İş Kazası Tazminat Hesaplama

5510 sayılı Kanun ile güvence altına alınan iş kazası sonrasında gündeme gelen tazminat hakları ve taleplerinin hesaplanmasında uygulanan metotlar, içerisinde birçok değişken barındırır ve uzman gözetiminde yürütülmeyen hukuki süreçler eksik tazminat yahut hak kaybı gibi ağır sonuçlarla neticelenebilir.

Büromuz avukatlarının hazırladığı ve tazminat hesaplama robotu ile desteklenen bu sayfada, iş kazası sonrasında gündeme gelen tazminat hakları ve bu tazminat taleplerinin hesaplanması ve talep edilmesi süreçlerine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. İnternet ortamında oldukça yoğun bilgi kirliliği olan alanlardan biri olması dolayısıyla hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

Dilerseniz bu sayfamızın Google NotebookLM ile oluşturulmuş sesli özetini hemen dinleyebilirsiniz.

İş Kazası Tazminatı Nedir?

İş kazası; İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda [1] işyerinde ya da işin yürütülmesi esnasında oluşan, ölüme ya da vücut bütünlüğünün ruhen veya bedenen engelli hale gelmesine sebebiyet veren olay olarak tanımlanmıştır.

İşbu tanımdan hareketle iş kazası tazminatı da işyerinde ya da işin yürütülmesi esnasında vücut bulan, ölüme ya da vücut bütünlüğünün ruhen ya da bedenen engelli hale gelmesi sebebiyle uğranılan zararın giderilmesini sağlayan tazminat olarak tanımlanabilir. İş kazası tazminatı, yaralanma hallerinde iş gücü kaybını, ölüm durumunda ise geride kalanların uğradığı kayıpları (destekten yoksun kalma) talep eder.

İş sözleşmesi gereğince işveren, işçiye yardım etmek, işçinin çıkarlarını zedelememek ve işçinin gördüğü iş sebebiyle uğrayabileceği zarar ve kazalara karşı işçiyi korumak ve gözetmekle yükümlüdür. [2] Dolayısıyla iş kazası tazminatının dayanağı da işverenin koruma ve gözetim yükümlülüğüdür.

İş Kazası Tazminat Hesaplama Robotu ve Programı

İş, sigorta ve tazminat hukuku alanında uzmanlaşan ekibimiz yönlendirmeleri ile hazırladığımız ve internet sitemize entegre ettiğimiz iş kazası tazminat hesaplama robotunu kullanarak talep edebileceğiniz maddi tazminat miktarına ilişkin fikir sahibi olabilirsiniz. 

Tazminat hesaplama programını kullanabilmeniz için doğum yılı, sakatlık oranı, kazadaki haklılık payı ve maaş bilgilerinizi forma eklemeniz gerekir. Tüm bu ve birkaç detay parametreyi daha dikkate alarak hesaplama yapan robottan alacağınız çıktı, tazminat talep sürecinize ilişkin bir başlangıç teşkil edebilir. Hak kaybına uğramamak adına profesyonel yönlendirme ve bilgi almak için avukatlarımıza Avukata Sor yahut iletişim sayfalarımızdan ulaşabilirsiniz.

İş Kazası Sonrası Tazminat Hakları

İş kazası sonrasında gündeme gelen tazminat hakları, işçinin yaşadığı maddi ve manevi kayıpların derecesine göre çeşitlenir. Burada SGK tarafından sağlanan yardımlar ve işverene yönetilen tazminat taleplerini noktasında sıkça kafa karışıklığı yaşandığından dolayı ufak bir parantez açmak istiyoruz.

SGK tarafından işçiye sağlanan haklar;

• Geçici iş göremezlik ödeneği
• Sürekli iş göremezlik ödeneği
• Şartları oluştuğu takdirde malullük aylığı

İşverene yönetilebilecek tazminat hakları ise

• Maddi tazminat
• Manevi tazminat
• Şayet işçi ölmüşse işçinin destek olduğu kişilere ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatıdır.

