SGK verilerine göre 2025 yılında Türkiye genelinde 766.625 iş kazası meydana gelmiş, 1.944 çalışan hayatını kaybetmiştir. İnşaat sektörü ise 81.977 iş kazası ve 586 ölümle öne çıkmıştır. İnşaat, sanayi ve lojistik faaliyetlerinin yoğun olduğu İstanbul’da iş kazaları, işverenin sorumluluğu, SGK tarafından sağlanan haklar ve gerektiğinde ceza soruşturması yönünden birlikte değerlendirilmelidir.

Çözüm Hukuk Bürosu’nun iş kazaları alanında uzmanlaşan avukatları, kazanın SGK’ya bildirilmesi, iş kazasının tespiti, kusur ve maluliyet oranlarının değerlendirilmesi, iş göremezlik ödenekleri ve gelirlerin takibi ile işverene karşı açılacak tazminat davalarında hukuki destek sağlar. İş kazasından doğan tazminat taleplerinde kural olarak uygulanan 10 yıllık zamanaşımı süresi de dikkate alınarak süreç, ilk başvurudan tazminatın tahsiline kadar bütüncül ve şeffaf biçimde yürütülür.

İş Kazası Avukatı Seçerken Dikkat Etmeniz Gerekenler

İş kazası avukatı seçerken yalnızca iş hukuku alanındaki dava tecrübesine değil, SGK işlemlerini, kusur ve maluliyet değerlendirmelerini, tazminat hesaplamalarını ve ceza soruşturmalarını birlikte yönetebilme deneyimine dikkat edilmelidir çünkü; iş kazası dosyalarında yapılacak teknik veya usule ilişkin hatalar, doğrudan tazminat miktarını ve izlenecek hukuki süreci etkiler.

Birkaç örnekle açıklamak gerekirse:

• SGK’nın meydana gelen olayı iş kazası olarak kabul etmemesi durumunda iş kazasının tespiti için hukuki süreç yürütülmesi gerekebilir.
• Maluliyet oranının eksik veya hatalı belirlenmesi, sürekli iş göremezlik geliri ve maddi tazminat hesabında hak kaybına neden olabilir.
• İşverenin kusur oranının doğru belirlenmesi, iş güvenliği önlemlerinin, kaza tutanaklarının ve bilirkişi raporlarının ayrıntılı biçimde incelenmesini gerektirir.
• SGK bildirimleri, hizmet tespiti ve tazminat talepleri farklı usul ve sürelere tabidir. Bu süreçlerin birbirinden bağımsız takip edilmesi hak kaybına yol açabilir.
• Ceza soruşturmasında toplanan deliller ve hazırlanan bilirkişi raporları, iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında da değerlendirilir.

Bu nedenle avukat seçiminde yalnızca dava aşamasına değil, kazanın ilk incelemesinden SGK işlemlerine, kusur ve maluliyet değerlendirmelerinden tazminatın tahsiline kadar sürecin tamamına hakim olunması önemlidir.

Çözüm Hukuk’un İstanbul’da iş kazaları alanında çalışan avukatları, işçi ve hak sahiplerinin tazminat taleplerinin yanı sıra işverenlerin hukuki sorumluluklarının değerlendirilmesi ve savunma süreçlerinde de destek sağlar.

İstanbul’un her iki yakasındaki görevli mahkemelerde yürütülen dosyalarda, iş güvenliği yükümlülükleri, bilirkişi raporları, SGK kayıtları ve tıbbi değerlendirmeler birlikte incelenerek dosyanın koşullarına uygun hukuki yol belirlenir.

İş Kazası Avukatı Hangi Konularda Hukuki Destek Sağlar?

İş kazası sonrasında yalnızca işverene karşı açılacak tazminat davası değil, kazanın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesi, delillerin toplanması, kusur ve maluliyet oranlarının belirlenmesi, iş göremezlik ödenekleri ve gelirlerin takibi ile gerektiğinde ceza soruşturmasının yürütülmesi gibi birbiriyle bağlantılı hukuki süreçler gündeme gelir.

Bu kapsamda, büromuzun işçilere, hak sahiplerine ve işverenlere hukuki destek sağladığı başlıca konular şöyledir:

• İş kazasının SGK’ya ve kolluk birimlerine bildirilmesi sürecinin takip edilmesi.
• Kazaya ilişkin delillerin toplanması ve iş kazası tutanaklarının incelenmesi.
• SGK’nın kazayı iş kazası olarak kabul etmemesi durumunda iş kazasının tespiti davasının yürütülmesi.
• Sigortasız çalışanlar için hizmet tespiti sürecinin takip edilmesi.
• İşverenin ve diğer sorumluların kusur oranlarının belirlenmesi, bilirkişi raporlarına itiraz edilmesi.
• Sağlık kurulu raporlarının incelenmesi, maluliyet oranının belirlenmesi ve hatalı değerlendirmelere itiraz edilmesi.
• SGK’dan alınabilecek geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik gelirine ilişkin işlemlerin takip edilmesi.
• Maddi ve manevi tazminat tutarlarının hesaplanması ve işverene karşı tazminat davalarının yürütülmesi.
• Ölümlü iş kazalarında hak sahiplerinin destekten yoksun kalma tazminatı ve diğer taleplerinin takip edilmesi.
• İş kazasına ilişkin ceza soruşturması ve ceza davasında mağdur, katılan veya sanık tarafının temsil edilmesi.
• İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, hukuki sorumlulukları ve savunma süreçlerinde destek sağlanması.
• İş kazasıyla bağlantılı işçilik alacaklarının değerlendirilmesi ve gerekli hukuki süreçlerin yürütülmesi.
• Kararlaştırılan veya hükmedilen tazminatların tahsil sürecinin takip edilmesi.

İş Kazasının SGK’ya ve Kolluğa Bildirilmesi

İş kazası meydana geldiğinde işveren, kazayı derhal yetkili kolluk kuvvetlerine, kazadan sonraki üç iş günü içinde ise Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmekle yükümlüdür (5510 sayılı Kanun, m. 13). Üç iş günlük sürenin hesaplanmasında hafta sonları ve resmi tatiller dikkate alınmaz.

İşverenin kazayı bildirmemesi, işçinin tazminat ve SGK haklarını ortadan kaldırmaz. Bildirim yapılmadığında işçi veya yakınları da SGK’ya başvurarak kazanın incelenmesini talep edebilir. Bu süreçte hastane kayıtları, kaza tutanakları, tanık ifadeleri ve olay yerindeki diğer delillerin korunması önem taşır.

İş kazasının süresinde bildirilmemesi durumunda SGK tarafından bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Ayrıca bildirim yükümlülüğünün ihlali nedeniyle idari para cezası uygulanır ve 2026 yılı için bu ceza, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre 44.443 TL ile 133.329 TL arasında değişmektedir.

Büromuzun iş kazaları alanında çalışan avukatları, SGK ve kolluk bildirimlerinin incelenmesi, eksik veya hatalı kayıtların düzeltilmesi, delillerin toplanması ve gerektiğinde iş kazasının tespiti sürecinin yürütülmesi konularında hukuki destek sağlar.

Delillerin Toplanması ve İş Kazası Tutanağına İtiraz

İş kazası sonrasında düzenlenen iş kazası tutanağı kesin delil niteliğinde değildir ve tutanaktaki hatalı veya eksik tespitlere itiraz edilebilir. Kazanın meydana geliş şeklinin yanlış aktarılması, iş güvenliği önlemlerinin eksik gösterilmesi veya kazanın işçinin kusurundan kaynaklandığının belirtilmesi durumunda tutanak, diğer delillerle birlikte incelenmelidir.

İş kazasının nasıl gerçekleştiğinin ve tarafların sorumluluğunun belirlenmesinde başlıca şu deliller değerlendirilir:

• İşyeri kamera kayıtları ve kazanın meydana geldiği alana ilişkin görüntüler.
• İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları ve çalışanların eğitim katılım belgeleri.
• Risk değerlendirme raporları ve işyerinde alınan güvenlik önlemlerine ilişkin belgeler.
• Kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları ve ekipman kullanım kayıtları.
• Tanık beyanları, hastane kayıtları ve kazaya ilişkin diğer tutanaklar.

Kamera kayıtlarının silinmesi ve tanıklara sonradan ulaşılamaması, kazanın oluş şeklinin ispatını güçleştirebilir. Bu nedenle İstanbul’daki büyük şantiyelerde ve çalışan değişiminin yoğun olduğu işyerlerinde tanık bilgilerinin gecikmeden alınması önemlidir.

Kamera görüntülerinin saklanma süresi ise işyerinin kayıt sistemine ve uyguladığı saklama politikasına göre değiştiğinden delillerin mümkün olan en kısa sürede güvence altına alınması gerekir.

İş Kazasının Tespiti ve SGK’nın Kazayı Kabul Etmemesi Durumunda Tespit Davası

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) meydana gelen olayı iş kazası olarak kabul etmemesi, işçinin veya hak sahiplerinin hukuki haklarını ortadan kaldırmaz. SGK’nın iş kazası tespitini reddetmesi durumunda, iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılarak olayın hukuki niteliğinin belirlenmesi talep edilir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesine göre aşağıdaki durumlarda meydana gelen olaylar iş kazası kapsamında değerlendirilir:

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen kazalar.
• İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle gerçekleşen kazalar.
• Sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderildiği sürelerde meydana gelen kazalar.
• Emziren sigortalının mevzuatta belirtilen süt izni sırasında yaşadığı kazalar.
• İşveren tarafından sağlanan taşıtla işe gidiş ve işten dönüş sırasında meydana gelen kazalar.
• İşyerindeki yemek ve dinlenme molalarında meydana gelen olaylar da iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

Bununla beraber işyeri dışında servis beklerken gerçekleşen her olay kendiliğinden iş kazası sayılmaz. Olayın gerçekleştiği yer, işverenin organizasyonu ve 5510 sayılı Kanun’da belirtilen koşullar birlikte incelenmelidir.

İş kazasının tespiti davasında SGK ve işverenin davadaki konumu usul kurallarına göre belirlenir. Mahkeme, işyeri kayıtlarını, tanık beyanlarını, sağlık belgelerini ve kazanın gerçekleşme koşullarını inceleyerek olayın iş kazası niteliği taşıyıp taşımadığına karar verir.

Davanın kabul edilmesiyle birlikte olayın iş kazası olduğu hukuken tespit edilir. Geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi SGK hakları ise ilgili mevzuattaki diğer koşulların da sağlanması halinde değerlendirilir. Alandaki uzman avukatlarımızın, SGK’nın ret kararının incelenmesi, delillerin hazırlanması ve iş kazasının tespiti davasının yürütülmesi süreçlerinde hukuki destek sağlar.

Sigortasız Çalışanın İş Kazası ve Hizmet Tespiti

Sigortasız çalışan bir işçinin iş kazası geçirmesi, tazminat ve sosyal güvenlik haklarını ortadan kaldırmaz. İşverenin sigorta bildirimini yapmamış olması, kazadan kaynaklanan hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı gibi işçinin veya hak sahiplerinin tazminat talep etmesine de engel değildir.

Sigortasız çalışanın SGK kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi haklarının değerlendirilmesi için sigortalı çalışmasının tespit edilmesi gerekir. Çalışmanın SGK kayıtlarında bulunmaması ve başka yollarla tespit edilememesi durumunda iş mahkemesinde hizmet tespiti davası açılmalıdır.

Hizmet tespiti davasında kural olarak beş yıllık hak düşürücü süre uygulanır. Bu süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren başlar (5510 sayılı Kanun, m. 86) fakat işverenin işe giriş bildirgesi vermesi veya çalışmanın SGK kayıtlarıyla belirlenebilmesi gibi durumlarda hak düşürücü sürenin uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Önemli bir nokta olarak, iş kazasından kaynaklanan tazminat davası ile hizmet tespiti süreci birlikte yürütülebilir.

Kusur Oranının Belirlenmesi ve Bilirkişi Raporuna İtiraz

İş kazalarında işverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişilerin kusur oranları, maddi tazminatın hesaplanmasını doğrudan etkiler. Kusur değerlendirmesinde işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, gerekli eğitimleri sağlayıp sağlamadığı, koruyucu önlemleri alıp almadığı ve işçinin kazanın meydana gelmesindeki davranışları birlikte incelenir.

İşçinin kazada kusurlu bulunması, işverenin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşverenin gerekli güvenlik önlemlerini almaması veya denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda tarafların kusur oranları ayrı ayrı değerlendirilir.

Örneğin; işçinin %20 oranında kusurlu bulunması, diğer koşullar aynı kaldığında işverenden talep edilebilecek maddi tazminat tutarını etkileyebilir.

Kusur oranının belirlenmesinde hazırlanan bilirkişi raporlarına, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK, m. 281). Raporda iş güvenliği önlemlerinin eksik incelenmesi, tanık beyanlarının dikkate alınmaması veya kusur dağılımının somut delillerle desteklenmemesi durumunda ek rapor alınması ya da yeni bilirkişi incelemesi yapılması talep edilebilir.

Sağlık Kurulu Raporu ve Maluliyet Oranı

İş kazası sonrasında işçinin çalışma gücünde meydana gelen kaybın belirlenmesi, SGK tarafından bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri ve işverenden talep edilecek maddi tazminatın hesaplanması açısından önem taşır.

5510 sayılı Kanun’un 19. maddesine göre, meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azaldığı tespit edilen sigortalılar, diğer koşulların da sağlanması halinde sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Meslekte kazanma gücü kaybının %10’un altında olması, işverene karşı tazminat talep edilmesine engel değildir fakat SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanması için aranan oran ile tazminat davasında değerlendirilen bedensel zarar birbirinden farklı hukuki değerlendirmelere tabidir.

Meslekte kazanma gücü kaybı oranı, yetkili sağlık kuruluşlarının düzenlediği raporlar esas alınarak SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir. Tedavi ve iyileşme süreci tamamlanmadan yapılan değerlendirmeler, kalıcı iş göremezlik durumunu doğru yansıtmayabilir. Raporun alınması ve değerlendirilmesine ilişkin ayrıntılar Rapor Parası Hesaplama sayfamızda açıklanmıştır.

Tazminat davasında ise mevcut sağlık kurulu raporlarının yeterli görülmemesi veya oranlar arasında uyuşmazlık bulunması halinde Adli Tıp Kurumundan ya da yetkili sağlık kuruluşlarından ek rapor alınması gündeme gelir.

Maluliyet Oranına İtiraz

İş kazası sonrasında SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranına itiraz edilebilir. Oranın işçinin mevcut sağlık durumunu, kalıcı fonksiyon kayıplarını veya tedavi sonrasında ortaya çıkan etkileri doğru yansıtmaması durumunda Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna başvurmak mümkündür.

İtiraz sürecinde epikriz raporları, görüntüleme sonuçları, ameliyat kayıtları ve diğer tıbbi belgeler birlikte değerlendirilir. Özellikle hangi organ veya fonksiyon kaybının eksik değerlendirildiğinin ve ilgili mevzuata göre hangi oranın uygulanması gerektiğinin somut gerekçelerle ortaya konulması önemlidir.

Yüksek Sağlık Kurulu kararına karşı da yargı yoluna başvurulabilir. İş mahkemesinde görülen uyuşmazlıklarda Adli Tıp Kurumundan veya yetkili sağlık kuruluşlarından rapor alınması, raporlar arasında çelişki bulunması halinde ise ek inceleme yapılması gündeme gelebilir. Değerlendirmede uygulanması gereken mevzuatın ve tıbbi bulguların doğru esas alınması gerekir.

SGK’dan Alınacak İş Göremezlik Ödeneği ve Gelirler

İş kazası geçiren işçiler ve ölüm halinde hak sahipleri, Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm geliri gibi sosyal güvenlik haklarından yararlanabilir. Bu ödemelerin koşulları, kazanın sonuçlarına ve işçinin sağlık durumuna yani maluliyet oranına bağlı farklılık gösterir.

• Geçici iş göremezlik ödeneği: İşçinin iş kazası nedeniyle çalışamadığı ve istirahat raporu aldığı süre boyunca ödenir. Ödenek, yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayakta tedavide ise üçte ikisi üzerinden hesaplanır. İş kazalarında prim gün şartı aranmaz.
• Sürekli iş göremezlik geliri: Meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azaldığı tespit edilen sigortalılara bağlanır. Kısmi iş göremezlik durumunda gelir, kayıp oranına göre hesaplanır. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olan sigortalılar için özel hesaplama hükümleri uygulanır.
• Ölüm geliri: İş kazası sonucunda hayatını kaybeden sigortalının, kanunda belirtilen koşulları sağlayan eşine, çocuklarına ve diğer hak sahiplerine bağlanır.

SGK tarafından ödenek veya gelir bağlanması, işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açılmasına engel değildir. Diğer taraftan, SGK tarafından yapılan bazı ödemelerin tazminat hesabına etkisi bulunduğundan, mükerrer ödeme oluşmaması için bu tutarların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Yaralanmalı İş Kazalarında Maddi Tazminat Kalemleri

Yaralanmalı iş kazalarında işçi, kazanın neden olduğu bedensel zararlar ve ekonomik kayıplar için işverenden maddi tazminat talep edebilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesine göre talep edilebilecek başlıca zarar kalemleri şöyledir; tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan kazanç kayıpları, bakıcı giderleri ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlardır.

Maddi tazminat hesabında işçinin kazanç durumu, maluliyet oranı, yaşı, bakiye yaşam süresi ve tarafların kusur oranları birlikte değerlendirilir. Hesaplamada aktif ve pasif çalışma dönemleri ayrıştırılır, bakiye yaşam süresinin belirlenmesinde TRH 2010 yaşam tablosu gibi aktüeryal verilerden yararlanılır.

SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerinin tazminattan indirilecek kısmı da hesaplamada dikkate alınır. Bu nedenle aktüerya raporlarında gelir, kusur, maluliyet oranı, yaşam süresi ve hesaplama yönteminin doğru uygulanması önem taşır.

Manevi Tazminat Talebi

İş kazası sonucunda bedensel bütünlüğü zarar gören işçi, yaşadığı fiziksel ve psikolojik acılar nedeniyle işverenden manevi tazminat talep edebilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesine göre, işçinin hayatını kaybetmesi veya ağır bedensel zarara uğraması durumunda yakınları da manevi tazminat talebinde bulunabilir.

Manevi tazminat tutarı, maddi tazminattan farklı olarak belirli bir hesaplama formülüne göre değil, olayın koşulları dikkate alınarak hakim tarafından belirlenir. Bu değerlendirmede kazanın ağırlığı, işçinin uğradığı bedensel zarar, tarafların kusur oranları, sosyal ve ekonomik durumları ile paranın alım gücü birlikte gözetilir.

