İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılmalıdır?

İş kazası yaşandıktan sonra atılması gereken en önemli ve ilk adım, iş kazasının bildirilmesidir. İşveren, kazayı yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. SGK bildiriminin süresinde yapılmaması durumunda işverene bu rehberin hazırlandığı Ekim 2026 yılı için 44.443 TL’den başlayan ve işyerinin çalışan sayısı ile tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkan idari para cezası uygulanır. Bildirimin hiç yapılmaması ise olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz fakat zamanında kayıt altına alınmayan bir kazanın gerçekleşme şeklinin ve iş ile bağlantısının sonradan ispatlanması zorlaşabilir.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, iş kazası bildiriminin nasıl yapılması gerektiğine, kimin sorumluluğunda olduğuna ve hangi süreler içerisinde yapılmasının önemli olduğuna ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

İş kazası dosyalarında bildirim kadar önemli olan bir diğer konu, kazanın ilk günden doğru delillerle kayıt altına alınmasıdır. İşveren bildirim yapmasa dahi işçi sonradan SGK’ya başvurabilir fakat aradan zaman geçtikçe kazanın iş sırasında ve iş nedeniyle gerçekleştiğini ispatlamak güçleşir. Bu nedenle özellikle kaza tutanağı, ilk hastane kayıtları, kamera görüntüleri, işyeri yazışmaları ve tanık bilgileri henüz erişilebilir durumdayken dosyaya kazandırılmalıdır.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

İş Kazası Bildirimi Nedir? Neden Önemlidir?

İş kazası bildirimi, meydana gelen kazanın yetkili kolluk birimine ve SGK’ya bildirilerek resmi kayıtlara geçirilmesidir. 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinde düzenlenen bu bildirim, olayın SGK tarafından iş kazası kapsamında değerlendirilmesi ve sigortalının iş kazasına bağlı haklarının belirlenmesi açısından önem taşır.

Olayın iş kazası olarak kabul edilmesi ve gerekli şartların oluşması durumunda geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve ölümlü kazalarda hak sahiplerine gelir bağlanması gibi SGK yardımları gündeme gelir.

Kazanın zamanında bildirilmesi ayrıca olayın gerçekleşme şeklinin, sağlık sonuçlarının ve iş ile bağlantısının belgelenmesini kolaylaştırarak ileride doğabilecek tazminat ve iş kazasının tespiti uyuşmazlıklarında önemli bir kayıt oluşturur.

Bu süreçte bilinmesi gereken temel kavramlardan birkaçı şöyledir:

– Maluliyet oranı: İş kazasının sigortalının meslekte kazanma gücünde oluşturduğu kalıcı kaybın oranını ifade eder ve sürekli iş göremezlik geliri ile tazminat hesaplamalarında temel verilerden biridir.

Maluliyet oranına ve nasıl tespit edildiğine ilişkin detaylı bilgi için İş Kazası Maluliyet Oranı Tespiti web sayfamızı inceleyebilirsiniz.

– Geçici iş göremezlik ödeneği: İş kazası nedeniyle geçici olarak çalışamayan sigortalıya, raporlu olduğu dönem için SGK tarafından yapılan ödemedir.

Kaza sonrasında rapor parası ödemesine ilişkin daha fazla bilgi ve hesaplama için Rapor Parası Hesaplama web sayfamızı kullanabilirsiniz.

– Sürekli iş göremezlik geliri: İş kazası sonucunda meslekte kazanma gücünü en az %10 kaybeden sigortalıya, belirlenen sürekli iş göremezlik derecesine göre SGK tarafından bağlanan gelirdir.

İş kazasına ilişkin tazminat hesaplamalarında kullanılması adına hazırladığımız İş Kazası Tazminat Hesaplama web sayfamızı kullanarak tazminat süreçlerine dair daha fazla bilgi ve yönlendirme alabilirsiniz.

– Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü iş kazasında, hayatını kaybeden kişinin maddi desteğinden yoksun kalanların sorumlulardan talep ettiği tazminattır.

İş Kazasını Kim Bildirmelidir?

İş kazasını SGK’ya bildirmekle yükümlü olan kişi, sigortalılık statüsüne göre değişir. 4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışan işçilerde bildirimi işveren, 4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılarda ise sigortalının kendisi yapar.

