Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır. Kovuşturma aşamasına geçilmiş ve mahkemece el konulmuşsa itiraz, yargılamayı yürüten ilgili ceza mahkemesine yapılır.

Ehliyete Neden El Konulur?

Ehliyete el konulması idari ya da yargısal kanallar gerçekleşebilir.

• Alkol ve uyuşturucu etkisi altında araç kullanmak, ceza puanının dolması ya da alkolmetre üflenmesinin reddedilmesi durumları idari el koyma kapsamındadır.
• Ceza soruşturması ya da kovuşturması kapsamında güvenlik tedbiri olarak ya da mahkumiyet ile birlikte el konulması ise mahkeme kararına bağlıdır.

Her iki kategoride de hukuki itiraz yolu açık olmakla beraber başvurulacak merci ve süre farklılaşır.

Alkollü Araç Kullanmak

Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesi uyarınca özel araçlarda 0.50, ticari araçlarda ise 0.21 promil sınırını aşan sürücünün ehliyetine olay yerinde el konulmaktadır.

İlk ihlalde promil değerine bağlı 6 ay ya da 2 yıl el koyma uygulanır ve bu işleme Sulh Ceza Hakimliği’nde itiraz edilebilir. İtirazın kabul edilmesi için alkolmetre cihazının kalibrasyon belgesi, ölçüm koşullarındaki usul hatası veya eş zamanlı alınan kan testinin daha düşük sonuç vermesi gibi teknik gerekçelere ihtiyaç vardır.

Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanmak

Uyuşturucu ya da uyarıcı madde etkisine araç kullandığı tespit edilen sürücünün belgesine 5 yıl süreyle el konulur. Bu tespit idrar, kan ya da tükürük testi ile yapılır ve itiraz hakkı (numunenin toplanma, muhafaza veya analiz aşamasındaki usul hataları itiraz gerekçesi oluşturabilir) mevcuttur. El koyma süresinin dolmasıyla beraber psikoteknik değerlendirme ve sağlık raporu alındıktan sonra ehliyet geri alınabilir. 

Ceza Puanını Doldurmak

Sürücüler için uygulanan trafik cezası puan sisteminde son bir yıl içerisinde işlenen ihlallerin ceza puanı toplamı 100’e ulaştığında ilk aşamada 2 ay, aynı yıl içerisinde ikinci kez 100 puana ulaşılması halinde ise ehliyete 4 ay süre ile el konur. Belirli durumlarda sürücü hakkında psikoteknik değerlendirme ve eğitim zorunluluğu da gündeme gelebilir. Üçüncü kez 100 puana ulaşıldığı takdirde ise sürücünün ehliyeti iptal edilir. 

Mahkemece Sürücü Belgesine El Konulması

Savcılık veya mahkeme, ceza soruşturması ya da kovuşturması kapsamında güvenlik tedbiri olarak sürücü belgesine el koyabilir. Bu durumda el koyma süresi belirsizdir ve soruşturma veya yargılama sonuçlanana dek sürebilir. Soruşturma aşamasında itiraz Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır. Yargılama aşamasında ise yargılamayı yürüten ceza mahkemesine başvurmanız gerekir. Karar sonuçlanmadan sürenin dolması beklenemez ve erken iade ancak mahkeme kararının kaldırılmasıyla mümkün olur.

Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK 179)

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK 179), sürücünün yalnızca idari para cezası ile değil ceza yargılaması ile de karşı karşıya kalmasına neden olan bir suç tipidir. Özellikle yüksek promilli alkolle araç kullanılması ya da trafikte ciddi tehlike yaratan davranışlar nedeniyle açılan davalarda, mahkemenin vereceği karar içerisinde sürücü belgesine el konulması da yer alabilir. 

Belirli Haklardan Yoksun Bırakılmak

TCK’nin 53. maddesi, mahkumiyet kararlarında bazı hakların kullanılmasından yoksun bırakılmayı güvenlik tedbiri olarak düzenler ve araç kullanma hakkında yoksun bırakılma bu kapsamda ehliyetin en az 3 ay, en fazla 3 yıl süreyle iade edilmemesi sonucunu doğurur. 

Yoksun bırakma süresi mahkeme tarafından belirlenir ve süre dolduğunda ilgili trafik birimine başvurarak ehliyeti geri alabilirsiniz. Mahkumiyet kararına karşı başvurulacak yol istinaf ve temyiz olup bu başvurularda el koymanın kaldırılmasını da talep edebilirsiniz.

Ehliyete el konulmasına kaç gün içinde itiraz edilir?

El koyma tutanağının tebliğ ya da yüze karşı okunduğu tarihten itibaren 15 gün içinde itiraz yapılması zorunludur. Bu süre hak düşürücüdür ve aşılması halinde haklı olunsa dahi itiraz kabul edilmez. 15 günlük süre takvim günü olarak hesaplanır ve sürenin son günü resmi tatile denk gelirse bir sonraki iş gününe uzar.

Alkollü araçtan ehliyeti kaptırdım, geri alabilir miyim?

Evet, teknik olarak itiraz yoluyla alkollü araç kullanmak nedeniyle el konulan ehliyetinizi geri alabilirsiniz. Bunun için 15 gün içerisinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurmalı ve alkolmetre cihazının kalibrasyon belgesi, ölçüm koşullarındaki prosedür hataları veya eş zamanlı alınan kan testinin daha düşük sonuç vermesi gibi teknik gerekçelere dilekçede yer vermelisiniz. İtirazın sonuçsun kalması durumunda süre dolunca (ilk ihlalde 6 ay ya da 2 yıl) Emniyet Müdürlüğü’ne başvurmalısınız. Önemli bir dipnot olarak, ikinci ihlal ile beraber SÜDGE (Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi) programını tamamlamak zorundasınız. 

Mahkeme kararıyla ehliyet erken geri alınabilir mi?