SGK tarafından bağlanan iş göremezlik geliri veya diğer sosyal güvenlik ödemeleri, manevi tazminat tutarından düşülmez.

Ölümlü İş Kazalarında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ölümlü iş kazalarında, hayatını kaybeden işçinin maddi desteğinden yoksun kalan yakınları, Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Bu tazminat için mirasçı olmak zorunlu değildir. Belirleyici olan, hayatını kaybeden kişinin sağlığında destek sağlaması veya gelecekte destek sağlayacağının kabul edilebilmesidir.

Eş, çocuklar, anne ve baba destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek başlıca kişilerdir. Kardeşler ve diğer yakınlar da fiili veya gelecekteki destek ilişkisini ispatlamaları halinde tazminat isteyebilir. Hak sahiplerinin destek süreleri ve payları, aile yapısına ve somut olayın koşullarına göre belirlenir.

Tazminat hesabında ölen işçinin geliri, yaşı, bakiye yaşam süresi, destekten yararlanan kişilerin sayısı ve tarafların kusur oranları dikkate alınır. Çocukların destek süresi eğitim durumlarına göre değerlendirilirken, gelirinin belgelenemediği durumlarda asgari ücret hesaplamaya esas alınabilir. SGK tarafından bağlanan ölüm gelirinin tazminattan indirilecek kısmı da mükerrer ödemeyi önlemek amacıyla değerlendirilir.

Asıl İşveren ve Alt İşverenin Sorumluluğu

İş kazasının alt işveren (taşeron) bünyesinde çalışan bir işçinin başına gelmesi, asıl işverenin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesine göre, kanuna uygun bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinde taraflar, işçinin bu ilişkiden doğan yükümlülükleri bakımından birlikte sorumludur. İş kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinde de tarafların sorumluluğu, iş ilişkisinin niteliği ve kazanın koşulları dikkate alınarak değerlendirilir.

Müteselsil sorumluluğun bulunduğu durumlarda işçi, tazminatın tamamını asıl işverenden veya alt işverenden talep edebilir. Taşeron şirketin ödeme gücünün bulunmaması veya faaliyetini sonlandırması halinde asıl işverenin sorumluluğu, tazminatın tahsil edilmesi açısından önem taşır.

Alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespit edilmesi durumunda ise işçi, başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Bu nedenle iş kazası dosyalarında işverenler arasındaki sözleşmelerin, çalışma düzeninin, iş güvenliği yükümlülüklerinin ve ticaret sicili kayıtlarının birlikte incelenmesi gerekir.

İşveren Mali Sorumluluk Sigortasına Başvuru

İşveren mali sorumluluk sigortası, iş kazası nedeniyle işverenin karşı karşıya kaldığı tazminat yükümlülüklerini poliçede belirlenen teminat ve limitler kapsamında karşılayan isteğe bağlı bir sigorta türüdür. İşyerinde bu sigortanın bulunması halinde işçi veya hak sahipleri, poliçe kapsamına giren zararlar için sigorta şirketine de başvurabilir.

Sigorta poliçesinin varlığı, teminat limitleri ve kapsam dışı bırakılan durumlar, tazminatın hangi tutarda ve kimden talep edilebileceğinin belirlenmesi açısından önem taşır. Poliçe bilgileri işverenden talep edilebilir veya dava sürecinde ilgili kurumlardan ve sigorta şirketinden getirtilmesi istenebilir.

Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe koşullarıyla sınırlıdır. İş kazasının teminat dışında kaldığı veya talep edilen tazminatın poliçe limitini aştığı durumlarda, işverenin hukuki sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. Sigorta şirketinin ödeme talebini reddetmesi veya eksik ödeme yapması halinde uyuşmazlığın niteliğine göre hukuki yollara başvurulabilir.

İşverenle Uzlaşma ve İbra Belgesinin İncelenmesi

İş kazası sonrasında işveren ile işçi veya hak sahipleri arasında tazminat ödemesine yönelik uzlaşma sağlanabilir fakat ödeme karşılığında imzalanan ibraname, işçinin kalan tazminat haklarından vazgeçmesi sonucunu doğurabileceğinden belgenin içeriği ve ödenecek tutar dikkatle değerlendirilmelidir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesine göre işçinin işverenden olan alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı düzenlenmesi, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmesi, alacak türü ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin eksiksiz olarak banka aracılığıyla yapılması gerekir.

Bu koşulları taşımayan ibra belgeleri kesin hükümsüzdür fakat yapılan ödemenin banka aracılığıyla gerçekleştirilmesi halinde belge, ödenen tutar kadar makbuz niteliği taşıyabilir. İş kazasından doğan tazminat alacakları ile ölüm halinde hak sahiplerinin alacaklarına ilişkin ibra belgeleri de ilgili yasal hükümler çerçevesinde değerlendirilir.

Maddi ve Manevi Tazminat Davası

İş kazası sonucunda yaralanan işçi veya hayatını kaybeden işçinin hak sahipleri, maddi ve manevi zararlarının karşılanması amacıyla işverene ve hukuken sorumlu diğer kişilere karşı tazminat davası açabilir. İş ilişkisinden kaynaklanan bu davalar, kural olarak iş mahkemelerinde görülür (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 5). Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu durumlarda her iki işverenin sorumluluğu da değerlendirilir.

Maddi tazminat tutarının dava başlangıcında tam olarak belirlenemediği durumlarda belirsiz alacak davası açılabilir. Böylece kusur, maluliyet ve aktüerya incelemeleri sonucunda ortaya çıkan zarar tutarına göre talep artırılabilir. Yargılama sırasında iş güvenliği önlemleri, tarafların kusur oranları, sağlık kurulu raporları ve işçinin gelir kaybı birlikte değerlendirilir.

İş kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinde faiz başlangıcı kural olarak kaza tarihidir. Ayrıca Türk Borçlar Kanunu’nun 76. maddesi uyarınca, zarar gören kişinin iddiasını inandırıcı delillerle ortaya koyması ve ekonomik durumunun gerektirmesi halinde mahkemeden geçici ödeme talep edilebilir. Yapılan geçici ödeme, hükmedilecek tazminattan mahsup edilir.

Ceza Soruşturması ve Davası

Ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarında, kazanın meydana geliş şekline ve sorumluların kusur durumuna göre taksirle ölüme neden olma veya taksirle yaralama suçlarından ceza soruşturması yürütülebilir. Türk Ceza Kanunu’nun 85. ve 89. maddeleri kapsamında işveren, işveren vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve iş güvenliği önlemlerinin alınmasından sorumlu diğer kişiler hakkında inceleme yapılabilir.

Taksirle ölüme neden olma suçunun cezası iki yıldan altı yıla kadar hapistir. Birden fazla kişinin hayatını kaybetmesi veya ölümle birlikte yaralanmanın meydana gelmesi halinde ceza iki yıldan on beş yıla kadar çıkabilir. Taksirle yaralama suçunda ise yaralanmanın ağırlığına ve meydana gelen sonuca göre ceza belirlenir. Bilinçli taksir durumunda ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK, m. 22).

Ceza sorumluluğunun belirlenmesinde yalnızca kişinin işyerindeki ünvanı değil, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma, uygulama ve denetleme konusundaki fiili görev ve yetkileri dikkate alınır. Ayrıca taksirle yaralama suçunun bazı halleri şikayete bağlı olduğundan, soruşturma koşullarının ve şikayet sürelerinin değerlendirilmesi önemlidir.

Ceza soruşturmasında toplanan deliller ve hazırlanan bilirkişi raporları, iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında da değerlendirilebilir. Bununla birlikte ceza yargılamasındaki kusur değerlendirmesi, hukuk mahkemesini her durumda bağlamaz.

İş Sırasında Meydana Gelen Trafik Kazaları

İşçinin görev sırasında araç kullanırken, iş seyahatinde veya işveren tarafından sağlanan servis aracıyla yolculuk ederken geçirdiği trafik kazaları, hem iş kazası hem de trafik kazası kapsamında değerlendirilebilir. Bu durumda iş kazasından doğan hukuki sorumluluklar ile trafik sigortası kapsamındaki tazminat hakları birlikte gündeme gelir.

5510 sayılı Kanun’un 13. maddesine göre, işveren tarafından sağlanan taşıtla işe gidiş ve işten dönüş sırasında meydana gelen kazalar iş kazası sayılır. İşçinin kendi aracıyla veya toplu taşımayla gerçekleştirdiği olağan işe gidiş geliş yolculukları ise kural olarak bu kapsamda değerlendirilmez.

İş kazası niteliği taşıyan trafik kazalarında işçi, koşulları oluştuğunda işverene ve kazadan sorumlu kişilere karşı tazminat talebinde bulunabilir. Ayrıca kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasına, poliçe teminatları kapsamında başvuru yapılabilir. Bu hukuki yollar birbirini ortadan kaldırmaz fakat aynı zarar için mükerrer tazminat alınamaz.

Meslek Hastalığından Doğan Talepler

Meslek hastalığı, işçinin yaptığı işin niteliği veya çalışma koşulları nedeniyle zaman içerisinde ortaya çıkan geçici ya da sürekli sağlık sorunlarını ifade eder (5510 sayılı Kanun, m. 14). İş kazasından farklı olarak meslek hastalıklarında sağlık sorunları genellikle tekrarlanan maruziyetler sonucunda gelişir.

Meslek hastalığının tespiti, yetkili sağlık kuruluşlarının düzenlediği raporlar ve tıbbi belgeler değerlendirilerek SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılır. Hastalığın işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkması, işçinin haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu durumda hastalığın yapılan işle bağlantısı ve mevzuatta belirtilen yükümlülük süreleri değerlendirilir.

Meslek hastalığına yakalanan işçiler, koşulları sağlamaları halinde geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik gelirinden yararlanabilir. Ayrıca işverenin hukuki sorumluluğunun bulunduğu durumlarda maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.

Kaza Sonrası İşten Çıkarılma ve İşçilik Alacakları

İş kazası geçiren işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi, kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarına ilişkin haklarını ortadan kaldırmaz. Feshin hukuka uygunluğu, işçinin sağlık durumu, işe devam edemediği süre ve işverenin gösterdiği fesih nedeni birlikte değerlendirilerek belirlenir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesine göre işveren, işçinin hastalık veya kaza nedeniyle işe devam edemediği sürenin işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresini altı hafta aşması halinde iş sözleşmesini bildirimsiz feshedebilir. Bu nedenle yapılan fesihte koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenir, ancak ihbar tazminatı doğmaz. Feshin yasal koşullara aykırı yapılması durumunda ise kıdem ve ihbar tazminatı talepleri gündeme gelebilir.

İş güvencesi kapsamında bulunan işçiler, geçersiz fesih durumunda işe iade talebinde de bulunabilir. Kural olarak en az 30 işçi çalıştıran işyerlerinde altı aylık kıdemi bulunan işçiler, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmalıdır.

Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve kullanılmayan yıllık izin alacakları, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinden ayrı değerlendirilir. İşçilik alacakları ve işe iade davalarında kural olarak arabuluculuk dava şartı uygulanırken, iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk aranmaz.

İşverenin Savunması ve SGK Rücu Davaları

İş kazası sonrasında işverenin hukuki sorumluluğunun belirlenmesinde, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve kazanın önlenmesi için gerekli tedbirleri alıp almadığı değerlendirilir. İşverenin savunmasında yalnızca alınan önlemlerin belirtilmesi değil, bu önlemlerin somut belgelerle ortaya konulması önem taşır.

Bu kapsamda risk değerlendirme raporları, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları, makine bakım belgeleri ve işyeri denetim kayıtları incelenir. Alınan önlemlerin yeterliliği ve fiilen uygulanıp uygulanmadığı, işverenin kusur oranının belirlenmesinde dikkate alınır.

5510 sayılı Kanun’un 21. maddesi kapsamında SGK, iş kazası nedeniyle yaptığı belirli ödemeleri ve bağladığı gelirleri, yasal koşulların oluşması halinde işverenden talep edebilir. SGK rücu davalarında işverenin kusur oranı, iş güvenliği yükümlülüklerine aykırılık ve SGK tarafından talep edilen tutarın hesaplanma yöntemi birlikte değerlendirilir. Sigortasız çalıştırma veya iş kazasının bildirilmemesi durumunda ise işverenin karşılaşabileceği ek mali ve hukuki sorumluluklar gündeme gelebilir.

Kararın İcrası ve Tazminatın Tahsili

İş kazası nedeniyle açılan tazminat davasının kazanılması, hükmedilen tutarın kendiliğinden tahsil edileceği anlamına gelmez. İşverenin mahkeme kararına rağmen ödeme yapmaması durumunda ilamlı icra takibi başlatılabilir. İcra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ödeme yapılmaması halinde, yasal koşullar çerçevesinde işverenin banka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına haciz uygulanabilir.

Tazminatın tahsil edilebilmesi için işverenin malvarlığı ve ödeme gücünün dava sürecinde değerlendirilmesi önemlidir. Malvarlığının devredilmesi veya alacağın tahsilinin güçleşmesi riski bulunan durumlarda, koşulları oluşmuşsa ihtiyati haciz gibi hukuki koruma tedbirleri talep edilebilir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu durumlarda müteselsil sorumluluk, tazminatın tahsil edilebileceği taraflar açısından önem taşır. Ayrıca işveren mali sorumluluk sigortasının bulunması halinde, poliçe kapsamındaki tazminat talepleri sigorta şirketine de yöneltilebilir.

İş kazası bildiriminde dikkat edilmesi gereken dört kritik nokta:

1. 1
   İşveren, iş kazasını yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmelidir.
2. 2
   İş kazasının geç veya hiç bildirilmemesi, olayın iş kazası niteliğini ve işçinin haklarını ortadan kaldırmaz.
3. 3
   İşveren bildirim yapmazsa işçi, SGK’ya dilekçeyle başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir.
4. 4
   2026 yılında süresinde bildirim yapmayan işverene 44.443 TL’den başlayan ve işyerinin çalışan sayısı ile tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkan idari para cezası uygulanır.

İş kazası yaşandıktan sonra atılması gereken en önemli ve ilk adım, iş kazasının bildirilmesidir. İşveren, kazayı yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. SGK bildiriminin süresinde yapılmaması durumunda işverene bu rehberin hazırlandığı Ekim 2026 yılı için 44.443 TL’den başlayan ve işyerinin çalışan sayısı ile tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkan idari para cezası uygulanır. Bildirimin hiç yapılmaması ise olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz fakat zamanında kayıt altına alınmayan bir kazanın gerçekleşme şeklinin ve iş ile bağlantısının sonradan ispatlanması zorlaşabilir.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, iş kazası bildiriminin nasıl yapılması gerektiğine, kimin sorumluluğunda olduğuna ve hangi süreler içerisinde yapılmasının önemli olduğuna ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

İş kazası dosyalarında bildirim kadar önemli olan bir diğer konu, kazanın ilk günden doğru delillerle kayıt altına alınmasıdır. İşveren bildirim yapmasa dahi işçi sonradan SGK’ya başvurabilir fakat aradan zaman geçtikçe kazanın iş sırasında ve iş nedeniyle gerçekleştiğini ispatlamak güçleşir. Bu nedenle özellikle kaza tutanağı, ilk hastane kayıtları, kamera görüntüleri, işyeri yazışmaları ve tanık bilgileri henüz erişilebilir durumdayken dosyaya kazandırılmalıdır.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

İş Kazası Bildirimi Nedir? Neden Önemlidir?

İş kazası bildirimi, meydana gelen kazanın yetkili kolluk birimine ve SGK’ya bildirilerek resmi kayıtlara geçirilmesidir. 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinde düzenlenen bu bildirim, olayın SGK tarafından iş kazası kapsamında değerlendirilmesi ve sigortalının iş kazasına bağlı haklarının belirlenmesi açısından önem taşır.

Olayın iş kazası olarak kabul edilmesi ve gerekli şartların oluşması durumunda geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve ölümlü kazalarda hak sahiplerine gelir bağlanması gibi SGK yardımları gündeme gelir.

Kazanın zamanında bildirilmesi ayrıca olayın gerçekleşme şeklinin, sağlık sonuçlarının ve iş ile bağlantısının belgelenmesini kolaylaştırarak ileride doğabilecek tazminat ve iş kazasının tespiti uyuşmazlıklarında önemli bir kayıt oluşturur.

Bu süreçte bilinmesi gereken temel kavramlardan birkaçı şöyledir:

– Maluliyet oranı: İş kazasının sigortalının meslekte kazanma gücünde oluşturduğu kalıcı kaybın oranını ifade eder ve sürekli iş göremezlik geliri ile tazminat hesaplamalarında temel verilerden biridir.

Maluliyet oranına ve nasıl tespit edildiğine ilişkin detaylı bilgi için İş Kazası Maluliyet Oranı Tespiti web sayfamızı inceleyebilirsiniz.

– Geçici iş göremezlik ödeneği: İş kazası nedeniyle geçici olarak çalışamayan sigortalıya, raporlu olduğu dönem için SGK tarafından yapılan ödemedir.

Kaza sonrasında rapor parası ödemesine ilişkin daha fazla bilgi ve hesaplama için Rapor Parası Hesaplama web sayfamızı kullanabilirsiniz.

– Sürekli iş göremezlik geliri: İş kazası sonucunda meslekte kazanma gücünü en az %10 kaybeden sigortalıya, belirlenen sürekli iş göremezlik derecesine göre SGK tarafından bağlanan gelirdir.

İş kazasına ilişkin tazminat hesaplamalarında kullanılması adına hazırladığımız İş Kazası Tazminat Hesaplama web sayfamızı kullanarak tazminat süreçlerine dair daha fazla bilgi ve yönlendirme alabilirsiniz.

– Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü iş kazasında, hayatını kaybeden kişinin maddi desteğinden yoksun kalanların sorumlulardan talep ettiği tazminattır.

İş Kazasını Kim Bildirmelidir?

İş kazasını SGK’ya bildirmekle yükümlü olan kişi, sigortalılık statüsüne göre değişir. 4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışan işçilerde bildirimi işveren, 4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılarda ise sigortalının kendisi yapar.

İşverenin iş kazasını bildirmemesi veya süresinde bildirmemesi durumunda işçi ya da hak sahipleri (yakınları) SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir. İşçinin kendi yaptığı bu başvuru, işverenin yasal bildirim yükümlülüğünü ve geç bildirim nedeniyle doğacak sorumluluğunu kesinlikle ortadan kaldırmaz.