Tazminat taleplerinin asıl muhatabı işverendir ve sorumluluk, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğüne dayanır. Tazminat haklarının detaylarını hemen aşağıdaki bölümde bulabilirsiniz.

1- Maddi Tazminat Hakları

İş kazası sonucunda çalışma gücünü kısmen ya da tamamen kaybeden işçinin, işverenden maddi tazminat talep etme hakkı vardır. Bu kapsamda tedavi giderleri, kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından doğan zararları tazminat talebine dahil edilir. İş göremezlik sürecinde SGK ödeme yapsa dahi bu iki kavram birbirinden ayrıdır ve tazminat talepleri doğrudan işveren yöneltilir.

2- Manevi Tazminat Hakları

İş kazasının sebep olduğu fiziksel acı ve psikolojik etkinin, çöküntünün telafisi amacıyla manevi tazminat kavramı gündeme gelir. Manevi tazminat, işçinin yahut ölüm halinde yakınlarının duyduğu acı ve üzüntüyü hafifletmeyi hedefler. Maddi tazminattan farklı olarak manevi tazminatın matematiksel bir formülü yoktur. Yaşanan manevi zararın ağırlığına göre hakimin takdiriyle belirlenir.

3- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İş kazasının işçinin ölümüyle sonuçlanması durumunda, bakmakla yükümlü olduğu yakınları destekten yoksun kalma tazminatı hakkına sahiptir. Bu tazminat talebinin hedefi, işçinin sağlığında verdiği maddi desteğin ortadan kalkması nedeniyle oluşan zararın telafisidir. Yine cenaze ve defin giderleri de bu kapsamda tazminat konusu haline gelebilir.

İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İş kazasında tazminat hesaplama süreci, kaza tarihi ile bilirkişi rapor tarihi arasındaki bilinen dönem ve yaşam sonuna kadar uzanan bilinmeyen dönem olmak üzere iki temel aşamada gerçekleşir.

Tazminatın gerçek zararı karşılaması adına TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak bakiye ömür süresi belirlenir ve her yıl için %10 artış ile %10 iskonto öngören progresif rant yöntemi kullanılır.

İş kazası tazminat hesabı formülü şöyledir:

[(Günlük kazanç x İş göremezlik oranı) / 30] x 3000

Buradaki günlük kazanç, işçinin son bir yılda elde ettiği toplam brüt kazancın 360’a bölünmesiyle elde edilir.

Tazminat hesabındaki diğer teknik detaylara ise şu şekilde bakabiliriz:

• Bilinen dönem hesaplamalarında, mağdurun kaza öncesindeki son 12 aylık brüt kazanç ortalaması, sosyal hakları ve düzenli ek gelirleri esas alınır.
• Bilinmeyen dönem tazminatı ise mağdurun gelecekteki muhtemel kazanç kayıplarını karşılamak amacıyla bakiye ömür tabloları ve teknik faiz oranları kullanılarak hesaplanır.
• Aktif çalışma süresi, mağdurun emeklilik yaşı ve somut olayın özelliklerine göre genellikle 60-65 yaş aralığı dikkate alınarak belirlenir.
• Pasif dönem, aktif çalışma süresinin bitiminden bakiye ömür sonuna kadar geçen süreyi kapsar ve pratikte hesaplamalarda çoğu zaman asgari ücret düzeyi esas alınır.
• Kusur indirimi, işçinin kazadaki kusur oranının toplam tazminat tutarından düşülmesi suretiyle uygulanır.
• SGK tarafından bağlanan ödemelerin peşin sermaye değeri ise mükerrer ödemeyi önlemek amacıyla maddi tazminattan mahsup edilir.