Mahkeme kararıyla el konulan bir ehliyetin erken iadesi yalnızca el koyma kararının kalkmasıyla mümkündür. Bunun yolu da itiraz ya da yargılama sürecinde verilen tedbir kararının kaldırılması talebinde bulunmaktır. Soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hakimliği’ne, kovuşturma aşamasında ise yargılamayı yürüten mahkemeye başvurulur. Mahkeme talebi yerinde gördüğünde ehliyet iade eder.

Ehliyetimi geri almak için hangi belgeler gerekir?

Ehliyetinizi geri almak için ihtiyaç duyduğunuz belgeler el koymanın gerekçesine göre değişmekle beraber her durumda geçerli olan temel belgeler şöyledir:

• Nüfus cüzdanı
• 2 adet biyometrik fotoğraf
• El koyma tutanağı

Diğer taraftan;

• Ehliyetinize ilk kez alkolden el konuyorsa (6 ay) ek bir belgeye ihtiyacınız yoktur.
• İkinci kez alkolden el konulmada (2 yıl) SÜDGE (Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi) programı tamamlama belgesi gerekir.
• Üçüncü kez alkollü araç kullanılması durumunda ise sürücü belgesi 5 yıl süreyle geri alınır. Süre sonunda yeniden sürücü belgesi alma sürecine girilmesi ve ilgili sağlık şartlarının sağlanması gerekir.
• Uyuşturucu kaynaklı el koymada (5 yıl) psikoteknik değerlendirme ve sağlık raporuna ihtiyacınız vardır.
• Mahkeme kararına bağlı el koymada ise mahkeme ilamının ilgili birimine sunulması gerekir.

Ceza puanından alınan ehliyet nasıl geri alınır?

Son bir yıl içerisinde biriken trafik ceza puanlarının toplamının 100’e ulaşması nedeniyle sürücü belgesine el konulmuşsa, kanunda öngörülen 2 aylık idari yaptırım (ikinci kez olması halinde 4 ay) süresinin tamamlanması gerekir. Sürenin dolmasının ardından sürücü, gerekli şartları yerine getirerek sürücü belgesini geri alabilir.

Diğer taraftan ehliyete el koyma işlemine dayanak oluşturan trafik cezalarının hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız bu cezalara ve ilgili idari işlemlere karşı yasal itiraz yollarına başvurabilirsiniz fakat itirazın başarılı olabilmesi için hangi trafik cezasının neden hukuka aykırı olduğunun somut delillerle ortaya koymanız gerekir. Yalnızca ceza puanının yüksek olduğu ya da ehliyete el konulmasının mağduriyet yarattığı yönündeki genel itirazlar yeterli görülmez.

Ehliyetime haksız yere el konulduysa ne yapmalıyım?

Eğer ehliyetinize haksız bir şekilde el konulduğunu düşünüyorsanız 15 gün içerisinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi vermelisiniz. Bu dilekçede hukuka aykırılığı kanıtlayan somut deliller (alkolmetre kalibrasyon belgesi, ölçüm anındaki usulsüzlüğü gösteren kanıtlar, tanık beyanı veya güvenlik kamerası gibi) yer almalıdır.

Dava açılırsa ehliyet geri verilir mi?

Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz teknik olarak bir dava açmak değil, bir idari işleme itiraz etmektir. İtiraz kabul edilirse el koyma kararı iptal edilerek ehliyetiniz iade edilir. İtiraz reddedilirse belirlenen sürenin dolmasını beklenmek zorunda kalırsınız. Ceza davası ise ayrı işlemektedir ve alkol ya da uyuşturucu suçlarından yargılama başlatılmışsa bu dava ayrıca sürmekte ve mahkumiyet halinde ek yaptırımlar doğabilir. El koyma kararının iptali ile ceza davasındaki beraat birbirini doğrudan etkilemez.

Ehliyeti geri alma davası ne kadar sürer?

Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılan itiraz başvurularına ortalama 2-4 hafta arasında yanıt gelir. Delillerin toplanması ya da tanık dinlenmesi gibi durumlarda ise bu süre uzar. Kovuşturma aşamasında mahkemeye yapılan başvurularda ise yargılamanın genel seyrine bağlı olarak süreç birkaç aya kadar uzayabilir. İtiraz süreci sonuçlanana kadar ehliyet askıdadır ve bu dönemde araç kullanamazsınız. 

Ehliyete el konulması para cezasına çevrilir mi?

Hayır, ehliyete el konulması idari bir yaptırımdır ve para cezasına çevrilmesi hukuken mümkün değildir. El koyma ve para cezası aynı ihlal için birlikte uygulanır fakat para cezasının ödenmesi el koyma süresini kısaltmaz ya da sona erdirmez. 

Ehliyetine el konulan kişi yeniden ehliyet alabilir mi?

Ehliyete el konulması, ehliyetin iptali anlamına gelmez ve belirli bir süre için geçerli bu yaptırımın süresi dolunca ehliyeti geri alabilirsiniz. Dolayısıyla ehliyetin iptali durumundaki gibi yeniden sınava girmenize gerek yoktur. ise yeniden sınava girmeniz ve sürücü belgesi almanız gerekir. Burada önemli bir nokta olarak, üçüncü ve sonraki alkollü araç ihlallerinde ya da sahtecilik ve ağır disiplin suçlarında ehliyetin iptali gündeme gelir. 

Fail ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşabildiği belirli suç kategorilerini uzlaşmaya tabi suçlar olarak konumlandırıyoruz. Bireyin adli sicil kayıtlarında yer almayan uzlaştırma sürecinde kovuşturma aşamasında anlaşma sağlandığında dosya kapatılırken dava aşamasında uzlaşılırsa dava düşer. Şikayete bağlı tüm suçlar uzlaştırma kapsamında değerlendirilirken cinsel suçlar hiçbir koşulda uzlaşma kapsamına alınmaz. 