İş Kazası Bildirim Süreleri

4/a kapsamında çalışan bir işçinin geçirdiği iş kazası, işveren tarafından bölgedeki yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmelidir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmiş ve işveren kazayı daha sonra öğrenmişse 3 iş günlük süre, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Bu önemli bir detaydır.

Üç iş günlük sürenin hesabında kazanın meydana geldiği gün hesaba katılmaz ve süre takip eden iş gününden başlar. Cumartesi, pazar ve resmi tatiller iş günü hesabına dahil edilmez. Örneğin; perşembe günü meydana gelen bir kazada cuma birinci, pazartesi ikinci, salı ise üçüncü iş günüdür ve bildirimin en geç salı günü yapılması gerekir.

4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılar, geçirdikleri iş kazasını kendileri SGK’ya bildirir. Bildirim, kazadan itibaren bir aylık süreyi aşmamak şartıyla, kişinin bildirim yapmasına engel olan durumun ortadan kalkmasından sonraki 3 iş günü içinde yapılmalıdır. Sağlık hizmeti sunanlar da kendilerine başvuran iş kazası vakalarını SGK’ya en geç 10 gün içinde bildirmekle yükümlüdür.

Bildirim süresinin geçirilmesi işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Süresinde bildirim yapılmaması durumunda idari para cezası uygulanır ve olay sonradan iş kazası olarak kabul edildiğinde, bildirim tarihine kadar geçen dönem için işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Geç bildirim yapılmış olması işçinin olayın iş kazası olarak tespit edilmesini istemesine veya iş kazasından kaynaklanan tazminat haklarını kullanmasına engel değildir.

Bildirim Nereye ve Nasıl Yapılır?

İş kazası bildirimi kolluk birimine ve SGK’ya yapılır. İşveren, kazayı bulunduğu yerdeki yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kural olarak kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. Kolluk bildirimi ile SGK bildirimi birbirinden ayrıdır ve polis veya jandarmaya haber verilmiş olması SGK’ya yapılması gereken bildirimin yerine geçmez.

SGK bildirimi, işveren tarafından İş Kazası ve Meslek Hastalığı e-Bildirim sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılabileceği gibi İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi kullanılarak doğrudan veya posta yoluyla da Kuruma gönderilebilir.

Bildirimde kazazedenin bilgileri ile kazanın tarihi, saati, yeri ve nasıl gerçekleştiği açıkça belirtilmelidir. Postayla yapılan bildirimlerde sürenin kaçırılmaması açısından gönderim şekli önemlidir. Adi postada bildirimin SGK kayıtlarına giriş tarihi, iadeli taahhütlü veya acele posta servisinde ise postaya veriliş tarihi esas alınır.

İş Kazası SGK’ya Nasıl Bildirilir?

4/a kapsamındaki çalışanlarda iş kazasının SGK’ya bildirimi işveren tarafından, kazadan sonraki 3 iş günü içinde elektronik ortamda yapılır. İşveren bildirim yapmazsa işçi, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine dilekçeyle başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir.

Dilekçede kazanın tarihi, yeri ve nasıl gerçekleştiği açıklanmalı ve kaza tutanağı, sağlık kayıtları, tanık bilgileri ve varsa kamera görüntüleri gibi deliller sunulmalıdır. SGK, gerekli gördüğünde olayın iş kazası niteliğini ayrıca incelemektedir.

İşçinin SGK’ya başvurması ise işverenin yasal bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve süresinde bildirim yapmayan işveren hakkında idari para cezası uygulanır.

Memurların İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?

5510 sayılı Kanun’un 4/1-c bendi kapsamındaki kamu görevlilerinin görevleri sırasında geçirdiği kazalarda bildirim, bağlı oldukları kamu kurumu tarafından SGK’ya yapılır. Kurum, yetkilendirilmiş elektronik sistem üzerinden kazaya ilişkin bilgileri ve gerekli belgeleri SGK’ya iletir ve olayın niteliğine göre ayrıca kolluk birimlerine bildirim yapılması da gerekir.

Kamu kurumunun bildirim yapmadığı durumlarda memur, ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine başvurarak kazanın kayda alınmasını ve durumunun incelenmesini talep edebilir.

İşverenin Bildirim Dışındaki Yükümlülükleri

İşverenin yükümlülüğü iş kazasını SGK’ya bildirmekle sınırlı değildir. Kaza sonrasında olayın kayıt altına alınması, nedenlerinin araştırılması ve benzer kazaların tekrarını önleyecek tedbirlerin alınması gerekir. Bu kapsamda işverenin başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• İş kazasının kaydının tutulması ve kazaya ilişkin inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi.
• Yaralanma veya ölüm olmasa dahi işyerine zarar veren ya da zarar verme potansiyeli bulunan olayların incelenerek raporlanması.
• Yaralanan işçinin gerekli sağlık hizmetine ulaşmasının sağlanması.
• İş kazası tutanağının olayın gerçekleşme biçimini doğru yansıtacak şekilde düzenlenmesi.
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin süreç hakkında bilgilendirilmesi.
• Kazanın nedenlerinin ve kazaya yol açan çalışma koşullarının araştırılması.
• Kaza sonrasında risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesi ve gerektiğinde yenilenmesi.
• Aynı veya benzer bir kazanın tekrarını önleyecek iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması.

Bu yükümlülüklerin ihlalinde uygulanacak yaptırım, yerine getirilmeyen yükümlülüğe göre değişir. Örneğin; iş kazasının kaydının tutulmaması veya gerekli inceleme ve raporlamanın yapılmaması 6331 sayılı Kanun kapsamında idari para cezasına, risk değerlendirmesinin yapılmaması veya gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması ise ayrıca idari para cezalarına yol açar. Bazı cezalar (risk değerlendirmesinin yapılmaması ile acil durum ve tahliyeye ilişkin bazı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gibi) aykırılığın devam ettiği her ay için uygulanır.

Çalışmanın ciddi ve yakın tehlike oluşturduğu durumlarda işin durdurulması da gündeme gelebilir. Ayrıca alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığının tespit edilmesi, işverenin kazadaki kusur oranını ve işçiye karşı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunu etkiler ve şartları oluştuğunda SGK yaptığı ödemeler için işverene rücu etme hakkını kullanır.

İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulmalıdır?

İş kazası tutanağı, kazanın nerede, ne zaman ve nasıl gerçekleştiğini açık ve yoruma yer vermeyecek şekilde kayıt altına almalı ve mümkünse kazanın hemen ardından ve olay yerinde düzenlenmelidir. Tutanakta aşağıdaki bilgilere yer verilmesi önemlidir:

• Kazanın tarihi ve saati
• Kazanın gerçekleştiği yer
• Kazazedenin adı, soyadı ve görevi
• Kazanın nasıl gerçekleştiğinin kronolojik anlatımı
• Kazaya neden olan makine, ekipman veya çalışma koşulları
• Yaralanmanın niteliği ve etkilenen vücut bölgesi
• Kaza sonrasında yapılan ilk müdahale ve sağlık kuruluşuna sevk bilgileri
• Kazayı gören tanıkların adları ve beyanları
• Varsa kamera kaydı, fotoğraf veya diğer delillere ilişkin bilgiler
• Tutanağı düzenleyen kişiler ile tanıkların adları ve imzaları

Tutanakta kusurun kimde olduğuna ilişkin yorum yapmak yerine olayın nasıl gerçekleştiği somut biçimde anlatılmalıdır. Eksik veya gerçeğe aykırı tutanağa karşı tanık beyanları, kamera görüntüleri, sağlık kayıtları ve diğer deliller kullanılabilir. Tutanak tek başına kazanın oluş biçimini kesinleştiren bir belge değildir. Kaza anında tutanak tutulmamışsa sonradan da düzenlenebilir fakat olaydan sonra hazırlanan tutanağın içeriğinin diğer delillerle desteklenmesi önem taşır.

İş kazası geç bildirilirse ne olur?

İş kazasının işveren tarafından 3 iş günlük süre geçtikten sonra bildirilmesi durumunda idari para cezası uygulanır. 2026 yılında bu ceza 44.443 TL’den başlar ve işyerinin çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkar.

Kaza sonradan SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilirse, geç bildirim nedeniyle bildirim tarihine kadar geçen dönem için işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneği de işverenden tahsil edilir. Geç bildirim işçinin iş kazasından kaynaklanan tazminat haklarını ortadan kaldırmaz.

Geriye dönük iş kazası bildirmek mümkün müdür?

Evet, iş kazası süresinde bildirilmemiş olsa da sonradan SGK’ya başvurularak olayın iş kazası olarak incelenmesi istenebilir. Sürenin geçirilmesi olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz fakat aradan zaman geçtikçe kazanın ispatı zorlaşabilir. İşverene karşı maddi ve manevi tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğundan, geriye dönük başvurunun geciktirilmemesini öneririz.

İş kazasının hiç bildirilmemesi durumunda ne olur?

İşverenin iş kazasını SGK’ya bildirmemesi, olayın iş kazası niteliğini veya işçinin haklarını ortadan kaldırmaz. İşveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır ve bu yükümlülüğü yerine getirmediğinde Ekim 2026 itibariyla 44.443 TL’den başlayan ve işyerinin çalışan sayısı ile tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkan idari para cezası uygulanır.

Kaza SGK’ya sonradan bildirilir veya SGK tarafından iş kazası olarak tespit edilirse, bildirim tarihine kadar geçen dönem için işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. İşçi, işveren bildirim yapmasa da SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini isteyebilir ve gerektiğinde iş kazasının tespiti için dava açabilir. İşverene karşı iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.

İşveren iş kazasını bildirmezse işçi ne yapmalıdır?

İşverenin iş kazasını bildirmediği durumda işçi veya yakınları kazanın tarihi, yeri ve oluş şeklini anlatarak, sağlık raporu ve tanık bilgileri ile beraber SGK’ya kendileri başvurmalıdır. Bir alternatif olarak işçi durumu Çalışma Bakanlığı’na da bildirebilir; iş müfettişliği bu ihbar üzerine denetim başlatır fakat SGK’ya doğrudan başvuru hakkı daha hızlı bir yoldur. Tüm bu sürecin başında bir avukattan destek almak, delillerin zamanında toplanmasını sağlar ve olası hak kayıplarını engeller.

İşçi iş kazasını kendisi SGK’ya bildirebilir mi?

4/a kapsamında çalışan işçilerde iş kazasını SGK’ya bildirme yükümlülüğü işverene aittir. İşveren bildirim yapmazsa işçi, bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine dilekçe vererek kazayı bildirebilir ve olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir.

İşçinin SGK’ya başvurması, işverenin bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Süresinde bildirim yapmayan işveren hakkında ayrıca yaptırım uygulanır. 4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılar ise iş kazası bildirimini kendileri yapar.

Küçük iş kazalarının da SGK’ya bildirilmesi gerekir mi?

5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası niteliği taşıyan olaylar, yaralanma hafif olsa dahi SGK’ya bildirilmelidir. Bildirim yükümlülüğü kazanın veya yaralanmanın ağırlığına göre değişmez. Küçük bir kesik, burkulma veya düşme de şartları taşıyorsa iş kazasıdır. Ayrıca ilk anda önemsiz görünen bir yaralanmanın sağlık sonuçları daha sonra ortaya çıkabileceğinden ötürü kazanın zamanında bildirilmesi olay ile yaralanma arasındaki bağın ve iş kazasının ispatını da kolaylaştırır.

Hastanede iş kazası olarak belirtilmeyen olay sonradan iş kazası olarak bildirilebilir mi?

Evet, hastane kayıtlarında olayın iş kazası olarak belirtilmemiş olması sonradan iş kazası bildirimi yapılmasına engel değildir. Olayın nerede, ne zaman ve nasıl gerçekleştiği, kaza tutanağı, işyeri kayıtları, tanık beyanları, kamera görüntüleri ve sağlık belgeleriyle ortaya konularak SGK’ya başvurulabilir.

SGK mevcut belgeleri değerlendirir ve gerekli görürse inceleme yaparak olayın 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olup olmadığını belirler. Dolayısıyla hastanedeki ilk kaydın iş kazası olarak açılmamış olması tek başına iş kazası bildirim hakkını ortadan kaldırmaz.

İş kazası bildirildikten sonra SGK inceleme yapar mı?

SGK, her iş kazası bildiriminden sonra işyerinde ayrıca inceleme yapmaz. İş kazası bildirgesi, kaza tutanağı, kolluk kayıtları, sağlık belgeleri ve diğer bilgiler olayın iş kazası olduğunu açıkça ortaya koyuyorsa SGK bu belgeler üzerinden karar verir.

Belgelerin yetersiz veya çelişkili olması, olay hakkında ihbar ya da şikayet bulunması veya kazanın niteliğinin mevcut kayıtlardan belirlenememesi durumunda ise ayrıntılı inceleme yapılır. Bu süreçte sosyal güvenlik denetmenleri veya ilgili denetim birimleri işyeri kayıtlarını, tanık ifadelerini ve kazanın gerçekleşme koşullarını araştırır.

Ölüm veya yüksek maluliyetle sonuçlanan iş kazalarında daha kapsamlı inceleme süreci yürütülür. Yapılan değerlendirme sonucunda SGK olayın 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olup olmadığına karar verir.

Kaza günü bildirim süresine dahil edilir mi?

İş kazası bildiriminde üç iş günlük süre, kazanın ertesi günü başlar. Bu kural, kazanın işverenin kontrolündeki bir yerde olması için geçerlidir. Kaza, işverenin kontrolü dışında bir yerde olduysa süre, kazanın öğrenildiği günün ertesinden başlar.

Bildirim yapılıp yapılmadığı nasıl öğrenilir?

İş kazası bildiriminin yapılıp yapılmadığı ALO 170 üzerinden veya bağlı olunan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezinden öğrenilebilir. Yine e-Devlet’teki “4A/4B İşgöremezlik Ödemesi Görme” ve istirahat raporu hizmetlerinden, ilgili kaydın vakıa türünün “İş Kazası” olarak işlenip işlenmediğinin kontrolü de mümkündür.

İşverenin bildirim yapmadığı öğrenildiğinde işçi, kazanın tarihini ve gerçekleşme şeklini açıklayan bir dilekçe ve elindeki belgelerle SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep etmelidir. En net yönlendirme için hızlıca SGK’dan bilgi almanızı öneririz. Büromuz avukatlarından yönlendirme aldığınız takdirde tüm süreci sizin adınıza takip etmekte ve haklarınızı korumaktayız.

Hafta sonu veya resmi tatil günleri 3 iş günü hesabına dahil edilir mi?

İş günü hesabında hafta sonu ve resmi tatiller süre dahil edilmez. Bu kapsamda cumartesi de tatil kabul edilir ve hesaba dahil edilmez. Örneğin, perşembe günü meydana gelen bir kazada süre cuma günü başlar ve pazartesi ve salı günleri sayılır. Hafta sonu atlanır. Benzer şekilde resmi tatile denk gelen günler de aynı şekilde çıkarılır.

Evden çalışma sırasında yaşanan kazalar iş kazası bildirimi kapsamına girer mi?

Evden çalışma sırasında meydana gelen bir kaza, yapılan işle bağlantılıysa iş kazası kapsamında değerlendirilir ve SGK’ya bildirilir. Örneğin; çalışma sırasında iş için kullanılan ekipmanın arızalanması sonucu yaralanmak ya da işin yürütümü sırasında meydana gelen bir olay nedeniyle zarar görmek bu kapsama girer.

Buna karşılık çalışma saatleri içinde gerçekleşse bile işle bağlantısı bulunmayan, örneğin ev işi yaparken yaşanan bir kaza tek başına iş kazası sayılmaz. Olayın işle bağlantısının tartışmalı olduğu durumlarda kazanın zamanı ve gerçekleşme şekli ayrıntılı şekilde belgelenmeli (hastane kayıtları, işverenle yapılan yazışmalar, e-posta ve toplantı kayıtları, sistem giriş-çıkış kayıtları ve varsa tanık beyanları) ve iş kazası bildirimi süresi içinde yapılmalıdır.

İş kazasında maluliyet oranına itiraz sürecine ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   Maluliyet oranı, hem SGK tarafından bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirini hem de iş kazası tazminatının hesaplanmasını doğrudan etkiler.
2. 2
   Meslekte kazanma gücü kaybının en az %10 olması sürekli iş göremezlik geliri için gereklidir. Oranın %10’un altında kalması ise işverenden tazminat talep edilmesine engel değildir.
3. 3
   SGK Sağlık Kurulunun belirlediği maluliyet oranı kesin değildir. Önce Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilir, uyuşmazlık devam ederse konu İş Mahkemesine taşınır.
4. 4
   Maluliyet oranının %0 çıkması bütün tazminat haklarını ortadan kaldırmaz. Geçici iş göremezlik ve gelir kaybı gibi maddi zararlar ile manevi tazminat ayrıca değerlendirilir.

İş kazasında belirlenen maluliyet oranı, SGK tarafından bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirini ve işverenden talep edilecek tazminatın hesaplanmasını doğrudan etkiler. Bu nedenle meslekte kazanma gücü kaybının doğru tespit edilmesi, işçinin uğradığı zararın karşılığının belirlenmesi açısından en önemli noktalardandır.

SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenen oranın gerçek sağlık durumunu yansıtmaması veya kazaya bağlı kalıcı kayıpların eksik değerlendirilmesi durumunda maluliyet oranına itiraz edilir. İtiraz önce SGK üzerinden Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna taşınır, uyuşmazlığın devam etmesi durumunda ise yargı yoluna başvurulur. 

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, maluliyet oranının hangi kurum tarafından nasıl belirlendiğine, bu orana nasıl itiraz edilebileceğine ve itiraz sürecine bağlı olarak sürecin nasıl ilerletilmesi gerektiğine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

İş kazalarında maluliyet oranındaki uyuşmazlıkların temelinde çoğu zaman yaralanmanın varlığından çok, kazanın işçinin mesleğini ve çalışma kapasitesini ne ölçüde etkilediğinin doğru ortaya konulamaması bulunur. Aynı tıbbi hasar, yapılan işe ve kaybedilen fonksiyona göre çalışma hayatında farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle maluliyet tespitinde yalnızca tıbbi tanının değil, kalıcı kaybın işçinin mesleğini sürdürme kapasitesi üzerindeki gerçek etkisinin de doğru belirlenmesi gerekir.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

İş Kazasında Maluliyet (Sürekli İş Göremezlik) Oranı Nedir? Neden Önemlidir?

İş kazasında maluliyet oranı, kazanın sigortalının meslekte kazanma gücünde meydana getirdiği kalıcı kaybın oranını ifade eder. Bu oran, yetkili hastaneler tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporları ve tıbbi belgeler incelenerek SGK tarafından belirlenir.

