İş Kazası Maluliyet Oranı Tespiti

UZMAN GÖRÜŞÜ

İş kazası sonrasında belirlenen maluliyet oranı, yalnızca sağlık durumunuzu değil, SGK tarafından bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirini ve işverenden talep edebileceğiniz maddi tazminat miktarını da doğrudan belirler. Bu nedenle eksik veya hatalı düzenlenen raporlar ciddi hak kayıplarına yol açabileceğinden, sürecin hem tıbbi hem de hukuki açıdan dikkatle takip edilmesi gerekir.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

İş kazası sonrasında SGK’nın bağlayacağı sürekli iş göremezlik gelirini ve işverenden talep edilecek tazminat miktarını doğrudan belirleyen maluliyet oranının hatalı ya da eksik olması, işçinin ömür boyu düşük maaş almasına ve birtakım maddi hak kayıplarına uğramasına neden olur. Süreçte SGK Sağlık Kurulu’nun kararı kesin ve bağlayıcı değildir ve itiraz yolu SGK Yüksek Sağlık Kurulu ve İş Mahkemesi’nde açılacak dava ile açıktır.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, iş kazalarında maluliyet oranının tespitine, bu orana nasıl itiraz edilebileceğine ve oranın hangi hak taleplerini ne yönde etkilediğine ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

İş Kazası Maluliyet Oranı Tespiti Nedir?

İş kazası yahut meslek hastalığı nedeniyle işçinin meslekte kazanma gücünü kalıcı olarak ne ölçüde yitirdiğini yüzdelik olarak ifade eden iş kazası maluliyet oranı, sürekli iş göremezlikten farklıdır ve kanunda meslekte kazanma gücü kaybı oranı (MKGKO) olarak anılır.

Burada maluliyetin kapsamının netleşmesi için aşağıdaki kavramlara değinmemiz önemli:

• Geçici iş göremezlik, tedavi sürecinde işe gidilmeyen, istirahat raporu alınan dönemde işçiye bağlanan ödenektir.
• Sürekli iş göremezlik ise tedavinin tamamlanması ile beraber kalıcı iş gücü kaybı baz alınarak bağlanan gelirdir.
• Maluliyet oranı ise bu kalıcı kaybın sayısal ifadesidir ve hem sürekli iş göremezlik gelirini hem de işverenden talep edilecek tazminat miktarını belirler.

İş Kazasında Maluliyet Oranı Nasıl ve Kim Tarafından Belirlenir?

Maluliyet oranı SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir ve oranın tespitinde şu adımlar takip edilir:

• İşçi, iyileşme sürecini tamamladıktan sonra SGK’ya başvurur.
• SGK işçiyi yetkili bir hastaneye sevk eder.
• Hastanedeki uzman hekim heyeti sağlık raporu düzenler.
• Bu rapor SGK Sağlık Kurulu’na iletilir ve kurul da meslekte kazanma gücü kaybı oranını tespit eder.

Öncelikle belirtmemiz gerekir ki, hastanenin hazırladığı sağlık kurulu raporu SGK için bağlayıcı değildir. Bu rapor ne söylemiş olursa olsun SGK Sağlık Kurulu bağımsız bir değerlendirme yaparak farklı bir oran söyleyebilir.

Maluliyet oranının tespitinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamındaki cetveller ve Balthazard formülü esas alınır. Birden fazla oranın yahut sistemin etkilenme durumunda her etki ayrı ayrı değerlendirilerek Balthazard formülüyle birleştirilir.

Günün sonunda oranın düşük çıkması işçinin alacağı maaş ve tazminatı doğrudan düşüreceğinden raporu veren hastanenin tam teşekküllü olması, tanısal belgelerin eksiksiz sunulması ve gerekiyorsa ikinci bir uzman görüşü alınması hak kaybını önler.

Oranın düşük ya da hatalı tespit edildiğinden şüphelenmeniz durumunda hukuken itiraz hakkınız olmakla beraber tüm bu süreçte karmaşık hukuki bilgi ve teknikler gerektirmesi dolayısıyla hak kaybı yaşamamak adına uzman yönlendirmeleri ile ilerlemenizi öneririz.

İş Kazasında Maluliyet Raporu Nasıl Alınır?

Öncelikle iş kazası sonrasında maluliyet raporu alabilmeniz için tedavinizin tamamlanmış olması gerekir. Sekel bulgular yani kalıcı sağlık sorunları netleşmeden rapor düzenlenmez ve bu nedenle süreç bazen kaza tarihinden aylar sonra başlayabilir.