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, uzlaştırmaya tabi suçlara ve uzlaştırma sürecine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

Ceza Hukuku’nda Uzlaşma Nedir?

Türk Ceza Hukuku’na 2006 yılında giren ve 2016’da yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’la kapsamı önemli ölçüde genişletilen uzlaşma mekanizması, tarafların bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaştığı ve anlaşma sağlandığı takdirde cezai yaptırımın ortadan kalktığı bir uyuşmazlık çözüm sürecidir. Uzlaşmanın amacı failin cezalandırılmasından ziyade mağdurun zararının giderilmesidir.

Uzlaştırma süreci savcılığın dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermesi ve atanan uzlaştırmacının taraflarla ayrı ayrı görüşmesi ile başlar. Soruşturma aşamasında anlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirken kovuşturma aşamasında ise mahkeme düşme kararı verir.

Hangi Suçlar Uzlaşmaya Tabidir?

Uzlaştırma kapsamındaki suçlar üç kategoride belirlenmiştir. 

• Birincisi, şikayete bağlı tüm suçlardır. Hakaret, kişisel veri ihlali ve mülkiyet suçlarının büyük bölümü bu gruba girer.
• İkincisi kanunun özel olarak saydığı suçlardır ve şikayete tabi olmayan bu grupta kasten yaralama, tehdit, hırsızlık, dolandırıcılık ve bilişim suçlarının basit halleri yer alır.
• Üçüncüsü ise yalnızca çocuklara özgüdür ve suça sürüklenen çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen her suç uzlaşmaya açıktır.

Şikayete bağlı tüm suçlar

Soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlı olan tüm suçlar uzlaştırma kapsamında değerlendirilir. Hakaret, kişisel verilerin hukuka aykırı kullanımı, aile bireyleri arasındaki mülkiyet suçları ve cinsel saldırı dışındaki birçok şikayete bağlı suç bu gruba girer.

Kanunda sayılan özel suçlar (şikayetten bağımsız)

Şikayete tabi olmaksızın resen soruşturulan bazı suçlar da uzlaşma kapsamındadır:

• Kasten yaralama (basit ve taksirle yaralama dahil, ağır nitelikli haller hariç)
• Tehdit (basit hal)
• Konut dokunulmazlığının ihlali
• İş ve çalışma hürriyetinin ihlali
• Hakaret suçunun büyük bölümü
• Hırsızlık (basit hal)
• Güveni kötüye kullanma
• Dolandırıcılık (basit hâl)
• Suç eşyasının satın alınması,
• Bilişim sistemine girme (basit hal),
• Banka veya kredi kartlarının izinsiz kullanımı (basit hal)
• Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması
• Ticari sır ve bankacılık sırrının açıklanması (ağırlaştırılmış hal hariç)

Suça sürüklenen çocuklar için genişletilmiş kapsam

Mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından üst sınırı 3 yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar da uzlaştırma kapsamına dahil edilir.

Uzlaşmaya Tabi Olmayan Suçlar

Cinsel suçlar (cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz) kategorik olarak uzlaştırma kapsamı dışındadır. Bu suçlarda mağdurun gerçek anlamda özgür irade kullanamayacağı ya da uzlaşma baskısına açık olduğu kabul edilir. 

Uzlaşmaya tabi olmayan diğer suçları da şöyle toparlayabiliriz:

• Kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış halleri
• Kasten öldürme
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
• Kamu görevlilerine karşı görev sırasında işlenen suçlar ile kamu tüzel kişilerinin mağdur konumunda olduğu suçlar

Burada önemli bir nokta olarak, aynı mağdura karşı birden fazla suç işlendiğinde, suçlardan biri uzlaşmaya tabi değilse, diğerleri uzlaşmaya tabi olsa dahi uzlaştırma yapılamaz.

Uzlaşma Süreci Nasıl İlerler?

Uzlaştırma süreci, savcılığın soruşturma aşamasındaki dosyanın uzlaştırmaya uygun olduğunun tespiti ve dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermesi ile başlar. Büro, dosyaya listeden bir uzlaştırmacı atar ve uzlaştırmacı da şüpheli ve mağdura teklifi ayrı ayrı ileterek her iki taraftan da 3 gün içinde kabul ya da ret kararını bildirmelerini ister. 

Tarafların uzlaştırma sürecini kabul etmesi halinde ise müzakreler başlar ve bu süreçte anlaşmanın içeriği kanunda nakit ödeme, tazminat, özür ya da belirli bir edimi yerine getirme gibi sınırlandırılmamıştır. Süreçte anlaşmaya varılması halinde uzlaştırma raporu düzenlenerek savcılığa bildirilir ve savcılık da kovuşturmaya yer olmadığına karar vererek soruşturmayı kapatır. 

Kovuşturma aşamasında ise mahkeme, uzlaştırma yapılıp yapılmadığını resen denetler. Uzlaştırma yapılmadan hüküm kurulması Yargıtay tarafından bozma nedeni sayılır ve mahkeme aşamasında uzlaşma sağlanırsa düşme kararı verilir.

Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uzlaştırma sürecinde gözden kaçması kolay ancak hukuki sonuçları ağır birkaç nokta mevcuttur. Dolayısıyla bu bölümde süreçte özellikle dikkat etmeniz gerekenleri ayrıca sıralamak istedik:

• Uzlaşma teklifini reddetmek hukuki bir hak olmakla birlikte reddin sonuçları (yargılama sürecinin uzaması, mahkumiyet riski vb.) değerlendirilmeden karar verilmemelidir. Bu açıdan bir uzman görüşü almanızda fayda vardır.
• Uzlaştırma raporundaki edim miktarı ve koşullar, ileride uyuşmazlığa yol açmayacak biçimde açık ve uygulanabilir olmalıdır.
• Aynı eylemden birden fazla suç doğuyorsa, biri kapsam dışındaysa diğerleri de uzlaştırılamaz ve bu durum fark edilmeden yapılan uzlaşma geçersiz sayılabilir.
• 3 günlük yanıt süresi hak düşürücü değildir fakat makul sürede yanıt verilmemesi sürecin işlemesini aksatır.
• Uzlaşma koşullarının yerine getirilmemesi halinde uzlaştırma raporu icra belgesi niteliği taşımaktadır ve bu hakkın farkında olmak mağdur açısından koruyucudur.