5510 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azaldığının tespit edilmesi durumunda sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Maluliyet oranının %10’un altında kalması SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına engeldir fakat işverenden tazminat talep edilmesine engel değildir. İş kazası nedeniyle kalıcı bir zarar oluşmuşsa, işverenin kusuru ve diğer tazminat şartları doğrultusunda maddi ve manevi tazminat talep edilir.

Belirlenen maluliyet oranı, iş kazası nedeniyle talep edilecek maddi tazminatın hesaplanmasında kullanılan temel verilerden biridir. İşçinin yaşı, ücreti, kusur durumu ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı gibi unsurlar birlikte değerlendirilerek sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan zarar hesaplanır. Bu nedenle sağlık durumunu veya kalıcı kaybı gerçeğe uygun şekilde yansıtmayan bir oran, hem SGK tarafından bağlanacak geliri hem de işverenden talep edilecek tazminatın miktarını doğrudan etkiler.

Maluliyet Oranı Yüzde 0 Çıkarsa Tazminat Alınabilir Mi?

İş kazası sonrasında maluliyet oranının %0 çıkması tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz. Sürekli iş göremezliğin bulunmaması, iş kazası nedeniyle bedensel veya ruhsal bir zarar meydana gelmediği anlamına gelmez.

Yargıtay uygulamasında da %0 sürekli iş göremezlik oranına rağmen kazanın kişide oluşturduğu elem, ruhsal etkiler ve tedavi süresi dikkate alınarak manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Manevi tazminatın belirlenmesinde olayın özellikleri, tarafların kusur durumu ve zararın ağırlığı birlikte değerlendirilir.

Maddi tazminat bakımından da %0 oran, iş kazasından kaynaklanan bütün zarar kalemlerini ortadan kaldırmaz. İşçinin tedavi ve iyileşme döneminde çalışamaması nedeniyle oluşan geçici iş göremezlik ve gelir kaybı, sürekli iş göremezlik zararından ayrı değerlendirilir. Bu nedenle %0 maluliyet oranı sürekli iş göremezlik nedeniyle tazminat hesabını etkilerken, iş kazasından doğan diğer maddi zararlar ile manevi tazminat taleplerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Maluliyet Oranı Nasıl ve Hangi Kurum Tarafından Belirlenir?

İş kazasında maluliyet yani meslekte kazanma gücü kaybı oranını SGK belirler. İşçi, sağlık kurulu raporunun düzenlenmesi için SGK tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden birine sevk edilir. Bu hastaneler, SGK’nın sağlık kurulu raporu düzenleme konusunda yetkilendirdiği devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastaneleri gibi sağlık kuruluşlarıdır.

Hastanede iş kazası sonucunda oluşan kalıcı rahatsızlıklar ilgili branşlar tarafından muayene edilir, gerekli tetkikler yapılır ve kazaya bağlı kalıcı bulgular sağlık kurulu raporuna kaydedilir. Hastane maluliyet oranını belirlemez, yalnızca işçinin sağlık durumunu ve kazaya bağlı kalıcı bulguları raporlar.

Sağlık kurulu raporu ve rapora dayanak oluşturan tıbbi belgeler SGK tarafından incelenir. İş kazasına bağlı rahatsızlığın niteliği, işçinin yaptığı iş ve yaşı gibi unsurlar değerlendirilerek meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit edilir. Birden fazla kalıcı hasar bulunması durumunda oranlar doğrudan toplanmaz. İlgili oranlar Balthazard formülü kullanılarak birleştirilir. Böylece işçinin sürekli iş göremezlik derecesi belirlenmiş olur.

İş Kazasında Maluliyet Oranına Nasıl İtiraz Edilir?

İş kazası sonucunda SGK tarafından belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranının sağlık durumunu doğru yansıtmadığı düşünülüyorsa bu orana itiraz edilir. Maluliyet oranı, iş kazası nedeniyle hesaplanacak maddi tazminatın temel verilerinden biri olduğundan oranın doğru belirlenmesi tazminat miktarını doğrudan etkiler. Gerçek kaybın altında belirlenen bir oran, işçinin sürekli iş göremezlik nedeniyle talep edeceği tazminatın da daha düşük hesaplanmasına neden olur.

Maluliyet oranına itiraz yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda hukuki sonuçları bulunan bir süreçtir. Bu nedenle sürecin iş kazaları ve tazminat hukuku alanında uzman bir avukat tarafından yürütülmesi eksik veya hatalı değerlendirilen tıbbi bulguların tespit edilmesi, itiraz gerekçelerinin doğru oluşturulması ve Yüksek Sağlık Kurulu ile devamındaki yargı sürecinin usulüne uygun yürütülmesi açısından önem taşır.

İtiraz sürecini birkaç adımda aşağıdaki şekilde detaylandırabiliriz:

• Yetkili hastaneden alınan sağlık kurulu raporu ve diğer tıbbi belgeler incelenerek meslekte kazanma gücü kaybı oranı SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir.
• Belirlenen orana itiraz, ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine dilekçe verilerek yapılır. İtiraz gerekçeleri dilekçede açıkça belirtilir.
• SGK, itiraz üzerine dosyayı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderir. Kurul, ilk karara esas sağlık kurulu raporlarını ve tıbbi belgeleri inceleyerek meslekte kazanma gücü kaybı oranı hakkında yeniden karar verir.
• Kurul ilk belirlenen oranı değiştirebilir veya aynı bırakabilir. Yüksek Sağlık Kurulunun verdiği karar SGK açısından bağlayıcıdır ancak işçi ve işveren açısından kesin ve değiştirilemez bir karar değildir.
• İtirazın kabul edilmemesi ve Yüksek Sağlık Kurulunun ilk belirlenen oranı değiştirmemesi ya da belirlenen yeni oranın yine gerçeği yansıtmaması durumunda uyuşmazlık İş Mahkemesine taşınır. Mahkeme, maluliyet oranının yeniden değerlendirilmesi için Adli Tıp Kurumundan rapor alır.
• Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu ile Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenen oranlar arasında çelişki bulunması durumunda bu çelişki, Adli Tıp Kurumunun ilgili üst kurulu tarafından yapılacak değerlendirmeyle giderilir.

Dolayısıyla SGK Sağlık Kurulunun ilk belirlediği maluliyet oranı kesin değildir. İlk aşamada Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilir. Bu aşamada da sonuç değişmezse uyuşmazlık yargıya taşınır ve maluliyet oranı Adli Tıp Kurumu incelemesiyle yeniden değerlendirilir.

İtiraz Nereye Yapılır?

İş kazasında belirlenen maluliyet oranına ilk itiraz Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine yapılır. İtiraz dilekçesi doğrudan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna verilmez. SGK’ya yapılan başvuru üzerine dosya, yeniden değerlendirilmek üzere Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilir. Yüksek Sağlık Kurulu, Kurum Sağlık Kurulunun belirlediği meslekte kazanma gücü kaybı oranına yapılan itirazı inceleyen mercidir.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararı da işçinin gerçek maluliyet durumunu yansıtmıyorsa uyuşmazlık yargıya taşınır. Bu aşamada görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Yüksek Sağlık Kurulunun kararı SGK Sağlık Kurullarını bağlamakla birlikte işçi açısından yargı yolunu kapatmaz. Mahkeme aşamasında maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu incelemesine başvurulur.

Maluliyet Oranına İtiraz İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Maluliyet oranına itirazda, belirlenen oranın neden hatalı olduğunu ortaya koyan tıbbi belgeler dosyanın en önemli bölümünü oluşturur. Özellikle ilk değerlendirmede dikkate alınmayan bir rahatsızlık, kalıcı fonksiyon kaybı veya tedavi sonucu varsa bunların belgelerle ortaya konulması gerekir. İtiraz başvurusunda şu belgelere yer verilmesi faydalıdır:

• SGK Sağlık Kurulu tarafından verilen maluliyet oranı kararı
• Maluliyet oranına neden itiraz edildiğini açıklayan itiraz dilekçesi
• İş kazası sonrasında düzenlenen sağlık kurulu ve hastane raporları
• Ameliyat raporları, epikrizler ve tedavi sürecine ilişkin diğer tıbbi belgeler
• MR, tomografi, röntgen, EMG ve benzeri tetkik sonuçları
• Varsa ilk değerlendirmeden sonra alınan yeni rapor ve tıbbi belgeler
• İş kazasına ilişkin tutanak ve diğer kaza belgeleri
• Başvuru avukat aracılığıyla yapılıyorsa vekaletname

İtiraz dosyasına mümkün olduğunca fazla belge eklemekten ziyade, maluliyet oranının neden gerçeği yansıtmadığını gösteren doğru belgelerin sunulması doğru yaklaşımdır. Örneğin; hareket kısıtlılığı ilk raporda değerlendirilmemişse bunu gösteren ortopedi muayenesi ve tetkikler; sinir hasarı bulunuyorsa EMG sonuçları itirazın doğrudan dayanağını oluşturur. Bu nedenle tıbbi belgeler ile itiraz gerekçelerinin birbiriyle uyumlu şekilde hazırlanması gerekir.

Maluliyet Oranına İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Maluliyet oranına itiraz dilekçesi, belirlenen oranın neden gerçeği yansıtmadığını somut tıbbi bulgular ve belgeler üzerinden detaylarıyla açıklamalıdır. Bu yönüyle, dilekçede yalnızca daha yüksek bir oran talep edilmesinin yeterli ve anlamlı olmadığını belirtmemiz gerekir.

İtiraz dilekçesinde aşağıda yer alan bilgiler mutlaka yer almalıdır:

• Başvurunun yapılacağı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi
• Başvuranın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve iletişim bilgileri
• İtiraz edilen SGK kararının tarih ve sayısı
• Belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranı
• Orana hangi nedenlerle itiraz edildiğinin açıklaması
• Eksik veya hatalı değerlendirildiği düşünülen rahatsızlık ve kalıcı fonksiyon kayıpları
• İtiraz gerekçelerini destekleyen sağlık raporu, tetkik ve diğer tıbbi belgelere ilişkin açıklamalar
• Dosyanın Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilerek yeniden değerlendirilmesi talebi
• Ekler, tarih ve imza

Dilekçenin en önemli bölümü itiraz gerekçesidir. Örneğin; yalnızca “%15 olarak belirlenen oran düşüktür” denilmesi yerine, “iş kazası sonucunda sol el başparmağında oluşan kalıcı hareket kısıtlılığı değerlendirmeye alınmamıştır” şeklinde somut gerekçe gösterilmeli ve bu iddiayı destekleyen sağlık raporu veya tetkike atıf yapılmalıdır. Böylece hangi tıbbi bulguya dayanılarak oranın yeniden değerlendirilmesinin talep edildiği açık biçimde ortaya konulur.

İtiraz Sürecinde Zamanaşımı

SGK tarafından belirlenen maluliyet oranına Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu nezdinde yapılacak itiraz için mevzuatta belirlenmiş genel bir hak düşürücü süre bulunmamaktadır. Bununla birlikte itirazın geciktirilmemesi, maluliyet oranının kesinleştirilmesi ve buna bağlı tazminat sürecinin yürütülmesi açısından önemlidir.

İş kazası nedeniyle işverene karşı ileri sürülecek maddi ve manevi tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Kazanın aynı zamanda suç oluşturması durumunda ise daha uzun ceza zamanaşımı süresinin uygulanması da gündeme gelir. Maluliyetin zaman içerisinde geliştiği veya zararın kapsamının sonradan belirlenebilir hale geldiği durumlarda zamanaşımının başlangıcı ayrıca değerlendirilir.

Maluliyet Oranının Tespiti Davası Nasıl Açılır?

SGK ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından belirlenen maluliyet oranının gerçeği yansıtmadığı düşünülüyorsa uyuşmazlık İş Mahkemesine taşınır. Yargılama sırasında meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesi için dosya Adli Tıp Kurumuna gönderilir. Adli Tıp Kurumu, işçinin tıbbi belgelerini ve önceki sağlık kurulu raporlarını inceler ve gerekli olduğunda işçiyi muayene ederek maluliyet oranı hakkında rapor düzenler.

Maluliyet oranına ilişkin uyuşmazlığın çözümü için her durumda ayrı bir dava açılması gerekmez. Devam eden iş kazası tazminat davasında Yüksek Sağlık Kurulu tarafından belirlenen orana itiraz edilmişse, mahkeme maluliyet oranını aynı dava içerisinde Adli Tıp Kurumu incelemesiyle kesinleştirir. Yüksek Sağlık Kurulu ile Adli Tıp Kurumu raporları arasında farklılık bulunması durumunda ise çelişkinin giderilmesi için dosya Adli Tıp Kurumunun ilgili üst kuruluna gönderilir. Maluliyet oranı kesinleştirildikten sonra bu oran iş kazası tazminatı hesabında esas alınır.

Maluliyet oranına itiraz etmek için avukat gerekir mi?

Maluliyet oranına itiraz için avukatla temsil zorunlu değildir ve  işçi, itiraz dilekçesini kendisi de SGK’ya verebilir. Diğer taraftan, maluliyet oranı hem sürekli iş göremezlik gelirini hem de iş kazası tazminatının hesaplanmasını doğrudan etkilediğinden, hangi tıbbi bulgunun eksik değerlendirildiğinin belirlenmesi ve itiraz sürecinin doğru yürütülmesi açısından iş kazaları alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması önemlidir.

Maluliyet oranına itiraz edilirse oran düşebilir mi?

Maluliyet oranına itiraz edilmesi, oranın mutlaka yükseltileceği anlamına gelmez. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu dosyayı yeniden değerlendirerek mevcut oranı değiştirebilir veya aynı bırakabilir, sonraki kontrol ve yargılama süreçlerinde de farklı oranlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle itirazdan önce mevcut tıbbi belgelerin ve itiraz gerekçelerinin birlikte değerlendirilmesi ve eğer süreçte uzman bir avukat ile çalışıyorsanız onun yönlendirmelerine bağlı hareket edilmesi gerekir.

Yüksek Sağlık Kurulu kararı kesin midir?

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararı SGK Sağlık Kurullarını bağlar fakat işçi, işveren ve mahkeme açısından kesin değildir. Belirlenen orana ilişkin uyuşmazlık devam ediyorsa konu İş Mahkemesine taşınır ve yargılama sırasında Adli Tıp Kurumundan rapor alınarak maluliyet oranı yeniden değerlendirilir.

Maluliyet oranı mahkemede yeniden belirlenebilir mi?

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından belirlenen maluliyet oranına itiraz edilmesi durumunda mahkeme, gerekli tıbbi incelemeleri yaptırarak maluliyet oranını yeniden değerlendirir. Bu süreçte Adli Tıp Kurumundan rapor alınır, önceki raporlarla çelişki bulunuyorsa bu çelişkinin giderilmesi için ilgili üst kurul incelemesine başvurulur.

Adli Tıp raporu ile SGK raporu farklı çıkarsa ne olur?

SGK veya Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından belirlenen oran ile Adli Tıp Kurumu raporu arasında farklılık bulunması durumunda çelişkinin giderilmesi gerekir. Mahkeme, ilgili mevzuata uygun şekilde üst kurul incelemesine başvurarak maluliyet oranını kesinleştirir ve tazminat hesabını belirlenen nihai oran üzerinden yaptırır. Yargıtay uygulamasında da farklı oranların bulunduğu dosyalarda bu inceleme silsilesinin tamamlanması aranır.

İtiraz sürerken mevcut oran üzerinden maaş/gelir alınabilir mi?

Maluliyet oranına itiraz edilmesi, SGK’nın mevcut kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve buna bağlı olarak işçiye sürekli iş göremezlik geliri bağlanmışsa itiraz sürecinde mevcut karar uygulanmaya devam eder. Oran itiraza bağlı olarak değiştirilirse gelir de yeni karara göre yeniden değerlendirilir. Yeni oranın geçmiş dönem ödemelerine nasıl yansıyacağı ise kararın niteliğine ve uygulanacağı tarihe göre belirlenir.

Maluliyet tespit davası devam ederken tazminat davası açılabilir mi?

Maluliyet oranının henüz kesinleşmemiş olması iş kazası nedeniyle tazminat davası açılmasına tek başına engel değildir. Maluliyet oranının ayrı bir davada tespit edilmesi gerekiyorsa mahkeme bu davanın sonucunu bekletici mesele yaparak kesin oran belirlendikten sonra tazminat hesabına devam eder. Somut dosyaya göre mahkeme, maluliyet oranının tespiti için ayrıca dava açılması amacıyla süre de verebilir.

Maluliyet tespiti için işçinin bizzat muayene edilmesi zorunlu mu?

Maluliyet oranına itiraz sürecinde her aşamada bizzat muayene zorunlu değildir. SGK Sağlık Kurulu ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu değerlendirmelerini sağlık kurulu raporları ve dosyadaki tıbbi belgeler üzerinden yapar. Yargılama aşamasında Adli Tıp Kurumu ise dosyadaki mevcut tıbbi belgeleri yeterli görmezse işçiyi muayeneye çağırır. Dolayısıyla hukuki sürecin ihtiyacına bağlı olarak muayene tekrarı değişecektir.

İş kazası tespit davası dilekçesine ilişkin dört kritik nokta:

1. 1
   İş kazasının SGK’ya bildirilmemiş olması, olayın iş kazası olarak tespit edilmesine engel değildir. Kurumun olayı iş kazası olarak kabul etmediği durumlarda da tespit için dava yoluna başvurulur.
2. 2
   İş kazasının tespiti davası SGK ve işverene karşı yöneltilir. SGK’nın davalı gösterilmemesi taraf teşkilinin eksik kalmasına ve yargılama sürecinin uzamasına neden olur.
3. 3
   Tutanak bulunmaması tek başına iş kazasının ispatını engellemez. Hastane ve acil servis kayıtları, tanık beyanları, kamera görüntüleri, işyeri kayıtları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.
4. 4
   Sigortasız çalışırken meydana gelen kazalarda çalışma ilişkisinin de ispatlanması gerekir. İşveren çalışma ilişkisini reddediyorsa hizmet tespiti ile iş kazasının tespiti aynı dava kapsamında talep edilebilir.

İş kazasının SGK’ya bildirilmemesi yahut SGK’nın bu olayı iş kazası olarak kabul etmiyor olması, iş kazasının sonradan tespitine engel değildir. İş kazası tespit davası için hazırlanacak dava dilekçesinde kazanın ne zaman, nerede ve nasıl meydana geldiği, işverenle çalışma ilişkisi, dayanılan deliller ve tespit talebi açıkça ortaya konmalı ve özellikle tutanak bulunmayan veya sigortasız çalışmanın söz konusu olduğu dosyalarda hastane kayıtlar, tanıklar ve işyeri kayıtları olayın ispatı açısından mutlaka dilekçeye eklenmelidir. 