• İlk adımda iş yerinizin bağlı olduğu SGK İl Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvurmalısınız. Başvuruda iş kazası bildirim belgesi, tedavi belgeleri, hastane kayıtları ve epikriz raporunu sunmalısınız.
• Başvuru sonrasında SGK sizi yetkili bir sağlık kuruluşuna sevk edecektir.
• Hastanede uzman hekimlerden oluşan sağlık kurulu, yapacağı fiziksel ve gerekiyorsa psikiyatrik değerlendirme sonrasında sağlık kurulu raporunu düzenler.
• Hastanenin düzenlediği bu rapor SGK Sağlık Kurulu’na gönderilir ve kurulun kararıyla maluliyet oranı kesinleşir.

Raporun mümkün olduğunda hızlı çıkması adına tüm belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir çünkü belge eksikliğinde SGK ek süre ya da yeniden muayene isteyebilir. Bu da maluliyet oranının kesinleşmesini yani maddi taleplerinizi aylarca uzatabilir.

İş Kazasında Sürekli İş Göremezlik Geliri (Maluliyet Maaşı) Nedir?

İş kazası sonucunda işçinin meslekte kazanma gücünün kalıcı olarak azalması durumunda SGK tarafından işçiye sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Bu gelire hak kazanabilmek adına maluliyet oranının en az %10 olması gerekir. %10’un altında maluliyet oranına sahip işçiler için tek seferlik peşin ödeme yapılabilir.

Sürekli iş göremezlik geliri şu formülle hesaplanır:

Günlük kazanç x 365 = Yıllık Kazanç

• Yıllık kazancın %70’i, tam iş göremezlik halindeki yıllık gelirin tavanıdır.
• Bu miktar maluliyet oranıyla çarpıldığında işçiye bağlanacak yıllık gelir bulunur.

Örneğin; günlük kazancı 2.000 TL ve maluliyet oranı %40 olan bir işçiyi düşünelim.

• 2.000 TL x 365 = 730.000 TL (Yıllık kazanç)
• 730.000 TL x 0,7 = 511.000 TL
• 511.000 TL x 0,40 = 204.400 TL (Yıllık iş göremezlik geliri)
• 204.400 TL / 12 = 17.033,33 TL (Aylık iş göremezlik geliri.

SGK’nın bağladığı bu gelir enflasyon oranında güncellenmekte ve yaşam boyu ödenmektedir.

Maluliyet Oranı ve Tazminat Süreçlerindeki Etkisi

Maluliyet oranı, işverenden talep edilecek maddi tazminatın temel değişkenidir ve mahkemelerde uygulanan formül şöyledir:

Yıllık net gelir × bakiye ömür yılı × maluliyet oranı × işveren kusur oranı

Bu sonuçtan SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri düşülerek net tazminat tutarına ulaşılır.

Bir örnekle daha anlaşılır hale getirelim.

• 35 yaşında, aylık 30.000 TL net gelir elde eden ve iş kazası sonucu %40 maluliyet oranıyla karşılaşan bir işçi düşünelim.
• İşverenin kusur oranı %80, emeklilik yaşına kadar kalan çalışma süresi 30 yıl ve SGK’nın ödeyeceği peşin değer 500.000 TL olsun.

Maddi tazminat şöyle hesaplanır: 

(30.000 × 12) × 30 × 0,40 × 0,80 – 500.000 TL = 3.456.000 – 500.000 = 2.956.000 TL yaklaşık maddi tazminat talebi ortaya çıkar.

Bu hesap aktüerya bilirkişisi tarafından yaşam tabloları (PMF) ve reel faiz oranı esas alınarak kesinleştirilir. Dolayısıyla bu hesaplamada maluliyet oranının %10 düşmesi dahi binlerce liralık tazminattan vazgeçmek anlamına geldiğinden, oranın en doğru şekilde saptanması adına hukuki süreci yakından takip etmek gerekir.

Uzman avukatlarımızın hazırladığı İş Kazası Tazminat Hesaplama Robotu aracılığıyla farklı senaryolara ilişkin hesaplamalar yaparak detaylı sonuçlar alabilirsiniz.

Maluliyet Oranına İtiraz Süreci Nasıl İlerler?

SGK Sağlık Kurulu’nun hazırladığı maluliyet raporuna itiraz etmek adına süreci yürüten SGK İl Müdürlüğü’ne herhangi bir ek harç ya da belge gerekmeden itiraz edebilirsiniz. Tabi bu itirazın altının doldurulması adına yeni tıbbi bulgular, güncel tedavi kayıtları ve uzman görüşlerinin sunulması önemlidir.