Her ne kadar tazminat hesabından ayrışsa da burada geçici ve sürekli iş göremezlik ödeneklerinin hesaplanmasına ilişkin detaylara da yer vermek istiyoruz.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Geçici iş göremezlik, işçinin yaralanma sebebiyle belirli süre zarfında görevini yerine getiremediği durumları ifade eder. İstirahat raporuyla belgelenen bu süreç boyunca işçiye günlük ödenek tahsis edilir. Geçici iş göremezlik ödeneği birtakım detaylar barındırır:

• Tedavi sürecinin yatarak olması durumunda günlük kazancın yarısı düzeyinde ödeme yapılır.
• Ayakta tedavi süreçlerinde ise günlük kazancın üçte ikisi oranında (son 12 aylık prime esas kazancın) ödeme gündeme gelir.
• Ödemelerin başlatılması için kaza tarihinden önceki doksan günlük prim şartının mevcudiyeti lazımdır.
• Kazadan sonra ilk 2 gün için işveren tarafından normal ücreti ödenir. 3. günden itibaren ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme başlar.
• PEK’in hesaplanmasında, çalışanın brüt maaşına ek olarak ikramiye, fazla mesai, 13. maaş gibi tüm kazançlar dikkate alınır.

Sürekli İş Göremezlik Ödeneği

Sürekli iş göremezlik ise işçinin kaza neticesinde çalışma gücünde en az %10 azalma olması durumlarında gündeme gelir. Yetkili, mahkeme tarafından kabul gören sağlık kurulu raporuyla belirlenen maluliyet derecesine göre işçiye ömür boyu maaş bağlanır.

Buradaki ödenek tutarı hesaplanırken işçinin prime esas kazancı ile maluliyet yüzdesinin çarpımının 3’te 2’si formülü ile ilerlenir. Eğer işçi, başka bir vatandaşın sürekli bakımına muhtaç ise gelirin artırılması söz konusudur.

Önemli bir nokta olarak, SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik ödeneği, işverene yönetilen maddi tazminat miktarından mahsup edilir.

Örnek bir hesaplama olması açısından:

Son 12 aylık PEK: 10.000 TL

İş gücü kaybı oranı: %75

Sürekli iş göremezlik geliri: 10.000 TL x 0,75 = 7.500 TL x 2/3 = 5.000 TL

İş Kazası Tazminatı Neye Göre Hesaplanır?

Yukarıda detaylı biçimde açıkladığımız ve formüle ettiğimiz üzere, iş kazasında tazminat miktarında işçinin geliri, maluliyet derecesi ve yaşam tablosu katsayıları belirleyicidir. Tazminat hesabı yapılırken;

• Bakiye ömür süresi, Türkiye verileriyle uyumlu TRH 2010 yaşam tablosu standartlarına göre belirlenir.
• Gelir tespitinde çalışanın yalnızca son net maaşı değil, primleri, ikramiyeleri ve tüm yan ödemeleri dikkate alınır.
• İşçi ve işverenin kaza anındaki sorumluluk paylarını yansıtan kusur oranı da tazminat bedelini doğrudan etkileyen önemli değerlerdendir.

Burada bir kez daha altını çizmek istediğimiz nokta, tüm bu hesaplamaların derin teknik bilgi ve deneyim gerektirmesi dolayısıyla mağduriyet ve hak kaybına açık süreçler olmasıdır. Bu nedenle iş kazası sonrasındaki tazminat taleplerinizde bu alanda uzmanlaşmış avukatların hukuki desteğini almanızı öneririz.

Tazminat Hesaplamasında Maluliyet Oranı Tespiti

Maluliyet oranı, iş kazası neticesinde işçinin çalışma gücünde meydana gelen kalıcı azalmayı ifade eder. Sağlık Bakanlığı onaylı hastaneler yahut Adli Tip Kurumu bünyesinde hazırlanan sağlık kurulu raporu, fiziksel ve ruhsal kayıplara ilişkin tıbbi incelemeleri içerir.