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, iş kazası tespit davası dilekçesinin nasıl hazırlanması gerektiğine, dilekçede dikkat edilmesi gereken noktalara, dilekçenin mahkemeye nasıl ulaştırılabileceğine ve alternatif durumlardaki dilekçe örneklerine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

İş kazasının tespiti davalarında yalnızca kazanın gerçekleştiğini ispatlamak yeterli değildir, olayın çalışma ilişkisi içinde ve 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası sayılmasını sağlayan koşullarda meydana geldiğinin de ortaya konulması gerekir. İşverenin kazayı bildirmediği, çalışma ilişkisini reddettiği veya SGK’nın olayı iş kazası olarak kabul etmediği dosyalarda dilekçede kurulacak vakıa-delil bağlantısı davanın temelini oluşturur.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

İş Kazası Tespit Davası Dilekçesi Nedir? Nasıl Hazırlanır?

İş kazası tespit davası dilekçesi, meydana gelen olayın iş kazası sayıldığının mahkemece belirlenmesi için iş mahkemesine sunulan dava belgesidir ve dilekçenin mahkemeye verilmesiyle dava açılmış sayılır.

Dilekçe, sürecin belirli aşamasında gündeme gelir. İlk olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulur fakat Kurum olayı iş kazası saymaz ya da başvuru sonuçsuz kalırsa dava yoluna gidilir. Kurum kararı, dilekçede hukuki yararın dayanağı olarak gösterilir.

Dilekçeye ilişkin hazırlık üç aşamalı olmalıdır. İlk aşamada olayın oluş biçimi tarih, saat ve yer bilgisiyle yazılır. İkinci aşamada husumet belirlenir ve dava SGK ile işverene birlikte yöneltilir. Üçüncü aşamada deliller sıralanır ve elde bulunanlar dilekçeye eklenir.

Dilekçenin zorunlu unsurları kanunda sayılmıştır (HMK m.119). Mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu, vakıalar, deliller, hukuki sebepler, talep sonucu ve imza yer almalıdır. Eksik hazırlanan dilekçe davanın açılmamış sayılmasına kadar giden sonuç doğurabilir fakat dilekçenin hazırlanmasında hukuki destek almak elbette riski azaltacaktır.

** Avukatlarımızın hazırladığı İş Kazası Tespit Davası Cevap Dilekçesi örneğini bağlantıya tıklayarak hemen indirebilirsiniz.

** Avukatlarımızın hazırladığı SGK İş Kazası Tespiti Dilekçesi örneğini bağlantıya tıklayarak hemen indirebilirsiniz.

İşveren Tarafından Bildirilmeyen İş Kazası İçin Dilekçe Örneği

Bu bölümde, Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarının hazırladığı sigortalı olarak çalışırken kaza geçiren ancak işverenin SGK’ya bildirimde bulunmadığı durumlar için hazırlanan dilekçe örneğini bulabilirsiniz. Bu örnek, dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz.

… İŞ MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. [00000000000]

ADRESİ: [Açık adres]

VEKİLİ: [Boş bırakılacak]

DAVALILAR: 1- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı 2- [İşveren unvanı], [işyeri sicil numarası]

KONU: [Tarih] tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Davalı işveren bünyesinde [tarih] tarihinden itibaren [görev] olarak çalışmaktayım. Sigorta bildirimim yapılmış olup hizmet dökümüm dilekçe ekindedir.
2. [Tarih] günü saat [saat] sıralarında [işyeri adresi] adresinde görevim başındayken [olayın oluş biçimi] şeklinde kaza meydana gelmiştir. Olay sırasında [tanık adları] çalışma alanında bulunmaktaydı.
3. Kaza sonrası [hastane adı] Acil Servisine kaldırıldım. [Teşhis] tanısı konularak [tedavi] uygulanmış, [süre] süreyle istirahat verilmiştir. Hastane kayıtları ve raporlar ekte sunulmuştur.
4. İşveren olayı kayda geçirmemiş, tutanak düzenlememiş ve Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunmamıştır. Kanun, işverene kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirim yükümlülüğü getirmektedir.
5. Bildirim yapılmadığı için tarafımca [tarih] tarihinde Kuruma başvurulmuş, [tarih] tarihli yazı ile talebim reddedilmiştir. Yazı örneği dilekçe ekindedir.
6. Olay, işverence yürütülen iş nedeniyle ve işyerinde meydana gelmiş olup kanunda sayılan iş kazası hâllerinden birini oluşturmaktadır (5510 sayılı Kanun m.13).
7. Tespit kararı verilmedikçe geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri doğmamaktadır. Davada hukuki yararım bulunmaktadır.

HUKUKİ NEDENLER

5510 sayılı Kanun m.13; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.14; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119.

DELİLLER

SGK hizmet dökümü ve başvuru evrakı, Kurumun red yazısı, işyeri sicil dosyası, hastane kayıtları ve epikriz, işyeri kamera görüntüleri, puantaj kayıtları, iş müfettişi raporu, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi incelemesi.

Tanıklar: [Ad Soyad – adres], [Ad Soyad – adres]

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile [tarih] tarihli olayın iş kazası olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Tarih]

Davacı – [Ad Soyad] – İmza

SGK Tarafından İş Kazası Olarak Kabul Edilmeyen Olay İçin Dilekçe Örneği

Bu bölümde, Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarının hazırladığı işverenin iş kazası bildirimi yaptığı fakat SGK’nın inceleme sonucunda olayı iş kazası kabul etmediği durumlar için hazırlanan dilekçe örneğini bulabilirsiniz. Bu örnek, dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz.

… İŞ MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. [00000000000]

ADRESİ: [Açık adres]

VEKİLİ: [Boş bırakılacak]

DAVALILAR: 1- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı 2- [İşveren unvanı]

KURUM KARARI: [… Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü, tarih ve sayılı yazı]

KONU: Kurumca iş kazası sayılmayan [tarih] tarihli olayın iş kazası olduğunun tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. [İşveren unvanı] bünyesinde [görev] olarak çalışmaktayım. [Tarih] tarihinde [olayın oluş biçimi] şeklinde kaza geçirdim ve olay Kuruma bildirilmiştir.
2. Kurum tarafından yürütülen inceleme sonucunda [tarih] tarihli yazı ile olayın iş kazası sayılmadığı bildirilmiştir. Gerekçe olarak [kazanın işyeri dışında gerçekleştiği / olayın ani rahatsızlıktan kaynaklandığı / nedensellik bağı kurulamadığı] gösterilmiştir.
3. Kurum kararı eksik incelemeye dayanmaktadır. Tahkikat sırasında [tanık adı] dinlenmemiş, [kamera görüntüleri / işyeri kayıtları] temin edilmemiş ve olay yerinde inceleme yapılmamıştır.
4. Olay, kanunda sayılan hâller kapsamındadır. [Kaza görevli olarak işyeri dışına gönderildiğim sırada gerçekleşmiştir / işverence sağlanan servis aracında meydana gelmiştir / işin yürütümü nedeniyle ortaya çıkmıştır].
5. Olay ile bedensel zararım arasındaki nedensellik bağı sabittir. [Hastane adı] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli raporda [teşhis] tespit edilmiş, maluliyet oranım [oran] olarak belirlenmiştir.
6. Kurum kararı bağlayıcı nitelikte değildir. Olayın iş kazası olup olmadığı, delillerin tamamı değerlendirilerek mahkemece belirlenir.

HUKUKİ NEDENLER

5510 sayılı Kanun m.13; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119 ve m.266.

DELİLLER

Kurumun tahkikat dosyası ve red yazısı, iş müfettişi raporu, hastane kayıtları ve sağlık kurulu raporu, işyeri sicil dosyası, servis güzergah kayıtları, görevlendirme yazıları, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi incelemesi.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle Kurum tahkikat dosyasının celbine, davanın kabulü ile [tarih] tarihli olayın iş kazası olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Tarih]

Davacı – [Ad Soyad] – İmza

İşvernin İş İlişkisini veya Kazayı Kabul Etmediği Durumda Dilekçe Örneği

Bu bölümde, Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarının hazırladığı işverenin, iş ilişkisini ve dolayısıyla iş kazasını reddettiği durumlar için hazırlanan dilekçe örneğini bulabilirsiniz. Bu örnek, dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz.

… İŞ MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. [00000000000]

ADRESİ: [Açık adres]

VEKİLİ: [Boş bırakılacak]

DAVALILAR: 1- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı 2- [İşveren unvanı]

KONU: [Tarih] – [tarih] tarihleri arasındaki çalışmamın tespiti ile [tarih] tarihli olayın iş kazası olduğunun tespiti talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Davalı işveren bünyesinde [tarih] – [tarih] tarihleri arasında [görev] olarak, günlük [saat] saat ve haftanın [gün sayısı] günü fiilen çalıştım. Ücretim [tutar] TL olup ödemeler [elden / banka havalesiyle] yapılmıştır.
2. Çalışmam Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemiştir. İşveren, tarafımla arasında iş ilişkisi bulunmadığını ileri sürmektedir.
3. Çalışma ilişkisi somut delillerle ortaya konulacaktır. [Banka ödeme kayıtları / işyeri giriş çıkış kayıtları / mesaj ve çağrı kayıtları / iş kıyafeti ve kimlik kartı] mevcuttur. Ayrıca işyerinin komşu esnafı ve müşterileri çalışmama tanıklık edecektir.
4. [Tarih] günü çalışma sırasında [olayın oluş biçimi] şeklinde kaza geçirdim. Olay işveren tarafından da kabul edilmemekte, tutanak düzenlenmemiştir.
5. Kaza sonrası [hastane adı] Acil Servisine başvurdum. Kayıtlarda olayın çalışma sırasında gerçekleştiği belirtilmiştir.
6. Kanun sigortalılığı bildirime değil fiilî çalışmaya bağlamaktadır. Çalışma ilişkisinin tespiti halinde iş kazası hükümleri uygulanacaktır.
7. İki talep birbiriyle bağlantılıdır ve aynı delillerle ispatlanacaktır. Hizmet tespiti kabul edilmeden iş kazası tespiti sonuç doğurmayacağından taleplerin birlikte incelenmesini istiyoruz.

HUKUKİ NEDENLER

5510 sayılı Kanun m.4, m.13 ve m.86; 4857 sayılı İş Kanunu; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119.

DELİLLER

Banka hesap hareketleri, işyeri giriş çıkış ve puantaj kayıtları, mesaj ve çağrı kayıtları, işyerine ait fatura ve irsaliyeler, hastane kayıtları, komşu işyeri sahipleri ile müşterilerin tanıklığı, kolluk araştırması, keşif ve bilirkişi incelemesi. Tanıklar: [Ad Soyad – adres], [Ad Soyad – adres].

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile [tarih] – [tarih] tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalıştığımın tespitine, [tarih] tarihli olayın iş kazası olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Tarih]

Davacı – [Ad Soyad] – İmza

İş Kazası Tespit Davasında Hangi Deliller Dilekçeye Eklenebilir?

İş kazasının nerede, ne zaman ve hangi koşullarda meydana geldiğini ve olayın çalışma ilişkisiyle bağlantısını ortaya koyan deliller dava dilekçesinde mutlaka yer almalıdır. SGK, hastane, kolluk yahut işveren gibi üçüncü kişilerde bulunan kayıtların ilgili kurumlardan celbi talep edilmeli ve tüm bu belgeler de dilekçede yer almalıdır.

Olayın özelliklerine de bağlı olarak iş kazası tespit davasında gündeme getirilebilecek deliller şöyledir:

• SGK’ya yapılan iş kazası bildirimi, başvuru evrakı ve Kurum tarafından verilmiş kararlar
• SGK tahkikat dosyası ile varsa denetmen veya müfettiş raporları
• Hastane ve acil servis kayıtları, epikrizler, ambulans kayıtları ve sağlık raporları
• İşyeri özlük dosyası, ücret bordroları, puantaj ve çalışma kayıtları
• İşyeri kamera görüntüleri ile giriş-çıkış kayıtları
• Kolluk tarafından düzenlenen tutanaklar ve varsa ceza soruşturması dosyası
• Banka kayıtları, taraflar arasındaki mesajlaşmalar ve olayla bağlantılı diğer iletişim kayıtları
• Tanık beyanları
• Keşif ve bilirkişi incelemesi

Kamera görüntüsü gibi belirli bir süre sonunda silinen kayıtların bulunduğu durumlarda bu delillerin kaybolmadan temin edilmesine yönelik talebin dilekçede açıkça belirtilmesi kritik noktalardan biridir.

İş Kazası Tespit Davası Dilekçesi Nereye Verilir?

İş kazası tespit davası dilekçesi, bu davada görevli ve yetkili olan iş mahkemesine sunulur. Eğer dilekçe fiziki olarak verilecekse ilgili adliyedeki tevzi bürosuna teslim edilir. İş mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise dava, iş mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Yetkili iş mahkemesinin belirlenmesinde 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’ndaki yetki kuralları uygulanır. Buna göre dava, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerindeki veya işin ya da işlemin yapıldığı yerdeki iş mahkemesinde açılır. Birden fazla davalı varsa bunlardan birinin yerleşim yerindeki iş mahkemesi de yetkilidir.

Dava avukat aracılığıyla açılıyorsa dilekçe ve ekleri UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik ortamda da sunulur. Davayı avukatsız açan kişiler ise gerekli elektronik imza şartlarını sağlamaları durumunda (dilekçenin imzalanması gerekmektedir) UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik dava açma imkanından yararlanır.

İş Kazası Tespit Davası Dilekçesi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmelidir?

İş kazası tespit davası dilekçesinde kazanın meydana geldiği tarih, yer, çalışma ilişkisi ve olayın nasıl oluştuğu somut biçimde açıklanmalı ve tespiti istenen olay herhangi bir tereddüte, boşluğa yer bırakmayacak şekilde belirtilmelidir.

Süreçte bir uzman yönlendirmesi alındığı takdirde avukat tüm detayların üzerinde titizlikle duracak olsa da, dilekçeyi kendisi hazırlayacak vatandaşlar için bu süreçte aşağıdaki noktalara dikkat etmelerini öneririz:

• Kazanın tarihi, saati, yeri ve meydana geliş şekli açıkça anlatılmalıdır.
• Kazanın yapılan işle veya işveren tarafından verilen görevle bağlantısı ortaya konulmalıdır.
• Tespit talebinin hangi tarihli olaya ilişkin olduğu açıkça yazılmalıdır.
• SGK ve işveren doğru şekilde davalı gösterilmelidir.
• Dayanılan deliller dilekçede belirtilmeli, davacının elindeki belgeler dilekçeye eklenmelidir.
• SGK tahkikat dosyası, hastane kayıtları, kamera görüntüleri veya işyeri kayıtları gibi davacının elinde bulunmayan deliller için celp talebinde bulunulmalıdır.
• Tanık, keşif ve bilirkişi incelemesi gibi başvurulacak diğer deliller belirtilmelidir.
• Dilekçenin talep sonucu açık ve tereddütsüz şekilde kurulmalı ve dilekçe imzalanmalıdır.

Pratikte sıklıkla karşılaştığımız bir sorun olarak, kaza tarihinin yanlış veya birbiriyle çelişkili şekilde belirtilmesi, hangi olayın iş kazası olarak tespitinin istendiği konusunda belirsizlik yaratır. Bu nedenle dilekçedeki olaylar ile talep sonucu arasında uyum bulunması gerekir.

İş kazası tespit davası dilekçesi arabulucuya verilir mi?

İş kazasının tespiti davasında zorunlu arabuluculuk dava şartı olmadığından dolayı dava dilekçesi arabulucuya değil, doğrudan görevli ve yetkili iş mahkemesine sunulmalıdır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında tutulmuştur. Bu nedenle iş kazasının tespiti davası açılırken arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklenmesi gerekmez fakat aynı uyuşmazlık kapsamında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya fazla çalışma ücreti gibi işçilik alacakları da talep edilecekse, bu alacaklar bakımından zorunlu arabuluculuk şartı ayrıca yerine getirilmelidir.

Şahitlerin isimleri dilekçede hemen belirtilmeli midir?

Tespit davasında tanık beyanlarına dayanılacaksa, tanık delili dava dilekçesinde belirtilmelidir ve iş  mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulandığından ötürü taraflar, dayandıkları delilleri ve bu delillerin hangi olayların ispatı için gösterildiğini dilekçelerinde açıklamalıdır.

Tanıkların ad ve soyadlarının, tebligata elverişli adreslerinin ve hangi olaylar hakkında dinleneceklerinin de dava dilekçesinde belirtilmesi yargılamanın daha sağlıklı ilerlemesini sağlar. Mahkeme tanıkların bildirilmesi için ayrıca süre verdiğinde ise tanık listesi bu süre içerisinde sunulur.

Hukuki süreç açısından özellikle kazayı gören, kazadan hemen sonra olay yerine gelen veya işçinin kaza tarihinde işyerinde çalıştığını bilen kişilerin tanık olarak gösterilmesi önem taşır. Tanığın mevcut durumda aynı işyerinde çalışması, tek başına dinlenmesine engel değildir. Mahkeme tanık beyanını dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirir.

Sigortasız çalışanlar dilekçeye hizmet tespiti talebini de ekleyebilir mi?

İş kazasının meydana geldiği tarihte sigortasız çalışan işçi, hizmet tespiti ile iş kazasının tespitini aynı davada talep edebilir. İşveren çalışma ilişkisini reddediyorsa, öncelikle işçinin kaza tarihinde o işverene bağlı olarak çalışıp çalışmadığının belirlenmesi gerekir. Çalışma ilişkisinin tespiti, olayın iş kazası olarak değerlendirilmesi açısından doğrudan önem taşır.

Bu durumda dilekçede sigortasız çalışılan dönem ile iş kazasının meydana geldiği tarih açıkça belirtilmelidir. Çalışmayı gösteren işyeri kayıtları, ücret ödemeleri, mesajlaşmalar, tanık beyanları ve diğer deliller de dilekçede gösterilmelidir.

Hizmet tespiti ile iş kazasının tespiti aynı çalışma ilişkisine dayanıyor ve bir talep hakkında verilecek karar diğerini etkiliyorsa talepler birlikte değerlendirilir. Yargıtay da bu şekilde bağlantılı hizmet tespiti ve iş kazası tespiti taleplerinin ayrılarak farklı dosyalarda görülmesini hukuka uygun bulmamaktadır.