İşverenin iş kazasını bildirmemesi veya süresinde bildirmemesi durumunda işçi ya da hak sahipleri (yakınları) SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir. İşçinin kendi yaptığı bu başvuru, işverenin yasal bildirim yükümlülüğünü ve geç bildirim nedeniyle doğacak sorumluluğunu kesinlikle ortadan kaldırmaz.

İş Kazası Bildirim Süreleri

4/a kapsamında çalışan bir işçinin geçirdiği iş kazası, işveren tarafından bölgedeki yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmelidir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmiş ve işveren kazayı daha sonra öğrenmişse 3 iş günlük süre, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Bu önemli bir detaydır.

Üç iş günlük sürenin hesabında kazanın meydana geldiği gün hesaba katılmaz ve süre takip eden iş gününden başlar. Cumartesi, pazar ve resmi tatiller iş günü hesabına dahil edilmez. Örneğin; perşembe günü meydana gelen bir kazada cuma birinci, pazartesi ikinci, salı ise üçüncü iş günüdür ve bildirimin en geç salı günü yapılması gerekir.

4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılar, geçirdikleri iş kazasını kendileri SGK’ya bildirir. Bildirim, kazadan itibaren bir aylık süreyi aşmamak şartıyla, kişinin bildirim yapmasına engel olan durumun ortadan kalkmasından sonraki 3 iş günü içinde yapılmalıdır. Sağlık hizmeti sunanlar da kendilerine başvuran iş kazası vakalarını SGK’ya en geç 10 gün içinde bildirmekle yükümlüdür.

Bildirim süresinin geçirilmesi işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Süresinde bildirim yapılmaması durumunda idari para cezası uygulanır ve olay sonradan iş kazası olarak kabul edildiğinde, bildirim tarihine kadar geçen dönem için işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Geç bildirim yapılmış olması işçinin olayın iş kazası olarak tespit edilmesini istemesine veya iş kazasından kaynaklanan tazminat haklarını kullanmasına engel değildir.

Bildirim Nereye ve Nasıl Yapılır?

İş kazası bildirimi kolluk birimine ve SGK’ya yapılır. İşveren, kazayı bulunduğu yerdeki yetkili kolluk birimine derhal, SGK’ya ise kural olarak kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. Kolluk bildirimi ile SGK bildirimi birbirinden ayrıdır ve polis veya jandarmaya haber verilmiş olması SGK’ya yapılması gereken bildirimin yerine geçmez.

SGK bildirimi, işveren tarafından İş Kazası ve Meslek Hastalığı e-Bildirim sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılabileceği gibi İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi kullanılarak doğrudan veya posta yoluyla da Kuruma gönderilebilir.

Bildirimde kazazedenin bilgileri ile kazanın tarihi, saati, yeri ve nasıl gerçekleştiği açıkça belirtilmelidir. Postayla yapılan bildirimlerde sürenin kaçırılmaması açısından gönderim şekli önemlidir. Adi postada bildirimin SGK kayıtlarına giriş tarihi, iadeli taahhütlü veya acele posta servisinde ise postaya veriliş tarihi esas alınır.

İş Kazası SGK’ya Nasıl Bildirilir?

4/a kapsamındaki çalışanlarda iş kazasının SGK’ya bildirimi işveren tarafından, kazadan sonraki 3 iş günü içinde elektronik ortamda yapılır. İşveren bildirim yapmazsa işçi, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine dilekçeyle başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir.

Dilekçede kazanın tarihi, yeri ve nasıl gerçekleştiği açıklanmalı ve kaza tutanağı, sağlık kayıtları, tanık bilgileri ve varsa kamera görüntüleri gibi deliller sunulmalıdır. SGK, gerekli gördüğünde olayın iş kazası niteliğini ayrıca incelemektedir.

İşçinin SGK’ya başvurması ise işverenin yasal bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve süresinde bildirim yapmayan işveren hakkında idari para cezası uygulanır.

Memurların İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?

5510 sayılı Kanun’un 4/1-c bendi kapsamındaki kamu görevlilerinin görevleri sırasında geçirdiği kazalarda bildirim, bağlı oldukları kamu kurumu tarafından SGK’ya yapılır. Kurum, yetkilendirilmiş elektronik sistem üzerinden kazaya ilişkin bilgileri ve gerekli belgeleri SGK’ya iletir ve olayın niteliğine göre ayrıca kolluk birimlerine bildirim yapılması da gerekir.