Burada sıraladığımız riskleri daha ilk adımda ortadan kaldırmak adına tarafınıza uzlaştırma teklifinin ulaşmasıyla beraber bir ceza avukatından yönlendirme almanızı öneririz. 

Suça Sürüklenen Çocuk Kavramı ve Uzlaşma Süreci

Suça sürüklenen çocuk, 12-18 yaş arasında olup suç teşkil eden bir eylem gerçekleştirdiği iddia edilen kişiyi ifade eder ve bir dipnot olarak 12 yaşından küçük çocuklar hakkında ceza soruşturması açılamaz.

Bu kapsamda değerlendirilen çocuklarda uzlaştırma görüşmelerinde yanında yasal temsilcisinin bulunması zorunludur ve uzlaşma kararı yasal temsilci tarafından verilebilmektedir. 

Uzlaşma ile İlgili Yargıtay Kararlarından Örnekler

1- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2022/10737 E., 2024/11926 K.

Katılan yargılama sürecinde hayatını kaybetmiş; mahkeme uzlaşma hükümlerini uygulamaksızın hüküm kurmuştur. Yargıtay, mağdurun ölümünün uzlaştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını; mirasçılarla uzlaştırma yürütülmesi gerektiğini hükme bağlamış ve kararı bozmuştur.

2- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2021/14823 E., 2023/7312 K.

Tehdit suçundan yargılanan sanık hakkında uzlaştırma prosedürü uygulanmadan mahkumiyet kurulmuştur. Yargıtay, uzlaştırma kapsamındaki suçlarda bu prosedür atlanarak hüküm kurulamayacağına; uzlaştırmanın isteğe bağlı değil zorunlu bir aşama olduğuna karar vermiştir.

3- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2023/1856 E., 2024/6140 K.

Aynı mağdura karşı hem hakaret hem kasten yaralama suçları işlenmiş; mahkeme yalnızca hakaret yönünden uzlaştırma yapmıştır. Yargıtay, uzlaşmaya tabi olmayan bir suçun bulunması halinde tüm suçların kapsam dışında kalacağını; bu kurala aykırı uzlaştırmanın hükümsüz sayılacağını hükme bağlamıştır.

4- Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 2022/7543 E., 2023/2891 K.

Usule aykırı yürütülen uzlaştırma işlemine dayanılarak hüküm kurulmuştur. Yargıtay, uzlaştırmacının taraflarla gerektiği şekilde görüşüp görüşmediğini ve teklifin usulüne uygun iletilip iletilmediğini incelemiş; prosedürel eksiklik nedeniyle kararı bozmuştur.

Hükümlüler uzlaşma yasasından yararlanabilir mi?

Hayır, kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan hükümlülerin uzlaşma yasasından yararlanması mümkün değildir. Lehe kanun değişikliği yapıldığında yargılamayı yeniden açma kurumu devreye girebilir fakat bu, uzlaşma sürecinden farklı bir mekanizmadır.

Uzlaşma kararı adli sicil kaydına işler mi?

Uzlaşma sonucunda verilen kovuşturmaya yer almadığı ya da düşme kararı adli sicile mahkumiyet hükmü kurulmadığından dolayı yansımaz. 

Uzlaşma teklifini kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır, uzlaşma teklifinin kabulü hem şüpheli hem mağdur için tamamen isteğe bağlıdır. Ret kararı yargılamada aleyhte delil olarak kullanılamaz. Bununla beraber teklifin reddedilmesi soruşturma ya da kovuşturmanın devamı anlamına gelir ve sanık için mahkumiyet riski, mağdur içinse zararın hiç karşılanmaması ihtimali varlığını korur.

Uzlaşma sağlanırsa ne olur?

Tarafların anlaşması halinde uzlaştırmacı raporu düzenleyip savcılığa iletir. Soruşturma aşamasında anlaşma sağlanmışsa kamu davası hiç açılmaz. Kovuşturma aşamasında anlaşılmışsa mahkeme düşme kararı verir. Anlaşmada kararlaştırılan edim yerine getirilmediği takdirde ise uzlaştırma raporu icraya konulabilir.

Uzlaşma sağlanamadığı takdirde hukuki süreç nasıl ilerler?

Taraflardan birinin teklifi reddetmesi ya da müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda uzlaştırmacı anlaşma sağlanamadığına dair son raporu savcılığa iletir. Süreç soruşturma aşamasındaysa ve savcılık yeterli delil bulunduğu kanaatindeyse iddianame düzenler ve dava açılır. Dava aşamasındaysa yargılama esastan devam eder. Burada önemli bir not olarak, uzlaşma sürecinde tarafların söyledikleri, yargılamada aleyhte delil olarak kullanılamaz. 

Uzlaşma ile şikayetten vazgeçme arasındaki fark nedir?

Şikayetten vazgeçme, mağdurun şikayetini geri çekerek kovuşturmanın sona ermesini sağlamasıdır ve yalnızca şikayete bağlı suçlarda geçerli olup karşılıklı müzakere getirmez. Uzlaşma ise tarafların bir edim üzerinden anlaşmasını şart koşar ve yalnızca şikayete bağlı suçlarda değil, kanunda belirtilen diğer suçlarda da uygulanarak fail ile mağdur arasında aktif bir müzakere süreci içerir. Dolayısıyla şikayetten vazgeçme tek taraflı bir irade beyanıyken uzlaşmada karşılıklı anlaşma vardır.

Uzlaşma teklifi kaç kez yapılır?