İtirazın yapıldığı Yüksek Sağlık Kurulu kararı ve itiraz nedenlerini inceleyerek bir değerlendirme yapar. Bu değerlendirmenin sonucu da tatmin edici değilse bu kez dava yoluna giderek itiraz etmek mümkündür. Mahkeme açısından Yüksek Sağlık Kurulu kararının bağlayıcılığı yoktur ve bilirkişi raporunu esas alınır.

İtiraz süreci için kanunda özel bir süre belirlenmemiş olmakla beraber maluliyet raporu çıktığı anda beklenmeden hareket edilmelidir. Bu süreçte hukuken atılacak yanlış adımları önlemek adına öncesinde uzman bir iş hukuku avukatından görüş almanızı öneririz.

İş Kazası Maluliyet Oranına İtiraz Dilekçesi

Uzman avukatlarımızın örnek olması açısından sizler için hazırladığı itiraz dilekçesini bu bölümde inceleyebilir, detaylı ve doldurulabilir tam dilekçe için linke tıklayarak Word formatını indirebilirsiniz.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU


…………. İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE


(Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na İletilmek Üzere)

Sigortalı : Ad Soyad – TC: …………………

SGK Sicil No : …………………

Adres : …………………

İtiraz Konusu : SGK Sağlık Kurulu’nun …/…/20……. tarihli, %……… olarak belirlediği maluliyet oranı kararı

AÇIKLAMALAR

1. …/…/20……. tarihinde geçirdiğim iş kazası sonucu …………….. yaralanması/hasarı meydana gelmiş; SGK Sağlık Kurulu tarafından meslekte kazanma gücü kaybı oranım %……… olarak belirlenmiştir.
2. Belirlenen oran, yaralanmanın fiziksel sonuçlarını ve gündelik yaşamımdaki kısıtlamaları yansıtmamaktadır. …………… Hastanesinin ……/…./20……. tarihli güncel sağlık kurulu raporu ve tetkik sonuçları, oranın % ……… ve üzerinde olması gerektiğini ortaya koymaktadır.
3. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin E. 2010/11036, K. 2011/6410 sayılı kararı uyarınca maluliyet oranı kaza tarihindeki yönetmelik ve Balthazard formülü esas alınarak belirlenmeli; tüm arızalar ayrı ayrı değerlendirmeye alınmalıdır. SGK kararının bu ilkelere aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

HUKUKİ DAYANAK:

5510 Sayılı Kanun m.19-20 — Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği

TALEP

Maluliyet oranı kararının Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na iletilerek yeniden incelenmesini, gerekli görülmesi halinde yeni heyet muayenesi yapılmasını ve oranın gerçek kayıp doğrultusunda yeniden tespit edilmesini saygıyla talep ederim.

Tarih: ……. / ……. / 20……….


Ad Soyad


İmza: ……………………………..

EKLER: İş kazası bildirimi, itiraz konusu SGK kararı, güncel tetkik ve hastane kayıtları, uzman hekim raporu, nüfus cüzdanı fotokopisi.

Maluliyet Oranının Tespiti Davası

SGK Sağlık Kurulu ve Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının yetersiz ya da hatalı olduğu düşünüldüğünde İş Mahkemeleri nezdinde işçi, hak sahipleri yahut işveren tarafından maluliyet oranının tespiti davası açılabilir.

Bu dava ile beraber hatalı ya da eksik tespit edilen maluliyet oranının mahkeme bilirkişisi tarafından yeniden belirlenmesi, düşük oranın yarattığı gelir ve tazminat kayıtlarının giderilmesi ve ilerleyen süreçte açılacak maddi tazminat davasına güçlü bir dayanak oluşturulması amaçlanır. Dava sürecinde mahkeme Adli Tıp Kurumu’ndan ya da üniversite hastanelerinden uzman bilirkişi atayarak yeniden değerlendirme yaptırır. Mahkemenin iş yüküne de bağlı olarak dava ortalama 1-2 yıl kadar sürebilir.

İş Kazası Sonrasında Heyet Raporu Nedir?

İş kazası sürecinde maluliyet oranı tespitinin temel dayanağını oluşturan heyet raporu, işçinin sağlık durumunu kapsamlı biçimde değerlendiren birden fazla hekimin (ortopedi, nöroloji, göğüs hastalıkları ve göz gibi etkilenen sisteme göre değişen uzmanlar) imzaladığı rapordur.