İş kazası tespit davası dilekçesi avukatsız verilebilir mi?

İş kazasının tespiti davasını açmak adına avukatla temsil edilmek zorunlu değildir. İşçi yahut diğer hak sahipleri dava dilekçesini kendileri hazırlayarak görevli ve yetkili mahkemeye sunabilir. Bununla beraber, davada doğru tarafların gösterilmesi, olayın iş kazası sayılmasını sağlayan durumlar açıklanması, delillerin bildirilmesi ve gerekli kayıtların ilgili kurumlardan celbinin istenmesi gibi süreçlerin tümü uzmanlık gerektirdiğinden dolayı bir profesyonel ile takip etmek, hak kaybı yaşanma riskini minimuma indirecektir.

Dilekçede SGK’yı davalı göstermezsem ne olur?

Olayın iş kazası olarak tespiti SGK’nın hak alanını ve işverenin hukuki durumunu doğrudan etkilediğinde, her iki kurum ve/veya kişinin de iş kazası tespit davasında taraf olması gerekir. Davanın yalnızca işverene karşı açılması, taraf teşkilini eksik bıracaktır. Bu durumda mahkeme, SGK yönünden taraf teşkilinin sağlanması için davacıya süre verir.  Davacı verilen süre içerisinde gerekli usul işlemlerini yerine getirerek SGK’nın davada taraf olmasını sağlar ve sonrasında yargılamaya devam edilir.

Davanın başlangıçta doğru taraflara yöneltilmesi yargılama sürecinin uzamasının önüne geçeceğinden, iş kazası tespit davası dilekçesi hazırlanırken davalılar bölümüne Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı mutlaka eklenmelidir.

Dilekçedeki eksiklikler sonradan düzeltilebilir mi?

HMK m. 119 kapsamında, dava dilekçesindeki bazı eksiklerin giderilmesi için davacıya kesin bir süre verilmesi öngörülürken, bazı unsurlar bu düzenlemenin dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla her eksikliğin sonradan düzeltilmesi mümkün değildir.

Davacının ve davalının adı, soyadı ve adresleri, davacının kimlik numarası, varsa tarafların kanuni temsilcileri ile davacı vekilinin bilgileri, davacının iddiasının dayanağı olan olayların sıra numarası altında açık özetleri, her bir olayın hangi delillerle ispat edileceği ve dava dilekçesindeki imza eksikse hakim, eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir. Dilekçedeki eksikler bu süre içerisinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Buna karşılık mahkemenin adı, davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava konusunun değeri, hukuki sebepler ile açık bir şekilde talep sonucu HMK m.119/2’deki bir haftalık kesin süre düzenlemesinin kapsamında değildir fakat bu unsurların eksik olmasının sonuçları birbirinden farklıdır.

Örneğin; hukuki sebeplerin dilekçede eksik veya yanlış gösterilmesi nedeniyle dava reddedilmez. Davacı, iddiasını dayandırdığı vakıaları açıkça ortaya koymakla yükümlüdür. Bu durumlarda uygulanacak hukuk kurallarını ise hakim belirler. Dolayısıyla iş kazasının oluş şekli dilekçede doğru şekilde açıklanmış ancak uygulanacak kanun maddesi yanlış gösterilmişse hakim bu maddeyle bağlı kalmaz ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralını kendisi belirler.

Dava açıldıktan sonra talep sonucunun veya ileri sürülen olayların değiştirilmesi ise HMK’daki iddianın genişletilmesi ve değiştirilmesi ile ıslah hükümlerine tabidir. Islah, taraflardan her birinin yapmış olduğu usul işlemlerini bir defaya mahsus olmak üzere tamamen veya kısmen düzeltmesine imkan tanır ve tahkikat sona erinceye kadar yapılır. Dolayısıyla dava dilekçesinde yer alan bazı hata veya eksikliklerin sonradan düzeltilmesi mümkündür fakat bu durumda elbette sınırsız değildir. Tespiti istenen iş kazasının tarihi, olayın oluş şekli ve talep sonucu gibi davanın kapsamını belirleyen hususların başlangıçta açık biçimde yazılması, sonradan ıslah yoluna başvurma ihtiyacını ortadan kaldırır.

İş kazası tespit davası dilekçesi UYAP üzerinden gönderilebilir mi?

İş kazası tespit davasının UYAP üzerinden açılması mümkündür ve hazırlanan dava dilekçesi de yine bu sistemden dosyaya eklenebilir. Süreç avukat tarafından takip ediliyorsa işlem UYAP Avukat Portal’ından gerçekleştirilir ve gerekli harç ve masraflar da sistem üzerinden ödenir.

Davayı avukatsız açacak vatandaşlar da UYAP Vatandaş Portal’ını kullanabilir fakat bunun için yalnızca sisteme girmek yeterli değildir. Dilekçenin elektronik ortamda imzalanarak gönderilebilmesi için elektronik imza kullanılması gerekir. Bu imkandan yoksun vatandaşlar alternatif olarak görevli ve yetkili mahkemeye fiziki olarak sunmalıdır dilekçesidir.

Bir uyarı olarak, elektronik sistemde yaşanabilecek olası aksaklıkların dikkate alınmasını (UYAP Avukat Portal’da ödeme gerektiren dava açma işlemleri 23.30 ile 00.15 saatleri arasında gerçekleştirilememektedir) ve bu nedenle dilekçe işlemlerinin son dakikalara bırakılmamasını öneririz.

Aynı dilekçede hem tespit hem tazminat talep edilebilir mi?

İş kazasının meydana gelip gelmediği konusunda uyuşmazlık varsa tespit ve tazminat taleplerinin ayrı davalarda yürütülmesi gerekir. Bunun temel nedenlerinden biri taleplerdeki tarafların farklılaşmasıdır. İş kazasının tespiti SGK’nın hak alanını doğrudan etkilediğinden tespit davası SGK ve işverene karşı yöneltilirken, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası işverene yönetiltilir, SGK taraf değildir.

Yine olayın iş kazası olduğu hukuken belirlenmeden, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat talepleri hakkında sağlıklı bir değerlendirme yapılamaz. Bu nedenle tazminat davası devam ederken olayın iş kazası olup olmadığı konusunda uyuşmazlık ortaya çıkarsa, işçiye SGK ve işveren aleyhine iş kazasının tespiti davası açması için süre verilir ve tespit davasının sonucu tazminat davasında bekletici mesele yapılır.

Arabuluculuk bakımından ise her iki dava için de istisna bulunmaktadır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit davalarında zorunlu arabuluculuk dava şartı değildir fakat aynı uyuşmazlıkta kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya fazla çalışma ücreti gibi işçilik alacakları da talep edilecekse, bu alacaklar bakımından dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekir.

Olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmiş olması durumunda ise ayrıca tespit davası açılmasına kural olarak ihtiyaç bulunmaz ve gerekli diğer şartlar mevcutsa işverene karşı iş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri ileri sürülebilir. Buna karşılık SGK’nın olayı iş kazası olarak kabul etmediği veya olayın kuruma hiç bildirilmediği durumlarda, tazminat davasından önce ya da tazminat yargılaması sırasında iş kazasının tespitine ilişkin sürecin tamamlanması gerekir.

İş Kazası Avukatı Telefon Numarası & İletişim

İş Kazası Avukatı Nedir?

İş kazası avukatı özellikle iş yerinde yaşanan kazalarda, işçinin hakkını savunan avukattır. İş kazalarında özellikle kazaya uğrayan işçinin hakkıyla ilgili çalışmalar yapan iş kazası avukatı, olası iş kazalarında yaşananlarla ilgili çalışma yapar. Önlemler alınmış mı, ne gibi çalışmalar yapılmış, ihmal var mı gibi pek çok sorunun çözümünde işçinin haklarını savunur. İş kazası avukatı, işyerinde meydana gelen kazalar sonucu ortaya çıkan hukuki sorunları çözmek ve mağdurların haklarını korumak konusunda uzmanlaşmış bir avukat olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunlara ek olarak iş kazası sonucu ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıklarda, işçi ve işveren arasındaki anlaşmazlıkların çözülmesine yardımcı olur.

İş Kazası Avukatı Ne İş Yapar?

İş kazası avukatı, iş kazası geçiren işçinin maddi ve manevi haklarını yasal yollarla koruyan ve dava sürecini yürüten hukuk uzmanıdır.

İş kazası avukatları, kazanın hukuken iş kazası sayılıp sayılmadığını analiz eder, işverene karşı açılacak davaları planlar ve SGK başvuru sürecini takip eder. İş kazası sonucu oluşan maluliyet, geçici iş göremezlik, ölüm ya da destekten yoksun kalma gibi durumlarda tazminat hesaplamaları yapar ve müvekkilin lehine olacak şekilde talepte bulunur.

İş hukuku avukatının temel görevlerinden biri de, kusur oranını ispatlamak için delil toplamak ve bilirkişi raporlarını analiz etmektir. Kamera kayıtları, tanık beyanları, sağlık raporları gibi belgeler toplanarak illiyet bağı kurulur. Gerektiğinde işverenle uzlaşma süreci yönetilir veya mahkeme aracılığıyla çözüm sağlanır.

İş kazası avukatı aynı zamanda müvekkiline tüm süreç boyunca rehberlik eder. Hangi belgelerin ne zaman toplanacağı, hangi kurumlara başvuru yapılacağı, hangi dava türlerinin açılması gerektiği gibi konularda strateji geliştirir. Ayrıca SGK’nın reddettiği dosyalarda iş kazası tespit davası açarak hakların geri kazanılmasını sağlar.

İş Kazası Avukatı ile Tazminat Miktarı Artar mı?

İş kazası avukatı ile çalışmak, tazminat miktarının artmasını sağlayabilir çünkü avukat, tüm yasal hakların eksiksiz talep edilmesini ve maksimum kusur oranının ispatını sağlar.

Tazminat miktarı; işçinin yaşı, mesleği, gelir düzeyi, maluliyet oranı ve işverenin kusuru gibi unsurlara bağlı olarak hesaplanır. Bu hesaplama teknik bilgi gerektirdiğinden, hatalı beyanlar veya eksik belgeler nedeniyle işçiye eksik ödeme yapılabilir. Avukat, bu riskleri ortadan kaldırmak için uzman bilirkişilerle çalışarak dosyayı eksiksiz hazırlar. Ayrıca birçok iş kazası mağduru, yalnızca SGK tarafından yapılan ödemelerle yetinmekte ve işverene karşı dava açmamaktadır. Oysa avukat, müvekkil adına manevi tazminat, bakıcı gideri, kazanç kaybı gibi birçok kalemde ayrıca talepte bulunur. Bu talepler toplam tazminat miktarını ciddi oranda arttırır.

Avukat desteği ile mahkemeye sunulan kusur oranı itirazları, bilirkişi raporlarındaki hataların düzeltilmesi ve tanık ifadelerinin doğru sunumu sayesinde, işverenin kusur oranı daha yükselir. Bu da doğrudan işçinin alacağı tazminat miktarını etkiler. Özellikle ölüm, kalıcı sakatlık ve yüksek iş gücü kaybı durumlarında, iş kazası avukatı ile çalışmak tazminatın hem miktarını arttırır hem de tahsil süresini ciddi şekilde kısaltır. Profesyonel hukuk desteği, işçinin maddi geleceğini güvence altına alır.

İş Kazası Davalarında Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

İş kazası davalarında avukat tutmak yasal olarak zorunlu değildir; ancak dava sürecinin sağlıklı işlemesi ve hak kayıplarının önlenmesi açısından avukat desteği büyük önem taşır.

Türk hukuk sistemine göre, iş kazasına ilişkin tazminat veya SGK tespit davaları bireysel olarak açılabilir. Fakat iş kazası davaları, hem sosyal güvenlik mevzuatına hem de borçlar hukuku ve iş hukukuna dayandığı için karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle teknik hata yapılması, davanın reddine veya tazminat miktarının düşük kalmasına yol açabilir. Avukat desteği olmadan açılan davalarda en sık karşılaşılan sorunlar; eksik belge sunumu, kusur oranının yeterince ispatlanamaması, delil yetersizliği, dava süresinin gereksiz uzaması ve itiraz haklarının zamanında kullanılmamasıdır. Bu eksiklikler, işçinin maddi ve manevi olarak zarar görmesine neden olabilir.

Avukatla çalışmak, sürecin sadece dava kısmıyla değil aynı zamanda SGK bildirimleri, bilirkişi raporlarına itiraz, karşı tarafla uzlaşma görüşmeleri gibi tüm adımlarının uzmanlıkla yürütülmesini sağlar. Avukat tutmak zorunlu olmasa da, hak kaybı yaşamamak ve daha yüksek tazminat almak için profesyonel temsil önerilir.

İş Kazası Avukatı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

İş kazası avukatı seçerken, iş hukuku ve tazminat davaları konusunda uzmanlaşmış, tecrübeli ve referans sahibi bir avukat tercih edilmelidir.

İş kazası davaları hem SGK mevzuatını hem de Borçlar Kanunu ve İş Kanunu’nu kapsayan teknik süreçler içerdiğinden, genel hukuk bilgisi yeterli değildir. Bu alanda çalışan bir avukat, maluliyet oranı tespiti, kusur oranı değerlendirmesi, bilirkişi raporlarına itiraz, süreç takibi gibi özel alanlarda uzman olmalıdır.

Avukatın daha önce sonuçlandırdığı benzer davalara dair referansları, müvekkil yorumları ve mahkeme karar örnekleri incelenmelidir. Bu belgeler, avukatın deneyim düzeyini gösterir. Ayrıca baroya kayıtlı olup olmadığı ve disiplin cezası bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.

İş kazası dosyaları, yıllarca sürebilecek süreçler olduğundan iletişimi güçlü, süreç hakkında düzenli bilgilendirme yapan ve müşteri odaklı çalışan bir avukat tercih edilmelidir. Dava sürecinde tüm aşamaların hukuka uygun ve zamanında yapılması için aktif takibi önemlidir.

Avukatlık ücretinin şeffaf ve yasal sınırlara uygun şekilde belirlenmesi de kritik önemdedir. Avukatlık Kanunu madde 164 gereği belirlenen oranlar dışında, gizli masraflar olmamalıdır. Bu yüzden yazılı sözleşme yapılması ve ücret kalemlerinin net olarak belirtilmesi gerekir.

İş Kazası Avukatının Faaliyet Alanları

• Maddi Tazminat Talepleri
• Manevi Tazminat Talepleri
• Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
• Geçici İş Göremezlik Tazminatı
• Meslek Hastalığı Tazminat Davaları
• İş Kazası Sonucu Ölüm Nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
• İşverenin Sorumluluğu ve Kusur Tespiti
• İş Sağlığı ve Güvenliği İhlallerinden Doğan Davalar
• Uzun Süreli Tedavi Gerektiren Yaralanmalar
• İş Kazası Sonrası İşverenle Uzlaşma Görüşmeleri
• Mobbing Davaları

İş Kazası Avukat Ücretleri 2026

Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi gereği, avukat ile müvekkili arasında yapılan vekalet sözleşmesi kapsamında, konusu para olan davalarda avukatlık ücreti dava değerinin en az %15’i ve en fazla %25’i olarak belirlenebilir.

Ancak, bu oran avukat ile müvekkil arasında serbestçe belirlenen sözleşmeli ücret için geçerlidir. Eğer bir sözleşme yoksa, mahkemeler veya baro tarafından belirlenen asgari ücret tarifesi uygulanır. Bu asgari tarife, her yıl barolar tarafından belirlenen “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” ile düzenlenir.

Bu bağlamda, iş kazası davalarında avukatlık ücreti şu şekilde hesaplanabilir:

• 2026 yılı Barolar Birliği tarifesine göre iş kazası davalarında asgari ücret:
  • Değeri parayla ölçülebilen davalar için: 70.000 TL’den az olmamak üzere dava değerinin %16’sı – % 25
  • Değeri parayla ölçülemeyen davalar için: 70.000 TL

Ancak, müvekkil ile avukat arasında yapılan bir sözleşme varsa, avukatlık ücreti dava değerinin %15 ila %25’i arasında değişebilir. Bu oran tarafların anlaşmasına bağlı olarak belirlenir ve kanunen belirlenen sınırlar içinde kalmalıdır.

İş Kazası Nedir?

İş kazası, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesine göre, sigortalının iş yerinde veya iş ile ilgili bir faaliyeti sırasında meydana gelen, bedenen ya da ruhen zarar görmesine neden olan olaydır. İş kazası, sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen bir iş nedeniyle başka bir yere gönderildiğinde, iş yerine geliş-gidiş sırasında işveren tarafından sağlanan araçta veya sigortalının yaptığı işin niteliğinden kaynaklanan bir sebeple meydana gelebilir.

İşveren, iş kazasını SGK’ya 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür, aksi halde idari para cezası uygulanır. İş kazasına uğrayan işçi, geçici iş göremezlik ödeneği alabilir, işverenin kusuru varsa tazminat davası açabilir. İş kazası sonucu ölüm gerçekleşirse, işçinin ailesine ölüm aylığı bağlanabilir. İş güvenliği tedbirlerine uyulması, iş kazalarının önlenmesinde büyük rol oynar.

İş Kazası Geçiren İşçi Hangi Haklara Sahiptir?

İş kazası geçiren işçi, sağlık yardımları, geçici ve sürekli iş göremezlik ödeneği, maddi ve manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı gibi haklara sahiptir.

Kazanın SGK tarafından iş kazası olarak tanınması halinde, işçi öncelikle tedavi ve sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkı kazanır. Tedavi masrafları SGK tarafından karşılanır. İş göremezlik süresi boyunca da geçici iş göremezlik ödeneği alabilir. Bu ödenek, işçinin sigorta primine esas kazancının belirli bir oranı üzerinden hesaplanır.

Sürekli sakatlık (maluliyet) oluştuğunda işçi, maluliyet oranına göre sürekli iş göremezlik geliri almaya hak kazanır. İşçinin meslekte kazanma gücündeki azalma %10’un üzerindeyse, bu gelir bağlanır. Ayrıca, işçinin bakıma muhtaç olması halinde bakıcı gideri tazminatı da gündeme gelir.

İş kazasında işverenin kusuru bulunuyorsa, işçi hem maddi hem de manevi tazminat davası açabilir. Bu davalar sayesinde hem gelir kaybı hem de psikolojik zararlar telafi edilebilir. İş kazası sonucu ölüm meydana gelirse, işçinin yakınları ölüm aylığı ve destekten yoksun kalma tazminatı alma hakkına sahiptir.