Kural olarak uzlaşma teklifi bir kez (pazarlık sürecinde teklifler gidip gelebilir) yapılır. Teklif reddedilirse aynı suç ve aynı taraflar için savcılık ya da mahkeme tarafından tekrar teklif yapılmaz. Bununla birlikte önemli bir istisna olarak taraflar, uzlaştırmacının resmi kanalı dışında kendi aralarında anlaşırlarsa, iddianame düzenlendiği tarihe kadar savcıya başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilirler ve bu beyan geçerli sayılır. Kovuşturma aşamasına geçilmişse mahkeme de uzlaştırma prosedürünü bir kez yürütmek zorundadır.

Uzlaşma görüşmeleri nerede yapılır?

Uzlaştırmacı taraflarla adliye bünyesindeki uzlaştırma bürosunda görüşebileceği gibi telefon yoluyla da iletişim kurabilir. Taraflar arasında fiziksel karşılaşmanın sakıncalı olduğu durumlarda (örneğin tehdit veya hakaret suçlarında) görüşmelerin ayrı yürütülmesi hem tarafların güvenliğini hem de sürecin sağlıklı işlemesini sağlar.

Uzlaşma sonrası dava tekrar açılabilir mi?

Hayır, uzlaşma sağlandıktan ve savcılık KYOK (Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar) kararı verdikten ya da mahkeme düştükten sonra aynı fiil nedeniyle yeni bir soruşturma veya kovuşturma başlatılamaz. Yalnız uzlaştırmada kararlaştırılan edim yerine getirilmediği takdirde icra hukuku kapsamında bir hukuki süreç ilerler fakat burada da ceza davasının yeniden açılması gündeme gelmez. 

Uzlaştırmacı tarafları yüz yüze görüştürmek zorunda mıdır?

Hayır, uzlaştırmacının tarafları yüz yüze görüştürme zorunluluğu yoktur.Uzlaştırmacı taraflar arasında köprü görevi üstlenerek her birinin taleplerini karşı tarafa iletir ve anlaşma sağlanması durumunda dahi taraflar anlaşma metnini aynı ortamda imzalamak zorunda değildir. Ayrı ayrı atılan imzalar da geçerli kabul edilir.

Uzlaştırmacı kimdir, tarafsız mıdır?

Adalet Bakanlığı’nın tuttuğu listede kayıtlı, uzlaştırmacılık eğitimi almış avukat ya da hukuk öğretim üyesi olan uzlaştırmacının temel yasal yükümlülüğü tarafsızlıktır ve taraflardan biriyle çıkar ilişkisi ya da bağı bulunan kişiler uzlaştırmacı olarak atanamamaktadır.

Uzlaştırmacı görüşmelerde edindiği bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür ve bu bilgiler daha sonra yargılamada kullanılamaz. Uzlaştırmacının gerçek anlamda tarafsız hareket etmediğinin tespiti halinde ise düzenlenen rapor hukuken geçersiz kabul edilir.

Uzlaşma sürecinde geçen süre zamanaşımını etkiler mi?

Evet, uzlaştırma sürecinin başladığı tarihten itibaren zamanaşımı süresi durur ve sürecin sona ermesiyle birlikte kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bu düzenleme ile beraber uzlaştırma sürecinin uzamasının zamanaşımı doldurmak isteyen taraflarca araç olarak kullanılması önlenmektedir ve günün sonunda ne şüpheli ne de mağdur zamanaşımı hesabı açısından hak kaybına uğramaz.

Kamu davasında uzlaşma olur mu?

Burada belirleyici olan davanın kamu davası olup olmadığı değil, bir suç söz konusuysa bunun uzlaştırma kapsamında değerlendirip değerlendirilemeyeceğidir. Dolayısıyla eğer uzlaştırmaya tabi bir suç mevzubahis ise evet, kamu davasında kovuşturma aşamasında uzlaşma olabilir. 

Hukuki süreçte mahkeme, uzlaştırma prosedürünün işletilip işletilmediğini resen kontrol eder ve uzlaştırma yapılmadan hüküm kurulması Yargıtay tarafından karar bozma nedeni olarak sayılmaktadır.

Uzlaşmada ne kadar para istenir?

Uzlaşmada kararlaştıracak para miktarı kanunda belirlenmemiştir ve taraflar serbestçe pazarlık edebilir. Süreçte yalnızca para değil özür, belirli bir davranıştan kaçınma taahhüdü ya da maddi olmayan başka bir yükümlülük de uzlaşma konusu olabilir. Kabul ya da ret kararı her zaman taraflara ait olmakla beraber müzakere sürecini yöneten uzlaştırmacı tarafları makul bir çözüme yönlendirir.

Kesinleşmiş cezada uzlaşma olur mu?

Hayır, uzlaşma yalnızca soruşturma ve kovuşturma aşamalarında mümkündür ve verilen kararın kesinleşmesinden sonra artık uzlaşma yolu kapalıdır. Mahkumiyeti kesinleşmiş kişiler için koşullu salıverme, denetimli serbestlik, olağanüstü kanun yolları ve yeniden yargılama seçenekleri gündeme alınabilir fakat bu mekanizmalar uzlaşmanın hukuki sonuçlarını doğurmaz ve ayrı kurallara tabidir. 

Cinsel suçlar uzlaşmaya tabi mi?

Hayır, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz suçları hiçbir koşulda uzlaştırma kapsamına girmez. Suçun basit ya da nitelikli hal ayrımı yapılmaksızın kanunun koyduğu istisnaya binaen tüm cinsel suçlar uzlaştırma sürecine dahil edilmez. Kanun bu alanda tarafların iradesinin üzerinde emredici bir yasal öngördüğünden dolayı mağdurun uzlaşmayı talep etmesi de süreci başlatmaya yetmez. Cinsel suç mağdurunun hukuki süreçte ceza davasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde tazminat talep etme hakkı da vardır.