Kamu kurumunun bildirim yapmadığı durumlarda memur, ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine başvurarak kazanın kayda alınmasını ve durumunun incelenmesini talep edebilir.

İşverenin Bildirim Dışındaki Yükümlülükleri

İşverenin yükümlülüğü iş kazasını SGK’ya bildirmekle sınırlı değildir. Kaza sonrasında olayın kayıt altına alınması, nedenlerinin araştırılması ve benzer kazaların tekrarını önleyecek tedbirlerin alınması gerekir. Bu kapsamda işverenin başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• İş kazasının kaydının tutulması ve kazaya ilişkin inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi.
• Yaralanma veya ölüm olmasa dahi işyerine zarar veren ya da zarar verme potansiyeli bulunan olayların incelenerek raporlanması.
• Yaralanan işçinin gerekli sağlık hizmetine ulaşmasının sağlanması.
• İş kazası tutanağının olayın gerçekleşme biçimini doğru yansıtacak şekilde düzenlenmesi.
• İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin süreç hakkında bilgilendirilmesi.
• Kazanın nedenlerinin ve kazaya yol açan çalışma koşullarının araştırılması.
• Kaza sonrasında risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesi ve gerektiğinde yenilenmesi.
• Aynı veya benzer bir kazanın tekrarını önleyecek iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması.

Bu yükümlülüklerin ihlalinde uygulanacak yaptırım, yerine getirilmeyen yükümlülüğe göre değişir. Örneğin; iş kazasının kaydının tutulmaması veya gerekli inceleme ve raporlamanın yapılmaması 6331 sayılı Kanun kapsamında idari para cezasına, risk değerlendirmesinin yapılmaması veya gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması ise ayrıca idari para cezalarına yol açar. Bazı cezalar (risk değerlendirmesinin yapılmaması ile acil durum ve tahliyeye ilişkin bazı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gibi) aykırılığın devam ettiği her ay için uygulanır.

Çalışmanın ciddi ve yakın tehlike oluşturduğu durumlarda işin durdurulması da gündeme gelebilir. Ayrıca alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığının tespit edilmesi, işverenin kazadaki kusur oranını ve işçiye karşı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunu etkiler ve şartları oluştuğunda SGK yaptığı ödemeler için işverene rücu etme hakkını kullanır.

İş Kazası Tutanağı Nasıl Tutulmalıdır?

İş kazası tutanağı, kazanın nerede, ne zaman ve nasıl gerçekleştiğini açık ve yoruma yer vermeyecek şekilde kayıt altına almalı ve mümkünse kazanın hemen ardından ve olay yerinde düzenlenmelidir. Tutanakta aşağıdaki bilgilere yer verilmesi önemlidir:

• Kazanın tarihi ve saati
• Kazanın gerçekleştiği yer
• Kazazedenin adı, soyadı ve görevi
• Kazanın nasıl gerçekleştiğinin kronolojik anlatımı
• Kazaya neden olan makine, ekipman veya çalışma koşulları
• Yaralanmanın niteliği ve etkilenen vücut bölgesi
• Kaza sonrasında yapılan ilk müdahale ve sağlık kuruluşuna sevk bilgileri
• Kazayı gören tanıkların adları ve beyanları
• Varsa kamera kaydı, fotoğraf veya diğer delillere ilişkin bilgiler
• Tutanağı düzenleyen kişiler ile tanıkların adları ve imzaları

Tutanakta kusurun kimde olduğuna ilişkin yorum yapmak yerine olayın nasıl gerçekleştiği somut biçimde anlatılmalıdır. Eksik veya gerçeğe aykırı tutanağa karşı tanık beyanları, kamera görüntüleri, sağlık kayıtları ve diğer deliller kullanılabilir. Tutanak tek başına kazanın oluş biçimini kesinleştiren bir belge değildir. Kaza anında tutanak tutulmamışsa sonradan da düzenlenebilir fakat olaydan sonra hazırlanan tutanağın içeriğinin diğer delillerle desteklenmesi önem taşır.

İş kazası geç bildirilirse ne olur?