İş kazası sonrası işçinin çalışma gücünü tamamen kaybetmesi veya çalıştığı pozisyonda devam edememesi halinde, yeniden işe yerleştirme veya başka bir göreve kaydırılma hakkı da doğabilir. Bu durum İş Kanunu ve SGK düzenlemeleri kapsamında değerlendirilir.

İş Kazası Sonrası İlk Yapılması Gerekenler Nelerdir?

İş kazası sonrası yapılması gerekenler özellikle sağlık ve hukuki açıdan çok önemlidir. Düzgün ve sağlıklı bir şekilde ilerleyen süreç ile birlikte söz konusu haklar yerini bulmaktadır. Lakin sürecin sağlıklı ilerlemesi için ilk olarak yapılması gerekenleri şöyle listeleyebiliriz;

• Acil Tıbbi Yardım Sağlayın: İlk olarak, kazazedeye hemen tıbbi yardım sağlayın. Acil bir durumda ambulans çağırın veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kazayı Belgelendirin: Olayın ayrıntılarını ve kazanın meydana geldiği koşulları belgeleyin. Fotoğraflar çekin, kaza raporu hazırlayın ve tanık ifadelerini toplayın.
• İşvereni Bilgilendirin: Kazayı derhal işverene bildirmeniz gerekmektedir. İşveren, gerekli yasal bildirimleri yapmalı ve kazanın kayıtlarını tutmalıdır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kuruluna Bildirin: Eğer işyerinizde bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu varsa, kazayı bu kurula bildirin. Kurul, kazanın nedenlerini araştıracak ve önleyici tedbirler alacaktır.
• Sigorta Başvurusu Yapın: İş kazası sonucu oluşan zararların tazmini için iş kazası sigortası başvurusu yapın. Sigorta şirketine kazayı ve sağlık durumunu bildirin.
• Hukuki Destek Alın: İş kazası nedeniyle tazminat talebi ve diğer hukuki süreçler için profesyonel destek alın. Avukat, haklarınızı koruyarak sürecin düzgün işlemesini sağlar.
• Raporlar ve Dokümantasyon: Tıbbi raporlar, iş gücü kaybı ve diğer zararlara dair belgeleri toplamak ve saklamak önemlidir. Bu belgeler, tazminat taleplerinizde kullanılacaktır. İş kazalarında bu süreçleri sağlıklı yönetebilmek adına İşçi avukatı ile görüşebilir ve daha detaylı bilgiler alabilirsiniz. Sürecin güçlü bir şekilde ilerlemesi için profesyonel destek almak sizi oldukça rahatlatacaktır.

İş Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır?

İş kazası tazminat davası nasıl açılır sorusunun cevabında pek çok nokta var. Bu noktaları sizin için maddeler halinde yazdık ve süreç hakkında bilgiler sağladık. İş kazası tazminat davası açma aşamaları şu şekildedir;

• Kazayı Belgelendirin: Öncelikle kazanın ayrıntılarını ve sonuçlarını belgeleyin. Tıbbi raporlar, kaza raporları, işyerindeki olayla ilgili belgeler ve diğer destekleyici materyaller toplayın.
• İşvereni Bilgilendirin: Kazayı işvereninize bildirin ve iş kazası raporunu hazırlamasını sağlayın. İşveren, gerekli yasal bildirimleri yapmalıdır.
• Sigorta Şirketine Başvurun: İş kazası sigortası kapsamında tazminat talebinde bulunun. Sigorta şirketine kazanın detaylarını ve sağlık durumunu bildirin.
• Hukuki Danışmanlık Alın: Bir iş hukuku avukatından profesyonel destek alın. Avukat, tazminat davasının nasıl açılacağı, hangi belgelerin gerekli olduğu ve sürecin nasıl ilerleyeceği konusunda rehberlik eder.
• Dava Dilekçesi Hazırlayın: Avukatınızın yardımıyla, tazminat talebinizi içeren bir dava dilekçesi hazırlayın. Dilekçede, kazanın neden olduğu zararlar, tazminat talepleri ve kanıtlar detaylı bir şekilde belirtilmelidir.
• Mahkemeye Başvurun: Hazırladığınız dilekçeyi ve gerekli belgeleri yetkili mahkemeye teslim edin. İş kazası davaları genellikle asliye hukuk mahkemelerinde görülür.
• Mahkeme Süreci: Mahkemede, tazminat taleplerinizin gerekçelerini ve delillerinizi sunun. Mahkeme, kazanın sonuçlarını değerlendirip karar verecektir.
• Sonuç ve İcra: Mahkemenin kararının ardından, belirlenen tazminatın ödenmesini takip edin. Kararın icrası ve tazminatın alınması sürecini gözlemleyin.

İş kazaları davalarında süre çok önemlidir. Mümkün mertebe zamanında girişimde bulunmak bu konuda pek çok hakkınızı sağlıklı bir şekilde savunmanızı sağlayacaktır. Bu yüzden sürelerle ilgili bilgiler ve diğer detaylar için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Çözüm Hukuk Bürosu bu konuda uzman ekibiyle birlikte İş kazası avukatı hizmeti sunmakta ve sizlere optimum çözümler sağlamaktadır.

İş Kazası Sonrası Sağlık Giderleri Nasıl Karşılanır?

İş kazası sonrası sağlık giderleri genellikle iş veren tarafından ve sigorta tarafından karşılanır. Bu süreçte işverenin ve sigorta şirketinin yaklaşımı çok önemlidir. Tabii siz zamanında bildirim yapmalı ve hızlı aksiyon almalısınız. Bu noktada avukat desteği ile süreci hızlandırabilir ve bütün haklarınızı savunabilirsiniz.  İş kazalarında avukatın rolü oldukça büyüktür. Süreci sağlıklı iletmenizi ve sonuca çok daha gerçek ve doğru noktalarla ulaşmanızı sağlar.

İş Kazasında Maluliyet Oranının Tespiti Nasıl Yapılır?

İş kazası sonucu kalıcı bedensel veya ruhsal hasar oluşması durumunda, maluliyet oranı SGK tarafından belirlenir. Sigortalı, tedavi sürecinin tamamlanmasının ardından SGK tarafından yetkilendirilmiş hastanelere sevk edilir ve burada sağlık kurulu tarafından çalışma gücündeki kayıp oranı tespit edilir. Hazırlanan rapor SGK Merkez Sağlık Kurulu’na gönderilir ve nihai maluliyet oranı burada değerlendirilir. Çalışma gücü kaybı oranı %10 ve üzerinde ise sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Maluliyet oranına itiraz edilmesi halinde, işçi raporun düzeltilmesi için SGK’ya başvurabilir veya İş Mahkemesi’nde dava açarak oranının yeniden değerlendirilmesini talep edebilir. Maluliyet oranı, işçinin alacağı tazminat ve maaş miktarını doğrudan etkilediğinden, hukuki sürecin dikkatle takip edilmesi önemlidir.

İş Kazalarında Geçici İş Göremezlik Tazminatı

İş kazası nedeniyle iş gücünü geçici olarak kaybeden sigortalıya, tedavi süresince çalışamadığı günler için SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Bu ödeme, iş kazasının ardından sigortalının sağlık kuruluşlarından iş göremezlik raporu alması ve işverenin bu durumu SGK’ya bildirmesi ile başlatılır. Geçici iş göremezlik ödeneği, işçinin son üç aylık prime esas kazancının günlük brüt tutarının üçte ikisi olarak hesaplanır ve iş göremezlik süresince ödenir. Sigortalının yatarak tedavi görmesi durumunda ödeme oranı günlük kazancın yarısına düşer. Ödeme, iş göremezlik süresi boyunca devam eder ve işçi tekrar çalışmaya başladığında sona erer. İş kazası nedeniyle iş göremezlik ödeneği alan işçinin, işverene karşı ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı saklıdır.

İş Kazalarında Sürekli İş Göremezlik Tazminatı

İş kazası sonucu sigortalının çalışma gücünü kalıcı olarak kaybetmesi halinde, SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Sürekli iş göremezlik, tam veya kısmi olarak ikiye ayrılır. Tam iş göremezlik, sigortalının meslekte kazanma gücünü %100 kaybetmesi durumudur ve prime esas kazancının %70’i oranında sürekli iş göremezlik geliri ödenir. Kısmi iş göremezlikte ise çalışma gücü kayıp oranına göre belirlenen bir oran üzerinden gelir bağlanır. Maluliyet oranı, yetkili hastanelerden alınan sağlık kurulu raporuna dayanarak SGK Merkez Sağlık Kurulu tarafından belirlenir. İşçi, belirlenen maluliyet oranına itiraz edebilir veya İş Mahkemesi’nde dava açarak oranının yeniden değerlendirilmesini talep edebilir. Sürekli iş göremezlik geliri dışında, işçi işverene karşı ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına da sahiptir.

İş Kazalarında Bakıcı Gideri Tazminatı

İş kazası sonucu sigortalının bedensel veya zihinsel yetilerini ağır derecede kaybetmesi ve günlük yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdürememesi durumunda, bakıcı gideri tazminatı talep edilebilir. SGK, sürekli iş göremezlik geliri bağlarken, sigortalının başkasının bakımına muhtaç olup olmadığını belirlemek için sağlık kurulu raporunu esas alır. Eğer işçi kendi ihtiyaçlarını tek başına karşılayamıyorsa, “başkasının sürekli bakımına muhtaçtır” ibaresi bulunan rapor doğrultusunda bakıcı gideri tazminatı hesaplanır. Bu tazminat, işçinin bakımı için yapılan gerçek giderleri ve ileride oluşacak masrafları kapsar. İşçi, SGK’dan sürekli iş göremezlik geliri alsa bile, işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açarak bakıcı giderlerini talep edebilir. Tazminat miktarı, bakıcının ücreti, bakım süresi ve işçinin yaşam beklentisi dikkate alınarak hesaplanır.

İş Kazalarında Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır?

İş kazası tazminatı, kazanın işçide yarattığı zarar, maluliyet oranı ve işverenin kusur durumu dikkate alınarak hesaplanır. Maddi tazminat hesaplamasında, işçinin yaşı, meslekte kazanma gücü kaybı oranı, gelir düzeyi ve aktif çalışma süresi göz önünde bulundurulur. Geçici iş göremezlik tazminatı, işçinin raporlu olduğu günler için günlük kazancının üçte ikisi üzerinden hesaplanır. Sürekli iş göremezlik tazminatı ise çalışma gücündeki kayıp oranına göre belirlenir ve işçiye SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Manevi tazminat hesaplamasında, kazanın işçiye verdiği fiziksel ve psikolojik zararlar ile hayat kalitesindeki düşüş değerlendirilir. Eğer iş kazası ölümle sonuçlanmışsa, işçinin destek olduğu yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. İş kazası tazminat miktarı, bilirkişi incelemesi ve mahkeme kararıyla kesinleşir.

En Fazla İş Kazası Meydana Gelen İller (2024)

📌 Öne Çıkan Veriler:

• En fazla iş kazası geçiren sigortalı İstanbul’da (148.059 kişi).
• İş kazaları sonucu en fazla iş göremezlik süresi İstanbul’da (110.201 gün).
• Meslek hastalığı en çok Kocaeli’de tespit edilmiş (174 kişi).
• İş kazası yoğunluğunun yüksek olduğu diğer iller: Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli, Antalya ve Manisa.

📌 Ölümlü İş Kazası  Verileri (2024):

• En fazla iş kazası ölümü İstanbul’da yaşandı (342 kişi).
• Ankara (148), İzmir (106), Antalya (81) ve Konya (66) diğer yüksek ölüm oranına sahip iller.
• Sanayi bölgeleri ve büyükşehirlerde ölüm oranı daha yüksek.
• İş kazası ölümlerinin nispeten daha düşük olduğu iller var (Şanlıurfa, Trabzon).

Kaynak: https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4

İş kazası sonrasında SGK’nın bağlayacağı sürekli iş göremezlik gelirini ve işverenden talep edilecek tazminat miktarını doğrudan belirleyen maluliyet oranının hatalı ya da eksik olması, işçinin ömür boyu düşük maaş almasına ve birtakım maddi hak kayıplarına uğramasına neden olur. Süreçte SGK Sağlık Kurulu’nun kararı kesin ve bağlayıcı değildir ve itiraz yolu SGK Yüksek Sağlık Kurulu ve İş Mahkemesi’nde açılacak dava ile açıktır.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, iş kazalarında maluliyet oranının tespitine, bu orana nasıl itiraz edilebileceğine ve oranın hangi hak taleplerini ne yönde etkilediğine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

İş Kazası Maluliyet Oranı Tespiti Nedir?

İş kazası yahut meslek hastalığı nedeniyle işçinin meslekte kazanma gücünü kalıcı olarak ne ölçüde yitirdiğini yüzdelik olarak ifade eden iş kazası maluliyet oranı, sürekli iş göremezlikten farklıdır ve kanunda meslekte kazanma gücü kaybı oranı (MKGKO) olarak anılır.

Burada maluliyetin kapsamının netleşmesi için aşağıdaki kavramlara değinmemiz önemli:

• Geçici iş göremezlik, tedavi sürecinde işe gidilmeyen, istirahat raporu alınan dönemde işçiye bağlanan ödenektir.
• Sürekli iş göremezlik ise tedavinin tamamlanması ile beraber kalıcı iş gücü kaybı baz alınarak bağlanan gelirdir.
• Maluliyet oranı ise bu kalıcı kaybın sayısal ifadesidir ve hem sürekli iş göremezlik gelirini hem de işverenden talep edilecek tazminat miktarını belirler.

İş Kazasında Maluliyet Oranı Nasıl ve Kim Tarafından Belirlenir?

Maluliyet oranı SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir ve oranın tespitinde şu adımlar takip edilir:

• İşçi, iyileşme sürecini tamamladıktan sonra SGK’ya başvurur.
• SGK işçiyi yetkili bir hastaneye sevk eder.
• Hastanedeki uzman hekim heyeti sağlık raporu düzenler.
• Bu rapor SGK Sağlık Kurulu’na iletilir ve kurul da meslekte kazanma gücü kaybı oranını tespit eder.

Öncelikle belirtmemiz gerekir ki, hastanenin hazırladığı sağlık kurulu raporu SGK için bağlayıcı değildir. Bu rapor ne söylemiş olursa olsun SGK Sağlık Kurulu bağımsız bir değerlendirme yaparak farklı bir oran söyleyebilir.

Maluliyet oranının tespitinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamındaki cetveller ve Balthazard formülü esas alınır. Birden fazla oranın yahut sistemin etkilenme durumunda her etki ayrı ayrı değerlendirilerek Balthazard formülüyle birleştirilir.

Günün sonunda oranın düşük çıkması işçinin alacağı maaş ve tazminatı doğrudan düşüreceğinden raporu veren hastanenin tam teşekküllü olması, tanısal belgelerin eksiksiz sunulması ve gerekiyorsa ikinci bir uzman görüşü alınması hak kaybını önler.

Oranın düşük ya da hatalı tespit edildiğinden şüphelenmeniz durumunda hukuken itiraz hakkınız olmakla beraber tüm bu süreçte karmaşık hukuki bilgi ve teknikler gerektirmesi dolayısıyla hak kaybı yaşamamak adına uzman yönlendirmeleri ile ilerlemenizi öneririz.

İş Kazasında Maluliyet Raporu Nasıl Alınır?

Öncelikle iş kazası sonrasında maluliyet raporu alabilmeniz için tedavinizin tamamlanmış olması gerekir. Sekel bulgular yani kalıcı sağlık sorunları netleşmeden rapor düzenlenmez ve bu nedenle süreç bazen kaza tarihinden aylar sonra başlayabilir.

• İlk adımda iş yerinizin bağlı olduğu SGK İl Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvurmalısınız. Başvuruda iş kazası bildirim belgesi, tedavi belgeleri, hastane kayıtları ve epikriz raporunu sunmalısınız.
• Başvuru sonrasında SGK sizi yetkili bir sağlık kuruluşuna sevk edecektir.
• Hastanede uzman hekimlerden oluşan sağlık kurulu, yapacağı fiziksel ve gerekiyorsa psikiyatrik değerlendirme sonrasında sağlık kurulu raporunu düzenler.
• Hastanenin düzenlediği bu rapor SGK Sağlık Kurulu’na gönderilir ve kurulun kararıyla maluliyet oranı kesinleşir.

Raporun mümkün olduğunda hızlı çıkması adına tüm belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir çünkü belge eksikliğinde SGK ek süre ya da yeniden muayene isteyebilir. Bu da maluliyet oranının kesinleşmesini yani maddi taleplerinizi aylarca uzatabilir.

İş Kazasında Sürekli İş Göremezlik Geliri (Maluliyet Maaşı) Nedir?

İş kazası sonucunda işçinin meslekte kazanma gücünün kalıcı olarak azalması durumunda SGK tarafından işçiye sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Bu gelire hak kazanabilmek adına maluliyet oranının en az %10 olması gerekir. %10’un altında maluliyet oranına sahip işçiler için tek seferlik peşin ödeme yapılabilir.

Sürekli iş göremezlik geliri şu formülle hesaplanır:

Günlük kazanç x 365 = Yıllık Kazanç

• Yıllık kazancın %70’i, tam iş göremezlik halindeki yıllık gelirin tavanıdır.
• Bu miktar maluliyet oranıyla çarpıldığında işçiye bağlanacak yıllık gelir bulunur.

Örneğin; günlük kazancı 2.000 TL ve maluliyet oranı %40 olan bir işçiyi düşünelim.

• 2.000 TL x 365 = 730.000 TL (Yıllık kazanç)
• 730.000 TL x 0,7 = 511.000 TL
• 511.000 TL x 0,40 = 204.400 TL (Yıllık iş göremezlik geliri)
• 204.400 TL / 12 = 17.033,33 TL (Aylık iş göremezlik geliri.

SGK’nın bağladığı bu gelir enflasyon oranında güncellenmekte ve yaşam boyu ödenmektedir.

Maluliyet Oranı ve Tazminat Süreçlerindeki Etkisi

Maluliyet oranı, işverenden talep edilecek maddi tazminatın temel değişkenidir ve mahkemelerde uygulanan formül şöyledir:

Yıllık net gelir × bakiye ömür yılı × maluliyet oranı × işveren kusur oranı

Bu sonuçtan SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri düşülerek net tazminat tutarına ulaşılır.

Bir örnekle daha anlaşılır hale getirelim.

• 35 yaşında, aylık 30.000 TL net gelir elde eden ve iş kazası sonucu %40 maluliyet oranıyla karşılaşan bir işçi düşünelim.
• İşverenin kusur oranı %80, emeklilik yaşına kadar kalan çalışma süresi 30 yıl ve SGK’nın ödeyeceği peşin değer 500.000 TL olsun.