Çocukların işlediği suçlarda uzlaşma nasıl işler?

Yetişkinlerden farklı olarak suça sürüklenen çocuklar için uzlaştırma görüşmelerine çocuğun yanında yasal temsilcisi (ebeveyn ya da vasi) katılmak zorundadır ve karar aşamasında çocuğun görüşü değil, yasal temsilcisinin kararı dikkate alınır. Süreçte uzlaşma sağlanması durumunda çocuk hakkında kovuşturma açılmaz ve tüm süreçte çocuğun sosyal ve eğitim hayatını koruyan bir yaklaşım benimsenir. Uzlaşma sağlanamaması halinde ise süreç Çocuk Mahkemesi’ne ilerler ve yargılama başlar. 

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, 46/2-g (şerit ihlali) trafik cezasının tutarına, ceza puanına, ödeme koşullarına ve cezaya itiraz sürecine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

46/2-g Trafik Cezası Nedir?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesinin (g) bendi, sürücülerin trafiği tehlikeye sokacak biçimde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmesini yasaklamaktır. Makas atma olarak tanınan tehlikeli şerit değiştirme, yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmaz, trafik kazası durumunda sürücünün kusur oranını doğrudan belirler ve bu yönüyle tazminat davalarında belirleyici delil niteliği taşır.

Hangi Durumlar Şerit İhlali Olarak Değerlendirilir?

46/2-g kapsamındaki makas atma cezası, ardı ardına yapılan birden fazla şerit değişikliklerini ifade eder. Burada her şerit değişikliği tek başına makas atma sayılmaz. İhlalin oluşması için birden fazla şeridin peş peşe değiştirilmesi gerekmektedir.

46/2-g kapsamında değerlendirilen ihlalleri netleşmesi adına şöyle sıralayabiliriz:

• Aynı seyir halinde birden fazla şeride geçiş yapmak.
• Sollama yaparken sola geçip ardından aşırı hızla birden fazla şerit atlayarak sağa dönmek.
• Hız farkı gözetmeksizin araçlar arasından hızlı geçişler yaparak trafik akışını bozmak.
• Bölünmüş yolda birden fazla şeridi peş peşe katederek seyretmek.
• Kısa mesafede sık sık şerit değiştirerek diğer araçları ani frenlemek zorunda bırakmak.

Tek bir şerit değişikliğinde bu ceza maddesi uygulanmaz. Tek şerit değişikliği 46/2-c kapsamında değerlendirilir ve 2026 yılı için ceza tutarı 2.720 TLdir.

Şerit İhlali Cezası (2026)

Şerit ihlali tek bir davranışı değil, şerit izleme, değiştirme ve kullanım kurallarını ihlal eden farklı eylemleri kapsar. Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi yedi ayrı bent halinde düzenlenmiş ve her bir bent için ayrı ceza tutarı ve puanı belirlenmiş Şubat 2026’da yürürlüğe giren torba yasa ile ceza tutarları önemli ölçüde artmıştır.

46/2-b, c, d, e – Temel şerit değiştirme ihlalleri: 2.720 TL

Sol şeridin gereksiz yere işgal edilmesi, tek tehlikeli şerit değişikliği, sollama kuralının ihlali ve zorunlu olmayan şerit değişiklikleri bu grupta yer almaktadır. Her tespit 20 ceza puanı yükler. Bir yılda 100 puana ulaşıldığında ehliyet iki ay askıya alınır.

46/2-f – Emniyet şeridi ihlali: 20.000 TL

Otoyol ve şehirlerarası yollarda geçerli acil durum şeridine zorunluluk dışında girmek veya seyretmek 20.000 TL cezaya tabidir. Ehliyete doğrudan el konulmaz, ceza puanı sistemi üzerinden değerlendirme yapılır.

46/2-g – Makas atma, ardı ardına çoklu şerit değişikliği: 90.000 TL

Trafiği tehlikeye sokacak biçimde peş peşe birden fazla şerit değiştirmek en ağır şerit ihlali yaptırımını doğurur. 90.000 TL tutarında makas atma cezası, tebliğden itibaren 15 gün içinde ödendiğinde yüzde yirmi beş indirimle 67.500 TL olarak tahsil edilir. Ceza puanı sürücüye yüz yüze kesildiğinde 20 puan, EDS veya kamera tespitinde ise ceza puanı uygulanmaz.

46/2-h – Ters yön ihlali: 11.629 TL

Tek yönlü yolda ters istikamette araç sürmek 11.629 TL cezaya tabidir. Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse indirimli tutar 8.721 TL’ye düşer. Ceza puanı uygulanmaz ve asli kusur sayılan ihlal, kazada sürücüyü tam kusurlu konumuna sokar.

Şerit İhlali Nedeniyle Kazaya Sebep Olunursa Ne Olur?

Makas atma sırasında kaza meydana gelirse makas atan sürücü asli kusurlu sayılır ve karşı taraf tamamen kusursuzsa tazminat yükümlülüğü tümüyle makas atan sürücüye yönelir.

Kaza tutanağındaki 46/2-g kodu sigorta değerlendirmesinde belirleyici delil niteliği kazanır. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılar ancak sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra tam kusurlu sürücüye rücu eder.

Makas atma eylemi savcılığa yansırsa trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası gündeme gelir ve bu süreçte idari para cezası ile ceza davası birbirinden bağımsız yürür.

KTK 46/2-g Kusur Oranı Nedir?

Trafik kazalarında kusur oranı belirlenirken hız, görüş mesafesi, yol koşulları ve her sürücünün kural ihlalleri bilirkişi tarafından değerlendirilir. 46/2-g ihlali ise asli kusur kategorisinde yer alır ve pratikte karşı tarafın ek bir ihlali yoksa %100 kusur oranına sahiptir.

KTK 46/2-g Asli Kusur Mu? Tali Kusur Mu?