Bu değerlendirme sürecinde kaza ile illiyet bağı bulunan yaralanmaların vücut bütünlüğündeki etkisi (hareket ve yaşam kabiliyeti) dikkate alınır. Tazminat formülündeki yeri dolayısıyla maluliyet oranının yükselmesi, işverenden talep edilecek tazminat miktarının da artışı demektir.

İş Kazalarında Kusur Tespiti

Tazminat miktarının belirlenmesindeki önemli parametrelerden biri de kazadaki kusur oranlarıdır. Kusur belirleme sürecindeki teknik incelemeler SGK müfettişleri ve iş güvenliği uzmanları tarafından yürütülür. Temel nokta, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin eksiksiz alınıp alınmadığı gerçeğine dayanır.

İşverenin kusuru hesaplanırken ortaya objektif bir kriter getirme amacıyla, soyut, makul, dürüst ve dikkatli bir işveren olsaydı nasıl davranırdı perspektifinden bakılarak kusur durumu belirlenir. [5]

İş Kazası Tazminat Hesaplamasında Bilirkişi Raporu

Bilirkişi raporu, iş kazaları sonrasında gündeme gelen tazminat hesaplamalarında ve geçici ya da sürekli iş göremezlik durumlarında tutarın belirlenmek için kullanılır.  Bu rapor, iş kazasının kusur derecesini, iş göremezlik derecesini ve diğer önemli faktörleri değerlendiren bağımsız bir uzman tarafından hazırlanır.

Bilirkişi raporunun, iş kazası tazminat hesaplamaları için güvenilir ve yasal olarak geçerli bir temel sağladığını unutmamak gerekir. Rapor, iş kazası tazminat hesaplamalarında kullanılacak olan iş göremezlik ve kusur derecesi gibi bilgileri içerir. Bağlayıcı ve belirleyici yönleri dolayısıyla hukuki süreç içerisinde uzmanlaşmış bir avukat tarafından yakından takip edilmesi gerekir.

İş Kazası Tazminatı Hesaplama Sürecine İlişkin Bilirkişi Raporu Örneği

İş Kazası Tazminat Hesaplama Örneği

Tazminat hesabına ilişkin önceki bölümlerde değindiğimiz formül ve kritik noktaları somut rakamlar ile örneklendirerek tazminatın nasıl hesaplandığını netleştirmenin iş kazası yaşayan vatandaşlarımız açısından önemli olduğunu düşünüyoruz.

Aşağıdaki verilere sahip bir işçinin iş kazası geçirdiğini varsayalım:

• Aylık kazanç: 45.000 TL
• İş gücü kaybı oranı: %10
• İşveren kusur oranı: %100
• Tahmini çalışma süresi: 20 yıl

Bu veriler baz alınarak tazminat adım adım şu şekilde hesaplanır:

1- Yıllık gelir hesaplanır.

45.000 TL × 12 = 540.000 TL

2- İş gücü kaybına göre yıllık zarar bulunur.

540.000 TL × %10 = 54.000 TL

3- Toplam zarar hesaplanır (çalışma süresi üzerinden).

54.000 TL × 20 yıl = 1.080.000 TL

4- Kusur oranı uygulanır.

Bu örnekte işveren %100 kusurlu olduğu için tutar değişmez.

5- Son aşamada ise SGK tarafından bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri, bu tutardan düşülür. Kalan tutara, kaza tarihinden itibaren yasal faiz eklenir.

Burada yaptığımız hesaplama yalnızca konuyu daha iyi açıklamak adına örnek amaçlıdır. Gerçek tazminat tutarı güncel faiz oranları ve SGK kayıtları gibi birçok detaya bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. En doğru yönlendirme ve hesaplama için bu alanda uzmanlaşan avukatlarımızdan bilgi alabilirsiniz.

İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu Excel

İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu Excel formatında, iş kazası mağduriyetinin tazminatını belirlerken kullanılan önemli bir araçtır. Bu tablo, çeşitli parametreleri barındırır: işçinin brüt kazancı, iş göremezlik oranı, ve diğer yasal faktörler girilerek ortalama iş kazası tazminat hesabı yapmaktadır.

Hukuki süreçlerle ilgili tüm bilgiler ve belgeler bu tabloda sistematik bir şekilde düzenlenir. SGK tarafından belirlenen iş göremezlik oranı ve işçinin net kazancı gibi parametreler tabloya girilir. Bu değerler, hesaplama formülüne tabi tutulur ve potansiyel tazminat miktarı otomatik olarak hesaplanır.

Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama

Ölümlü iş kazası tazminat hesaplaması, çalışanın iş kazası sonucu yaşamını yitirmesi durumunda, işverenin ödemesi gereken tazminat miktarını belirlemek için kullanılır. Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama için dikkate alınması gereken bazı faktörler vardır:

1. Çalışanın net maaşı
2. Çalışanın kıdem tazminatı
3. İşverenin kusur derecesi
4. Çalışanın yaşı
5. Geri de kalanların destek payları
6. Geri de kalanların yaşı

Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

1. Çalışanın net maaşını belirleyin.
2. Çalışanın kıdem tazminatını hesaplayın. Bu genellikle brüt maaşın 30 günü ile çalışma süresi (yıl) ve yasal tavan (örneğin, 8.5 gibi) çarpılarak bulunur
3. İşverenin kusur derecesini belirleyin (örneğin, %0, %50 veya %100).
4. İşçinin kusurunu belirleyin
5. İşçinin son aldığı maaşların ve gelirlerin ortalamasını alın
6. Hesaplama yapılırken prograsif rant yöntemi ve TRH 2010 yaşam tablosunu kullanın.

İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu

İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu, risk analizi ve tahmini değerlendirme araçlarından yararlanarak tazminat miktarını belirler. Aktüeryal bilimlerin prensipleri kullanılarak oluşturulan bu tablo, işçinin net kazancı, iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, işçinin kazadaki kusur oranı verileri üzerinden hesaplamalar yapar.

İş kazası tazminat hesaplama için kullanabileceğiniz basit bir tablo oluşturabiliriz. Tablo, temel bilgileri kullanarak iş kazası tazminatını tahmin etmeye yardımcı olacaktır.

Tabloyu aşağıdaki gibi oluşturabiliriz:

Sütun           Açıklama

A                 Çalışanın Aylık Brüt Maaşı

B                Çalışanın Çalıştığı Süre (Yıl)

C                 İş Göremezlik Derecesi (%)

D                İşverenin Kusur Derecesi (%)

E                Kıdem Tazminatı

F                İş Kazası Tazminatı

Yaralamalı İş Kazası Tazminat Hesaplama

Yaralamalı iş kazası tazminat hesaplama, iş kazası sonrası çalışanın maruz kaldığı zararı ve işverenin kusur derecesini, işçinin yaşı, bakiye ömrü dikkate alarak yapılmaktadır.

Yaralanmalı iş kazası tazminat hesaplama aşağıdaki faktörlere göre yapılır:

1. Çalışanın net maaşı: Çalışanın iş kazası öncesi brüt maaşı hesaplamada kullanılır.
2. Tıbbi masraflar: İş kazası sonucu ortaya çıkan tıbbi masrafların toplamı hesaplanır.
3. İş göremezlik süresi: Çalışanın iş göremezlik süresi hesaplanır ve tazminat hesaplamasında kullanılır.
4. İş göremezlik derecesi: İş kazası maluliyet oranı tazminat hesaplamasında en önemli belirleyicidir.
5. Kusur oranı: İşverenin kusur oranı belirlenir ve tazminat hesaplamasında kullanılır.