İş kazasının işveren tarafından 3 iş günlük süre geçtikten sonra bildirilmesi durumunda idari para cezası uygulanır. 2026 yılında bu ceza 44.443 TL’den başlar ve işyerinin çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkar.

Kaza sonradan SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilirse, geç bildirim nedeniyle bildirim tarihine kadar geçen dönem için işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneği de işverenden tahsil edilir. Geç bildirim işçinin iş kazasından kaynaklanan tazminat haklarını ortadan kaldırmaz.

Geriye dönük iş kazası bildirmek mümkün müdür?

Evet, iş kazası süresinde bildirilmemiş olsa da sonradan SGK’ya başvurularak olayın iş kazası olarak incelenmesi istenebilir. Sürenin geçirilmesi olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz fakat aradan zaman geçtikçe kazanın ispatı zorlaşabilir. İşverene karşı maddi ve manevi tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğundan, geriye dönük başvurunun geciktirilmemesini öneririz.

İş kazasının hiç bildirilmemesi durumunda ne olur?

İşverenin iş kazasını SGK’ya bildirmemesi, olayın iş kazası niteliğini veya işçinin haklarını ortadan kaldırmaz. İşveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır ve bu yükümlülüğü yerine getirmediğinde Ekim 2026 itibariyla 44.443 TL’den başlayan ve işyerinin çalışan sayısı ile tehlike sınıfına göre 133.329 TL’ye kadar çıkan idari para cezası uygulanır.

Kaza SGK’ya sonradan bildirilir veya SGK tarafından iş kazası olarak tespit edilirse, bildirim tarihine kadar geçen dönem için işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. İşçi, işveren bildirim yapmasa da SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini isteyebilir ve gerektiğinde iş kazasının tespiti için dava açabilir. İşverene karşı iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.

İşveren iş kazasını bildirmezse işçi ne yapmalıdır?

İşverenin iş kazasını bildirmediği durumda işçi veya yakınları kazanın tarihi, yeri ve oluş şeklini anlatarak, sağlık raporu ve tanık bilgileri ile beraber SGK’ya kendileri başvurmalıdır. Bir alternatif olarak işçi durumu Çalışma Bakanlığı’na da bildirebilir; iş müfettişliği bu ihbar üzerine denetim başlatır fakat SGK’ya doğrudan başvuru hakkı daha hızlı bir yoldur. Tüm bu sürecin başında bir avukattan destek almak, delillerin zamanında toplanmasını sağlar ve olası hak kayıplarını engeller.

İşçi iş kazasını kendisi SGK’ya bildirebilir mi?

4/a kapsamında çalışan işçilerde iş kazasını SGK’ya bildirme yükümlülüğü işverene aittir. İşveren bildirim yapmazsa işçi, bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine dilekçe vererek kazayı bildirebilir ve olayın iş kazası olarak incelenmesini talep edebilir.

İşçinin SGK’ya başvurması, işverenin bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Süresinde bildirim yapmayan işveren hakkında ayrıca yaptırım uygulanır. 4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalılar ise iş kazası bildirimini kendileri yapar.

Küçük iş kazalarının da SGK’ya bildirilmesi gerekir mi?

5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası niteliği taşıyan olaylar, yaralanma hafif olsa dahi SGK’ya bildirilmelidir. Bildirim yükümlülüğü kazanın veya yaralanmanın ağırlığına göre değişmez. Küçük bir kesik, burkulma veya düşme de şartları taşıyorsa iş kazasıdır. Ayrıca ilk anda önemsiz görünen bir yaralanmanın sağlık sonuçları daha sonra ortaya çıkabileceğinden ötürü kazanın zamanında bildirilmesi olay ile yaralanma arasındaki bağın ve iş kazasının ispatını da kolaylaştırır.

Hastanede iş kazası olarak belirtilmeyen olay sonradan iş kazası olarak bildirilebilir mi?

Evet, hastane kayıtlarında olayın iş kazası olarak belirtilmemiş olması sonradan iş kazası bildirimi yapılmasına engel değildir. Olayın nerede, ne zaman ve nasıl gerçekleştiği, kaza tutanağı, işyeri kayıtları, tanık beyanları, kamera görüntüleri ve sağlık belgeleriyle ortaya konularak SGK’ya başvurulabilir.