Maddi tazminat şöyle hesaplanır: 

(30.000 × 12) × 30 × 0,40 × 0,80 – 500.000 TL = 3.456.000 – 500.000 = 2.956.000 TL yaklaşık maddi tazminat talebi ortaya çıkar.

Bu hesap aktüerya bilirkişisi tarafından yaşam tabloları (PMF) ve reel faiz oranı esas alınarak kesinleştirilir. Dolayısıyla bu hesaplamada maluliyet oranının %10 düşmesi dahi binlerce liralık tazminattan vazgeçmek anlamına geldiğinden, oranın en doğru şekilde saptanması adına hukuki süreci yakından takip etmek gerekir.

Uzman avukatlarımızın hazırladığı İş Kazası Tazminat Hesaplama Robotu aracılığıyla farklı senaryolara ilişkin hesaplamalar yaparak detaylı sonuçlar alabilirsiniz.

Maluliyet Oranına İtiraz Süreci Nasıl İlerler?

SGK Sağlık Kurulu’nun hazırladığı maluliyet raporuna itiraz etmek adına süreci yürüten SGK İl Müdürlüğü’ne herhangi bir ek harç ya da belge gerekmeden itiraz edebilirsiniz. Tabi bu itirazın altının doldurulması adına yeni tıbbi bulgular, güncel tedavi kayıtları ve uzman görüşlerinin sunulması önemlidir.

İtirazın yapıldığı Yüksek Sağlık Kurulu kararı ve itiraz nedenlerini inceleyerek bir değerlendirme yapar. Bu değerlendirmenin sonucu da tatmin edici değilse bu kez dava yoluna giderek itiraz etmek mümkündür. Mahkeme açısından Yüksek Sağlık Kurulu kararının bağlayıcılığı yoktur ve bilirkişi raporunu esas alınır.

İtiraz süreci için kanunda özel bir süre belirlenmemiş olmakla beraber maluliyet raporu çıktığı anda beklenmeden hareket edilmelidir. Bu süreçte hukuken atılacak yanlış adımları önlemek adına öncesinde uzman bir iş hukuku avukatından görüş almanızı öneririz.

İş Kazası Maluliyet Oranına İtiraz Dilekçesi

Uzman avukatlarımızın örnek olması açısından sizler için hazırladığı itiraz dilekçesini bu bölümde inceleyebilir, detaylı ve doldurulabilir tam dilekçe için linke tıklayarak Word formatını indirebilirsiniz.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU


…………. İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE


(Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na İletilmek Üzere)

Sigortalı : Ad Soyad – TC: …………………

SGK Sicil No : …………………

Adres : …………………

İtiraz Konusu : SGK Sağlık Kurulu’nun …/…/20……. tarihli, %……… olarak belirlediği maluliyet oranı kararı

AÇIKLAMALAR

1. …/…/20……. tarihinde geçirdiğim iş kazası sonucu …………….. yaralanması/hasarı meydana gelmiş; SGK Sağlık Kurulu tarafından meslekte kazanma gücü kaybı oranım %……… olarak belirlenmiştir.
2. Belirlenen oran, yaralanmanın fiziksel sonuçlarını ve gündelik yaşamımdaki kısıtlamaları yansıtmamaktadır. …………… Hastanesinin ……/…./20……. tarihli güncel sağlık kurulu raporu ve tetkik sonuçları, oranın % ……… ve üzerinde olması gerektiğini ortaya koymaktadır.
3. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin E. 2010/11036, K. 2011/6410 sayılı kararı uyarınca maluliyet oranı kaza tarihindeki yönetmelik ve Balthazard formülü esas alınarak belirlenmeli; tüm arızalar ayrı ayrı değerlendirmeye alınmalıdır. SGK kararının bu ilkelere aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

HUKUKİ DAYANAK:

5510 Sayılı Kanun m.19-20 — Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği

TALEP

Maluliyet oranı kararının Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na iletilerek yeniden incelenmesini, gerekli görülmesi halinde yeni heyet muayenesi yapılmasını ve oranın gerçek kayıp doğrultusunda yeniden tespit edilmesini saygıyla talep ederim.

Tarih: ……. / ……. / 20……….


Ad Soyad


İmza: ……………………………..

EKLER: İş kazası bildirimi, itiraz konusu SGK kararı, güncel tetkik ve hastane kayıtları, uzman hekim raporu, nüfus cüzdanı fotokopisi.

Maluliyet Oranının Tespiti Davası

SGK Sağlık Kurulu ve Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının yetersiz ya da hatalı olduğu düşünüldüğünde İş Mahkemeleri nezdinde işçi, hak sahipleri yahut işveren tarafından maluliyet oranının tespiti davası açılabilir.

Bu dava ile beraber hatalı ya da eksik tespit edilen maluliyet oranının mahkeme bilirkişisi tarafından yeniden belirlenmesi, düşük oranın yarattığı gelir ve tazminat kayıtlarının giderilmesi ve ilerleyen süreçte açılacak maddi tazminat davasına güçlü bir dayanak oluşturulması amaçlanır. Dava sürecinde mahkeme Adli Tıp Kurumu’ndan ya da üniversite hastanelerinden uzman bilirkişi atayarak yeniden değerlendirme yaptırır. Mahkemenin iş yüküne de bağlı olarak dava ortalama 1-2 yıl kadar sürebilir.

İş Kazası Sonrasında Heyet Raporu Nedir?

İş kazası sürecinde maluliyet oranı tespitinin temel dayanağını oluşturan heyet raporu, işçinin sağlık durumunu kapsamlı biçimde değerlendiren birden fazla hekimin (ortopedi, nöroloji, göğüs hastalıkları ve göz gibi etkilenen sisteme göre değişen uzmanlar) imzaladığı rapordur.

Heyet raporları SGK’nın yetkilendirdiği tam teşekküllü devlet hastaneleri ya da üniversite hastaneleri tarafından düzenlenir ve sonrasında SGK Sağlık Kurulu’na iletilir. SGK kendi değerlendirmesini yaparak nihai kararı verir. Mahkeme süreçlerinde ise Adli Tıp kurumu bünyesindeki heyetlerden rapor alınır.

İş Kazasında Heyet Raporu Nasıl Alınır?

Heyet raporunun alınması için öncelikle işçinin tedavisinin tamamlanmış olması gerekir. Tedavi sonrasında işçi bağlı olduğu SGK Müdürlüğü’ne başvurur ve SGK da işçiyi rapor alabilmesi adına yetkili hastaneye sevk eder.

Sonrasında işçinin sevk belgesiyle birlikte hastaneye başvurarak randevu alması ve muayene gününde iş kazası bildirim belgesi, tedaviye ilişkin tüm hastane kayıtları, tetkik sonuçları ve varsa ameliyat raporlarını getirmesi gerekir.

Heyet muayenesinde kazadan etkilenen her organ ve sistem için uzman hekim değerlendirme yapar ve değerlendirmenin sonucunu da SGK Sağlık Kurulu’na iletir. Rapor içeriğinin yetersiz kaldığını düşündüğünüz durumlarda itiraz hakkınız bulunur fakat bu süreçler oldukça karmaşık olduğundan avukat görüş ve yönlendirmeleri ile ilerlemek hak kaybı yaşanmaması adına kritiktir.

Maluliyet raporu kaç günde çıkar?

Hastanedeki heyet muayenesi tamamlandıktan sonra çoğu zaman 15-30 gün içerisinde heyet raporunuz çıkar. Sonrasında bu rapor SGK Sağlık Kurulu’na iletilir ve maluliyet oranı için değerlendirme süreci başlar. Bu süre de yoğunluğa ve belgelerin eksiksiz olmasına bağlı olarak 45 gün ile 3 ay arasında sürebilir.

Heyet raporu ve maluliyet raporu aynı şey midir?

Hayır, heyet raporunu hastanedeki uzman hekimler düzenler ve bu raporu SGK Sağlık Kurulu ile paylaşır. Maluliyet raporu ise heyet raporu ve SGK’nın değerlendirmeleri baz alınarak ortaya çıkar ve işgücü kaybını netleştiren belgedir. Yani maluliyet raporunun olabilmesi için öncelikle heyet raporunun alınması gerekir.

SGK Sağlık Kurulu raporu e-Devlet’ten nasıl sorgulanır?

e-Devlet üzerinden SGK Tescil ve Hizmet Dökümü ya da İş Kazası Meslek Hastalığı Bildirimi hizmetlerini kullanarak rapor takibi yapabilirsiniz. Yine SGK’nın resmi internet portalı olan https://e.sgk.gov.tr üzerinden ya da doğrudan başvurduğunuz SGK İl Müdürlüğü’nden de bilgi alabilirsiniz.

Yüksek Sağlık Kurulu kararı değişebilir mi?

SGK Sağlık Kurulu kararlarına itiraz etmek adına SGK Yüksek Sağlık Kurulu’na başvurabilirsiniz fakat bu kurumun kararı da kesin ve bağlayıcı değildir ve karara karşı İş Mahkemeleri’nde tespit davası açılabilir. Mahkeme Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden atadığı bilirkişi heyetiyle bağımsız değerlendirme yaptırır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre mahkemece atanan bilirkişi raporu Yüksek Sağlık Kurulu kararının önüne geçebilmekte ve oranın değişmesi mümkün olmaktadır.

Kontrol muayenesi nedir?

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanan çalışanın maluliyet durumunun SGK tarafından yeniden değerlendirilmesini ifade eden kontrol muayenesi neticesinde maluliyet oranı artmışsa gelir yükselirken işçinin iyileşmesi durumunda bu gelir kesilebilir. SGK’nın tarafınıza ilettiği tarihte kontrol muayenesine gitmeniz zorunludur. Aksi takdirde sürekli iş göremezlik geliriniz belirli bir süre için askıya alınabilir ya da tamamen kesilebilir.

Maluliyet sevk kontrol ne demektir?

e-Devlet ve/veya SGK sisteminde gördüğünüz maluliyet sevk kontrol, iş kazası geçiren sigortalının maluliyet değerlendirmesi adına yetkili sağlık kurumuna sevk edildiği anlamına gelir. Sürecin tamamlanmasıyla beraber bu ibare yerini maluliyet karar koduna bırakacaktır.

İş gücü kaybı raporu ile maluliyet raporu aynı şey midir?

Evet, bu iki ifade temelde aynı belgeyi tanımlayan farklı kavramlardır. Her ikisi de iş kazası yahut meslek hastalığı neticesinde kazanma gücünün yüzde kaç oranında azaldığını kesin biçimde ortaya koyan belgeyi ifade eder. Teknik mevzuatta MKGKO (Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı) Tespiti olarak adlandırılır. Halk arasında ise iş gücü kaybı raporu, maluliyet raporu ve sürekli iş göremezlik oranı gibi kavramlar birbirinin yerine kullanılır.

Normal sağlık raporu sonradan iş kazası raporuna çevrilebilir mi?

Evet, ilk anda genel hastalık kodu (G kodu) ile düzenlenen bir sağlık raporunda olayın gerçekte iş kazası niteliğinde olduğunun tespiti durumunda raporun iş kazası kapsamında alınması mümkündür.

Burada SGK’ya iş kazası bildiriminin yapılması, olayın işle bağlantısını gösteren tanık ifadeleri, işyeri kayıtları yahut kamera görüntülerinin sunulması gerekir. SGK’nın talebi reddetmesi durumunda İş Mahkemesi’nde iş kazasının tespiti davası açılabilir. Davanın lehte sonuçlanması ile beraber rapor geriye dönük olarak düzenlenir ve tazminat haklarınız da süreçte ortaya çıkacak maluliyet oranına bağlı olarak hesaplanır.

Geriye dönük iş kazası raporu alınabilir mi?

Evet, zamanında bildirim yapılmayan iş kazalarında geri dönük bildirim yapılarak rapor alınması mümkündür. İşverenin bildirim yapmadığı durumlarda işçinin doğrudan SGK’ya başvurabileceğinin altını çizmemiz gerekir burada. Kurumun yapacağı incelemede tanık ifadeleri, işyeri kayıtları, hastane tedavi belgeleri ve SGK hizmet dökümü belirleyici delillerdir.

Maluliyet raporu ile engelli sağlık kurulu raporu aynı şey midir?

Hayır, iş kazası maluliyet raporu ile engelli sağlık kurulu raporu tümüyle farklı belgelerdir.

SGK Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen iş kazası maluliyet raporu, iş kazası ya da meslek hastalığına bağlı olarak gelişen kazanma gücü kaybını ölçer ve SGK gelirleri ile tazminat hesabında kullanılır.

Engelli sağlık kurulu raporu ise Sağlık Bakanlığı’nın yetkilendirdiği devlet ve/veya üniversite hastanelerindeki sağlık kurulları tarafından düzenlenen, engelli vatandaşın kimliği, engel oranı, vergi indirimi ve askerlik muafiyeti gibi haklara dayanak oluşturan resmi belgedir.

SGK sisteminde karşılaşılan ‘Maluliyet Sevk Kontrol’, ‘Maluliyet HK’ ve ‘MKGKO Tespiti’ ne demektir?

Süreç ilerlerken SGK sisteminde karşılaşılan birtakım ifadeler ve kodlar, sürecin hangi aşamada olduğunu açıklamak adına kullanılır. Bunların detaylarını şöyle verebiliriz:

• Maluliyet sevk kontrol, sigortalının sağlık kurulu değerlendirmesi için yetkili hastaneye sevk edildiğini belirtir.
• Maluliyet HK (Hastalık Kodu), sigortalanın mevcut hastalığının SGK sistemindeki kodlamasına karşılır gelir ve hangi tanı üzerinden değerlendirme yapıldığını gösterir.
• MKGKO (Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı) Tespiti ise maluliyet oranının kesinleştirildiği ya da sona yaklaşıldığı aşamayı ifade eder.

Dosyanızın durumuna ilişkin hangi SGK biriminden bilgi almanız gerektiğine ilişkin bu kodları baz almanız gerekir. Süreci uzman bir avukat gözetiminde yürütmeniz halinde doğrudan kurumlarla iletişime geçmenize gerek kalmaz. Avukatınız tüm bu teknik süreçleri sizin adınıza yürüterek gerekli noktalarda sizleri bilgilendirir.

İş kazası raporu, maluliyet raporu ve heyet raporu arasındaki ilişki nedir?

Hukuki süreçlerdeki teorik detayların fazla olması dolayısıyla birkaç kavram ve aralarındaki ilişki birbirine sıklıkla karıştırılıyor. Dolayısıyla burada bir iş kazası meydana geldiğinde hukuki süreçte gündeme gelen üç temel kavramı ayrıca açıklamak istedik.

Öncelikle iş kazası raporu, kaza anında ya da tedavi sürecinde düzenlenen ve olayın iş kazası olarak kaydedildiğini belgeleyen ilk resmi evraktır. İşverenin SGK’ya yaptığı bildirim ve sağlık kurumunun düzenlediği tedavi belgesini bu kapsamda değerlendirmek gerekir.

Heyet raporu ise tedavinin tamamlanmasından ve bulguların kalıcı hale gelmesinden sonra hastanedeki uzman hekimler kurulunun düzenlediği sağlık kurulu raporudur ve meslekte kazanma gücü kaybı oranına ilişkin öneriyi içerir.

Maluliyet raporu ise heyet raporunun SGK Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilmesi sonucundan ortaya çıkan ve maluliyet oranının kesinleştiği nihai belgeldir.

Yani günün sonunda süreç iş kazası raporu ile başlar, heyet raporu ile tespit yapılır ve maluliyet raporu ile oran kesinleşmiş olur.

Malulen emeklilik ve maluliyet raporu birbiriyle nasıl ilişkilidir?

Malulen emeklilik, sigortalının meslekte kazanma gücünün en az %60’ını ya da çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiğinin SGK Sağlık Kurulu’nca tespit edilmesi halinde başvurulabilecek erken emeklilik yoludur (5510 sayılı Kanun m.25). İş kazası sonucu maluliyet oranı %60 veya üzerinde çıkan sigortalılar yaş ve prim koşulunu aranmaksızın malulen emeklilik talebinde bulunabilmektedir. Maluliyet raporu bu sürecin temel belgesidir. Sürekli iş göremezlik geliriyle malulen emeklilik maaşı birbirinden bağımsız ödemelerdir; ancak bağlanma koşulları ve miktarları farklıdır. %10 ile %59 arasındaki maluliyette sürekli iş göremezlik geliri alınabilirken malulen emeklilik ancak %60 ve üzerinde gündeme gelir.

SGK Maluliyet Cetveli ve Maluliyet Hastalık Listesi

SGK Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit Cetvelleri (Ek-3), A’dan E’ye kadar beş ana bölümden oluşmaktadır. A Cetveli iş kazası ve meslek hastalıklarının vücutta oluşturduğu arızaları 14 liste halinde sınıflandırmaktadır. B Cetveli sigortalının yaptığı mesleğe göre oran farklılıklarını, C ve D Cetvelleri ise yaşa ve sürekli iş göremezlik haline göre oran tablolarını içermektedir. Maluliyet Hastalık Listesi (Arıza/Hastalık Listesi), %60 ve üzerinde çalışma gücü kaybına yol açan durumları kapsamaktadır. Cetvel ve listeler Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekinde yayımlanmış olup SGK’nın resmi internet sitesinden indirilebilmektedir.

Maluliyet Oranına İlişkin Yargıtay Kararı

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2010/11036, K. 2011/6410 (18.07.2011) sayılı kararında maluliyet oranı tespit edilirken kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmeliğin esas alınması gerektiğini hükme bağlamıştır. Yönetmelik hükümlerine göre Adli Tıp Kurumu’ndan veya üniversite hastanelerinden rapor alınmadan verilen karar bozma nedeni sayılmaktadır.

Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının bağlayıcılığı meselesinde Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2010/6056, K. 2012/979 (02.02.2012) sayılı kararında şu ilkeyi ortaya koymuştur: Yüksek Sağlık Kurulu kararı SGK açısından bağlayıcı olmakla birlikte diğer ilgililer (işçi, işveren, hak sahipleri yönünden) bağlayıcı değildir. Karara itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu ve giderek Adli Tıp Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Bu ilke Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 28.06.1976 tarihli, 1976/6-4 sayılı kararında da sabittir.

İşverenin ispat yükümlülüğü açısından yerleşik Yargıtay uygulaması şu yöndedir: İş sağlığı ve güvenliği önlemlerini aldığını ispat edemeyen işveren tam kusurlu sayılmakta; bu durum tazminat miktarını doğrudan artırmaktadır. Birden fazla arızada Balthazard formülü uygulanmadan oranların aritmetik toplanması da bozma sebebidir.