Yaralanmalı iş kazası tazminat hesaplama için kullanılan formül aşağıdaki gibidir:

Tazminat = (Net maaş x İş göremezlik oranı x İş göremezlik süresi) + Tıbbi masraflar

İş Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı

İş kazası nedeniyle uzuv kaybı, hem maddi hem de manevi açıdan büyük bir zarara yol açar. Bu durumda, işçi tazminat talep etme hakkına sahiptir.

İş kazası uzuv kaybı tazminat hesaplamada dikkate alınan unsurlar:

• Uzuv kaybının oranı (İşgücü Kaybı)
• İşçinin brüt maaşı
• İşçinin yaşı
• Kusur oranları

Uzuv Kaybı Hesaplama Formülü:

Tazminat Miktarı = (Brüt Maaş x Kayıp Oranı x Yaş Katsayısı x Kusur Oranı) x 0.7

Yaş Katsayısı:

• 16-20 yaş: 0.85
• 21-30 yaş: 0.90
• 31-40 yaş: 0.95
• 41-50 yaş: 1.00
• 51-60 yaş: 1.05
• 61 yaş ve üzeri: 1.10

Örnek:

Brüt maaşı 4.000 TL olan, 35 yaşında ve %50 uzuv kaybı yaşayan bir işçinin tazminat hesaplaması:

Tazminat Miktarı = (4.000 TL x 0.50 x 0.95 x 1) x 0.7 = 12.600 TL

İş Kazası Parmak Kopması Tazminatı

İş kazalarında parmak kopması tazminat hesaplamasında:  İşçinin kusur oranı, yaş, maaş ve maluliyet oranı  dikkate alınır.

• Baş parmak: %60
• İşaret parmağı: %40
• Orta parmak: %30
• Serçe parmak: %20
• Yüzük parmağı: %20
• Yaş Katsayısı:

Parmak kopması tazminatı dışında, işçi geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat gibi tazminat türleri de talep edebilir.

Kopan parmaklarla ilgili iş gücü kaybı değerlendirmesi işçinin iş koduna göre tespiti yapılır. Parmağın hangi boğumdan koptuğu, parmağın tamamen ampute olması işçinin alacağı maluliyet oranını etkileyecektir.
Parmak kopması tazminat hesaplama işçinin net ücreti üzerinden yapılır. Sonraki ücretler artırımlı olarak hesaplanır.

İs Kazası Ayak Kırılması Tazminatı

İş kazalarında ayak kırılması olayına sıkca rastlanır. Ayakta meydana gelen kırığın derecesi işçinin meslekte kazanma gücü kayıp oranına etkisi alınacak tazminatını belirleyecektir. Ayak kırılması tazminat hesaplamada:

• Kırık kemiğin yeri ve türü
• Kırığın iyileşme süresi
• İşçinin mesleği
• İşçinin net maaşı
• İşçinin yaşı
• Kusur oranları

dikkate alınır.

İş Kazası Tazminat Hesaplama Yargıtay Kararları

İş kazası tazminat hesaplama hakkındaki Yargıtay kararlarını arıyor iseniz işbu yazımızda iş kazası tazminatı ve tazminat hesabı ile ilgili Yargıtay kararlarını paylaşacağız.

Yar­gı­tay 10. Hu­kuk Da­ire­si’nin 2022/5104 E., 2022/6735 K. Sayılı kararında [9] özetle; “İşveren tarafından yürütülmekte olan iş sebebiyle sigortalı olan işçi, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa, bu durumda yürütülen iş sebebiyle bedenen ya da ruhen özüre uğratan olayın iş kazası olduğu” şeklinde karar vermiştir.

Yar­gı­tay 10. Hu­kuk Da­ire­si’nin 2018/7378 E., 2021/3002 K. Sayılı kararında [10] özetle; “Sigortalı olduğu halde bildirimde bulunmayanlara, bildirimde bulunmadığı süre içerisinde gerçekleşen iş kazası sebebiyle doğan gelir ve ödeneklerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmeyeceği” şeklinde karar vermiştir.