SGK mevcut belgeleri değerlendirir ve gerekli görürse inceleme yaparak olayın 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olup olmadığını belirler. Dolayısıyla hastanedeki ilk kaydın iş kazası olarak açılmamış olması tek başına iş kazası bildirim hakkını ortadan kaldırmaz.

İş kazası bildirildikten sonra SGK inceleme yapar mı?

SGK, her iş kazası bildiriminden sonra işyerinde ayrıca inceleme yapmaz. İş kazası bildirgesi, kaza tutanağı, kolluk kayıtları, sağlık belgeleri ve diğer bilgiler olayın iş kazası olduğunu açıkça ortaya koyuyorsa SGK bu belgeler üzerinden karar verir.

Belgelerin yetersiz veya çelişkili olması, olay hakkında ihbar ya da şikayet bulunması veya kazanın niteliğinin mevcut kayıtlardan belirlenememesi durumunda ise ayrıntılı inceleme yapılır. Bu süreçte sosyal güvenlik denetmenleri veya ilgili denetim birimleri işyeri kayıtlarını, tanık ifadelerini ve kazanın gerçekleşme koşullarını araştırır.

Ölüm veya yüksek maluliyetle sonuçlanan iş kazalarında daha kapsamlı inceleme süreci yürütülür. Yapılan değerlendirme sonucunda SGK olayın 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olup olmadığına karar verir.

Kaza günü bildirim süresine dahil edilir mi?

İş kazası bildiriminde üç iş günlük süre, kazanın ertesi günü başlar. Bu kural, kazanın işverenin kontrolündeki bir yerde olması için geçerlidir. Kaza, işverenin kontrolü dışında bir yerde olduysa süre, kazanın öğrenildiği günün ertesinden başlar.

Bildirim yapılıp yapılmadığı nasıl öğrenilir?

İş kazası bildiriminin yapılıp yapılmadığı ALO 170 üzerinden veya bağlı olunan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezinden öğrenilebilir. Yine e-Devlet’teki “4A/4B İşgöremezlik Ödemesi Görme” ve istirahat raporu hizmetlerinden, ilgili kaydın vakıa türünün “İş Kazası” olarak işlenip işlenmediğinin kontrolü de mümkündür.

İşverenin bildirim yapmadığı öğrenildiğinde işçi, kazanın tarihini ve gerçekleşme şeklini açıklayan bir dilekçe ve elindeki belgelerle SGK’ya başvurarak olayın iş kazası olarak incelenmesini talep etmelidir. En net yönlendirme için hızlıca SGK’dan bilgi almanızı öneririz. Büromuz avukatlarından yönlendirme aldığınız takdirde tüm süreci sizin adınıza takip etmekte ve haklarınızı korumaktayız.

Hafta sonu veya resmi tatil günleri 3 iş günü hesabına dahil edilir mi?

İş günü hesabında hafta sonu ve resmi tatiller süre dahil edilmez. Bu kapsamda cumartesi de tatil kabul edilir ve hesaba dahil edilmez. Örneğin, perşembe günü meydana gelen bir kazada süre cuma günü başlar ve pazartesi ve salı günleri sayılır. Hafta sonu atlanır. Benzer şekilde resmi tatile denk gelen günler de aynı şekilde çıkarılır.

Evden çalışma sırasında yaşanan kazalar iş kazası bildirimi kapsamına girer mi?

Evden çalışma sırasında meydana gelen bir kaza, yapılan işle bağlantılıysa iş kazası kapsamında değerlendirilir ve SGK’ya bildirilir. Örneğin; çalışma sırasında iş için kullanılan ekipmanın arızalanması sonucu yaralanmak ya da işin yürütümü sırasında meydana gelen bir olay nedeniyle zarar görmek bu kapsama girer.

Buna karşılık çalışma saatleri içinde gerçekleşse bile işle bağlantısı bulunmayan, örneğin ev işi yaparken yaşanan bir kaza tek başına iş kazası sayılmaz. Olayın işle bağlantısının tartışmalı olduğu durumlarda kazanın zamanı ve gerçekleşme şekli ayrıntılı şekilde belgelenmeli (hastane kayıtları, işverenle yapılan yazışmalar, e-posta ve toplantı kayıtları, sistem giriş-çıkış kayıtları ve varsa tanık beyanları) ve iş kazası bildirimi süresi içinde yapılmalıdır.