46/2-g ihlali aslı kusur olarak değerlendirilir. Kazanın oluşmasında birincil sorumlu anlamına gelen asli kusur noktasında ardı ardına tehlikeli şerit değiştirme seyir güvenliğini doğrudan ortadan kaldıran bir eylem olduğundan bilirkişiler, 46/2-g tespitini asli kusur sebebi olarak kabul etmektedir. Karşı tarafın eş zamanlı ihlali yoksa tazminat yükümlülüğü sürücüye %100 olarak yükletilir.

46/2-g Kusur Oranı Yüzde Kaçtır?

Karşı taraf herhangi bir ihlal yapmamışsa makas atan sürücünün kusur oranı %100’dür. Karşı tarafın tali ihlali varsa oranlar paylaşılmakta fakat tehlikeli şerit değiştirme ihlali nedeniyle sürücünün payı her durumda ağır kalmaktadır. Kusur oranı kaza tespit tutanağı, kamera görüntüleri ve bilirkişi raporu esas alınarak kesinleşir. Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir ve mahkeme sürecinde kusur oranının değiştirilmesi mümkündür.

46/2-g Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?

Kaza tutanağındaki kusur tespiti bağlayıcı değildir ve mahkemede bilirkişi incelemesiyle yeniden belirlenmesi talep edilebilir. Hakimlikler öncelikle yolun fiziki yapısının birden fazla şerit değişikliğine elverişli olup olmadığını, tutanakta ihlalin somut biçimde açıklanıp açıklanmadığını ve kamera görüntüsünün ardışık şerit değişikliğini net gösterip göstermediğini incelemektedir.

En güçlü itiraz gerekçeleri arasında ihlalin tek şeritli bir yolda gösterilmiş olması, tutanakta ardışıklığın kanıtlanmaması, araç içi kamera kaydının farklı bir seyir düzenini ortaya koyması ve karşı sürücünün eş zamanlı ihlalinin tespit edilmiş olması yer alır. Yüksek tutarlı tazminat davalarında ve sigorta şirketiyle anlaşmazlık durumlarında, özellikle yaralanmalı veya ölümlü kazalarda, sürecin başından itibaren bir uzman bir avukat gözetiminde yürütülmesi, kusur oranının mahkemede doğru belirlenmesi açısından belirleyici rol oynar.

Kusur Oranına İtiraz Süresi Ne Kadardır?

Kaza tutanağındaki kusur tespiti kendi başına itiraz süresine tabi değildir. Dava boyunca bilirkişi raporuyla tartışmaya açılabilir. Buna karşın idari para cezasında itirazda 15 günlük hak düşürücü süre geçerlidir ve tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlar. Tazminat alacaklarında zamanaşımı kaza tarihinden itibaren iki yıldır.

46/2-g trafik cezasına itiraz edilebilir mi?

Evet, cezanın tarafınıza tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi verebilirsiniz. Burada iş günü değil, hafta sonları ve resmi tatilleri de dahil ederek hesaplama yapmanız gerekir. 

İtirazın kabulü için ihlalin hatalı tespit edildiğini gösteren somut delil sunulması kritiktir. Araç içi kamera kaydı, manevranın ardışık şerit değişikliği niteliği taşımadığını gösteren görüntü veya şerit işaretlemenin yetersiz olduğunu belgeleyen fotoğraflar itirazı güçlendirir.

Önemli bir nokta olarak, indirimli tutardan ödeme yapmanın itiraz hakkını düşürmediğini söylemeliyiz burada. İtirazınız kabul edildiğinde ödediğiniz tutar tarafınıza iade edilecektir.

46/2-g trafik cezası nereden ve nasıl ödenir?

Şerit ihlali cezasını şu üç kanaldan ödeyebilirsiniz:

1. e-Devlet üzerinden Trafik Ceza Sorgulama ve Ödeme ekranından banka kartı ya da kredi kartıyla
2. PTT şubelerine TC kimlik numaranızla başvurarak
3. GİB yetkili anlaşmalı bankalardan

Cezayı tarafınıza tebliği edildikten sonra 15 gün içerisinde ödediğini takdirde %25 indirimli 67.500 TL olarak ödeme yapabilirsiniz. Ödemediğiniz takdirde ise gecikme zammı işler ve borcunuz vergi dairesi üzerinden takip alınarak banka hesaplarınıza ve mal varlığınıza e-haciz uygulanabilir. Toplam borç, cezanın asla iki katını geçemez. 

46/2-g cezası nedeniyle ehliyete el konur mu?

Yalnızca 46/2-g nedeniyle doğrudan ehliyete el konulmaz. Tehlikeli şerit değiştirme ihlali sürücüye 20 ceza puanı yükler ve bir yıl içerisinde 100 puana ulaştığınızda ehliyetinize iki ay süreyle el konur. Torba yasayla gelen 60 günlük doğrudan ehliyet el koyma yaptırımı 46/2-g için değil, otoyolda ters yönde araç sürmek ve konvoy yaparak trafik akışını engellemek gibi ayrı bentlerdeki ağır ihlaller için öngörülmüştür.

Birden çok kez şerit ihlali cezası aldım, ceza tutarı katlanır mı?

Hayır, şerit değiştirme cezasında her ceza bağımsız olarak değerlendirilir ceza katlanmaz. Yalnız ceza puanlarının birikmesi ve 100’e ulaşması durumunda ehliyetinize el konulur.

46/2-g trafik cezasının ceza puanı nedir?

Şerit ihlalinin ceza puanı 20’dir. Bir yıl içerisinde 100 ceza puanına ulaşan sürücünün ehliyetine iki ay süreyle el konur ve bu süre sonunda ehliyeti iade edilir. 46/2-g için kritik ayrım, cezanın nasıl yazıldığıdır.  EDS, MOBESE veya kameralı sistem aracılığıyla plakaya yazılan şerit ihlali cezalarında ceza puanı uygulanmaz. Ceza puanı yalnızca sürücünün kimliği tespit edilerek yüz yüze kesilen cezalarda geçerlidir. 