Yar­gı­tay 10. Hu­kuk Da­ire­si’nin 2021/5837 E., 2022/10427 K. Sayılı kararında [11] özetle; “Mevcut iş kazasından dolayı oluşan sürekli bir işgöremezlik durumu var ise bu işgöremezlik oranını da belirleyen kapsayıcı bir rapor alınması ve ona göre sonuca gidilmesi gerekmektedir. Sürekli işgöremezlik oranı %0 olsa dahi geçici işgöremezlik döneminin tespit edilerek bu dönem için maddi tazminat hesabı yapılması ve yine davacıya yönelik manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği” şeklinde karar vermiştir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/13970 E., 2022/16775 K. Sayılı kararında [12] özetle; “İş kazasına maruz kalan sigortalı işçinin ölümü durumunda hak sahiplerinin sorumlulardan talep edebileceği maddi tazminat miktarı; işçinin olay tarihinde mevcut olan bakiye ömrü esas alınarak, aktif ve pasif dönemlerde elde edeceği kazançlar toplanarak bulunur. Pasif dönem, kişilerin emeklilik döneminin başlayacağının varsayıldığı tarihten, muhtemel bakiye ömrü sonuna kadar devam edecek olan dönemi ifade eder. Varsayıma dayalı olarak pasif dönem, erkeklerde 60, kadınlarda 55 yaşın dolduğu tarihte başlatılır. Bu durumun nedeni ise, hizmet sözleşmesi ile çalışan kişilerin o yaşta emekli olabileceklerinin kabulüdür. Bu tür davalarda varsayımlara dayalı olarak karar vermek zorunluluktan kaynaklanmaktadır.” Şeklinde karar vermiştir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2021/8618 E., 2022/601 K. Sayılı kararında [13] özetle; “İş kazasından kaynaklı manevi tazminat tutarını hakim takdir yetkisini kullanarak belirlese de hükmedilecek olan tutarın uğranılan manevi zararla orantılı ve duyulan üzüntüyü hafifletici bir niteliğe sahip olması gerekmektedir. Hakim tarafından takdir yetkisi kullanılırken; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumları, olay tarihi ve olayın ağırlığı gibi hususların tamamını gözetmesi ve buna göre karar vermesi gerekir. Mezkur olayda iş kazasının, işverenin gerekli önlemleri almaması sebebiyle oluşması da gözetilerek tatmin duygusu yaratan ve caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.” Şeklinde karar vermiştir.

İş kazasından ne kadar para alınır?

Bu sorunun yanıtı, işçinin maluliyet derecesine, kusur oranına ve gelirine bağlı olarak değişkenlik gösterir ve her kaza özelinde ayrıca hesaplanması gerekir.

İş kazası tazminatı hangi ücretten hesaplanır?

Tazminat hesabında çalışanın kaza tarihindeki belgelenebilir geliri üzerinden ilerlenir. Gelirin belgelenemediği yahut çalışanın sigortasının olmadığı durumlarda asgari ücret düzeyi baz alınır. Bu değer içerisine maaş haricinde prim, ikramiye ve her türlü yan ödeme dahil edilir.

İş kazasında kan parası nedir?

Hukuki literatürde “kan parası” şeklinde bir ifade yer almaz. Halk arasında ölümlü vakalarda geride kalanlara yapılan ödemeyi yani destekten yoksun kalma tazminatını ifade eden kan parasında hukuki olarak belirleyici olan vefat eden çalışanın yaşı, geliri ve hak sahiplerinin muhtaçlık durumlardır.

İş kazasında işyeri maaş öder mi?

Hayır, iş kazası gerçekleştiğinde işverenin doğrudan maaş ödeme yükümlülüğü bulunmaz. Kazadan sonraki ilk iki günlük ücret işveren tarafından karşılanır ve üçüncü günden itibaren gelir kaybı, SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği giderilir.

İş kazası tazminat ödemesi ne zaman yapılır?

SGK bünyesindeki geçici iş göremezlik ödemeleri, raporun kuruma ulaşmasını takip eden 15 günlük süre içerisinde hesabınıza yatırılır. İşverene karşı açılan tazminat davalarında ise ödeme zamanı, yargılama sürecinin tamamlanması ve mahkeme kararının kesinleşmesine bağlıdır.

Tazminat talebinde zamanaşımı var mıdır?

Türk Borçlar Kanunu dahilindeki genel hükümler çerçevesinde, iş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir ve bu süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren başlatılır.

İş kazası tazminatı hangi formülle hesaplanır?

İş kazası tazminatının hesaplanmasında [(Günlük kazanç x İş göremezlik oranı) / 30] x 3000 formülü kullanılır. Tazminat türüne göre değişkenlik gösteren formül, gelir, maluliyet derecesi ve beklenen çalışma süresi verilerinin çarpılarak işçinin kusur payı miktarının tenzil edilmesi prensibine dayanır. Manevi tazminat taleplerinde ise sabit bir matematiksel formül yoktur.

İş kazası tazminat hesaplamasında bakiye ömür nedir?

Bakiye ömür, işçinin yaşam tablosu verilerine göre muhtemel yaşam süresini ifade eder ve gelecekteki kazanç kayıplarının belirlenmesinde kullanılır. Hesaplamalarda, Türkiye ortalama yaşam istatistikleriyle uyumlu TRH 2010 tablosu yasal standart kabul edilir.

İş kazası tazminatında faiz oranı nedir?

Tazminatın geç ödenmesi neticesinde işçiye ödenen gecikme bedeli yani faiz oranı, 01.06.2024 tarihinden sonra olan iş kazalarında %24 olarak uygulanır. Faiz oranı değişkenlik gösterebileceğinden dolayı güncel oranlarla ilgili bilgi almanızı öneririz.

Tazminat talebi dava sürecine evrilirse ne olur?

İş kazası tazminat davaları ortalama 1,5-3 yıl arasında sonuçlanır fakat çoğu dosyada süreç dava açılmadan önce sigorta başvurusu veya işverenle uzlaşma ile başlar ve bu aşamada anlaşma sağlanırsa ödeme genellikle birkaç ay içinde alınabilir. Anlaşma sağlanamazsa dava sürecine geçilir. Bu aşamada bilirkişi raporları, maluliyet tespiti ve kusur incelemeleri nedeniyle süre uzayabilir.

Sigortasız işçi, iş kazası tazminatı alabilir mi?

Sigortasız işçi, uğradığı zarar sebebiyle işverenden iş kazası tazminatı alabilir. Böyle bir durumda ayrıca işveren, sigortasız işçi çalıştırması sebebiyle yaptırımlara da maruz kalır.

Kaynakça

[1] İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 03.08.2024

[2] Süzek Sarper, İş Hukuku, Yenilenmiş 10. Bs., Beta Yayınları, İstanbul 2014.

[3] 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 03.08.2024

[4] Ulusan İlhan; Özellikle Borçlar Hukuku ve İş Hukuku Açısından İşverenin İşçiyi Gözetme Borcu ve Bundan Doğan Sorumluluğu, İstanbul 1990.

[5] Akın Levent; İş Kazasından Doğan Maddi Tazminat, Ankara, 2001.

[6] SGK İş Kazası e-Bildirim Sayfası, Erişim Adresi: https://www.sgk.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 05.08.2024

[7] E-Devlet Kapısı İş Kazası ve Meslek Hastalığı E-Bildirim Sayfası, Erişim Adresi: https://www.turkiye.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 05.08.2024

[8] Türk Borçlar Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 03.08.2024

[9] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/5104 E., 2022/6735 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024

[10] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2018/7378 E., 2021/3002 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024

[11] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2021/5837 E., 2022/10427 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024

[12] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/13970 E., 2022/16775 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024