Cezayı araç sahibi mi yoksa sürücü mü ödemelidir?

Bu sorunun yanıtı cezanın nasıl kesildiğine bağlı olarak değişir. Trafik polisinin yerinde kestiği cezalar doğrudan sürücünün kimliğine kesildiğinden yükümlülük ona aittir ve ceza puanı da aynı şekilde sürücüye işlenir. EDS, MOBESE ya da diğer kameralı sistemlerin tespitlerinde ise ceza araç plakası üzerinden araç sahibine tebliğ edilir ve bu durumda ceza puanı uygulanmaz. 

46/2-g nedeniyle araç trafikten men edilir mi?

Yalnızca şerit ihlali cezası nedeniyle araç trafikten men edilmez. Araç bağlama yaptırımı, otoyolda ters yönde araç sürmek ile konvoy yaparak trafik akışını engellemek cezaları için öngörülmüştür. Tabi cezanın tespiti esnasında araç sigortasız, muayenesiz ya da plakasında usulsüzlük varsa bağlanır fakat bunlar da ceza ile değil, kendi içerisindeki diğer ihlallerle ilgilidir.

Şerit ihlali cezasında erken ödeme indirimi var mıdır?

Evet, diğer tüm trafik cezalarında olduğu gibi şerit ihlali cezasında da 15 günlük süre içerisinde ödeme yapıldığı takdirde %25 indirim uygulanır. Burada 15 günlük süre cezanın sisteme düştü değil, tarafınıza tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar. Süre geçirildikten sonra yapılacak ödemelerde indirimsiz 90.000 TL ödenmek zorundadır.

Fotoğraf olmadan ceza yazıldığı takdirde iptal edilebilir mi?

Trafik polisi tarafından yerinde kesilen cezalarda fotoğraf zorunluluğu mevzuatta açıkça düzenlenmemiştir. Görüntü kaydı olmadan kesilen cezalar Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılacak itirazda zayıf delil niteliği taşır.

EDS’nin tespit ettiği ihlallerde ise sistem otomatik görüntü kaydeder fakat plakanın net görünmediği ya da başka bir araçla karıştırıldığı durumlarda cezanın iptali ihtimali güçlenir. Yine kameralardaki optik yansıma ya da plaka okuma hatası için de aynı durum geçerlidir. Ayrıca yayaya veya hayvana çarpmamak için yapılan zorunlu kaçış manevrası kameralarca makas atma olarak algılanabilir. Bu durum itirazda teknik delille ortaya konulduğunda cezanın iptaline zemin hazırlayacaktır..

46/2-g trafik cezası E-devlet’te görünür mü?

Evet, trafik ekiplerinin yerinde kestiği şerit ihlali cezaları sisteme anında düşer. Kameralı sistemlerin tespit ettiği cezalar ise onay ve tebliği sürecinin tamamlanmasının ardında e-Devlet’te gözükür ki bu süre 45 güne kadar uzayabilir. e-Devlet üzerinden Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama ve Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama ekranlarından 46/2-g trafik cezasına ilişkin detayları bulabilirsiniz.

Kiralık araç ile şerit ihlali cezası yedim, ne yapmalıyım?

Pek çok kiralık araç sözleşmesinde trafik cezalarının kiracıya rücu edileceği hükmü yer almaktadır ve buna bağlı olarak her ne kadar EDS ya da diğer tespit sistemlerinin yazdığı ceza araç sahibi konumundaki kiralama şirketine tebliğ edilese de sürücü tarafından ödenir. Dolayısıyla bir şey yapmanıza gerek yoktur, kiralama şirketi cezanın ödenmesiyle ilgili sizinle iletişime geçecektir.

Emniyet şeridine girmek ile 46/2-g aynı ceza mıdır? 46/2-c ile farkı nedir?

Hayır, emniyet şeridi ihlali ayrı bir maddede değerlendirilir ve zorunlu haller dışında emniyet şeridinine girmenin cezası 2026 yılı için 20.000 TL’dir. 

46/2-c ile 46/2-g de sıkça karıştırılan iki ayrı ihlaldir. 46/2-c tek bir şerit değişikliğinin trafiği aksatması halini kapsar ve 2026 ceza tutarı 2.720 TL’dir. 46/2-g ardı ardına birden fazla şeridin peş peşe değiştirilmesini düzenler ve 90.000 TL ceza uygulanır.

Aralarındaki temel fark şerit değişikliğinin sayısı ve buna bağlı yaratılan tehlikenin derecesidir. Tek bir şerit değişikliği nedeniyle makas atma maddesi yazıldıysa 46/2-c uygulanması gerektiği gerekçesiyle itiraz edilebilir.

Fahri trafik müfettişi şerit ihlali cezası yazabilir mi?

Hayır, fahri trafik müfettişlerinin doğrudan ceza yazma yetkisi yoktur. İhlali tespit ederek ilgili trafik birimine bildirirler ve cezayı trafik polisi ya da jandarma trafik ekibi düzenler. Fahri müfettişin fotoğraf ya da video kaydı olmadan bildirdiği masak atma iddialarında itiraz zemini oldukça güçlüdür ve çoğu zaman sonuç alınır.

Hatalı kesilen şerit ihlali cezası nasıl iptal edilir?

Şerit ihlali cezasının iptali için cezanın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde olayın gerçekleştiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçenizi sunmalısınız. Araç içi kamera görüntüsü, yol çalışması ya da şerit daralmasını belgeleyen fotoğraf, plaka okuma hatası yahut başka bir araçla karıştırılma kanıtı gibi somut deliller ile sunmalısınız dilekçeyi. 15 günlük itiraz süresini kaçırdığınız takdirde ceza kesinleşecek ve itiraz yolu kapanacaktır.