Heyet raporları SGK’nın yetkilendirdiği tam teşekküllü devlet hastaneleri ya da üniversite hastaneleri tarafından düzenlenir ve sonrasında SGK Sağlık Kurulu’na iletilir. SGK kendi değerlendirmesini yaparak nihai kararı verir. Mahkeme süreçlerinde ise Adli Tıp kurumu bünyesindeki heyetlerden rapor alınır.

İş Kazasında Heyet Raporu Nasıl Alınır?

Heyet raporunun alınması için öncelikle işçinin tedavisinin tamamlanmış olması gerekir. Tedavi sonrasında işçi bağlı olduğu SGK Müdürlüğü’ne başvurur ve SGK da işçiyi rapor alabilmesi adına yetkili hastaneye sevk eder.

Sonrasında işçinin sevk belgesiyle birlikte hastaneye başvurarak randevu alması ve muayene gününde iş kazası bildirim belgesi, tedaviye ilişkin tüm hastane kayıtları, tetkik sonuçları ve varsa ameliyat raporlarını getirmesi gerekir.

Heyet muayenesinde kazadan etkilenen her organ ve sistem için uzman hekim değerlendirme yapar ve değerlendirmenin sonucunu da SGK Sağlık Kurulu’na iletir. Rapor içeriğinin yetersiz kaldığını düşündüğünüz durumlarda itiraz hakkınız bulunur fakat bu süreçler oldukça karmaşık olduğundan avukat görüş ve yönlendirmeleri ile ilerlemek hak kaybı yaşanmaması adına kritiktir.

Maluliyet raporu kaç günde çıkar?

Hastanedeki heyet muayenesi tamamlandıktan sonra çoğu zaman 15-30 gün içerisinde heyet raporunuz çıkar. Sonrasında bu rapor SGK Sağlık Kurulu’na iletilir ve maluliyet oranı için değerlendirme süreci başlar. Bu süre de yoğunluğa ve belgelerin eksiksiz olmasına bağlı olarak 45 gün ile 3 ay arasında sürebilir.

Heyet raporu ve maluliyet raporu aynı şey midir?

Hayır, heyet raporunu hastanedeki uzman hekimler düzenler ve bu raporu SGK Sağlık Kurulu ile paylaşır. Maluliyet raporu ise heyet raporu ve SGK’nın değerlendirmeleri baz alınarak ortaya çıkar ve işgücü kaybını netleştiren belgedir. Yani maluliyet raporunun olabilmesi için öncelikle heyet raporunun alınması gerekir.

SGK Sağlık Kurulu raporu e-Devlet’ten nasıl sorgulanır?

e-Devlet üzerinden SGK Tescil ve Hizmet Dökümü ya da İş Kazası Meslek Hastalığı Bildirimi hizmetlerini kullanarak rapor takibi yapabilirsiniz. Yine SGK’nın resmi internet portalı olan https://e.sgk.gov.tr üzerinden ya da doğrudan başvurduğunuz SGK İl Müdürlüğü’nden de bilgi alabilirsiniz.

Yüksek Sağlık Kurulu kararı değişebilir mi?

SGK Sağlık Kurulu kararlarına itiraz etmek adına SGK Yüksek Sağlık Kurulu’na başvurabilirsiniz fakat bu kurumun kararı da kesin ve bağlayıcı değildir ve karara karşı İş Mahkemeleri’nde tespit davası açılabilir. Mahkeme Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden atadığı bilirkişi heyetiyle bağımsız değerlendirme yaptırır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre mahkemece atanan bilirkişi raporu Yüksek Sağlık Kurulu kararının önüne geçebilmekte ve oranın değişmesi mümkün olmaktadır.

Kontrol muayenesi nedir?

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanan çalışanın maluliyet durumunun SGK tarafından yeniden değerlendirilmesini ifade eden kontrol muayenesi neticesinde maluliyet oranı artmışsa gelir yükselirken işçinin iyileşmesi durumunda bu gelir kesilebilir. SGK’nın tarafınıza ilettiği tarihte kontrol muayenesine gitmeniz zorunludur. Aksi takdirde sürekli iş göremezlik geliriniz belirli bir süre için askıya alınabilir ya da tamamen kesilebilir.

Maluliyet sevk kontrol ne demektir?

e-Devlet ve/veya SGK sisteminde gördüğünüz maluliyet sevk kontrol, iş kazası geçiren sigortalının maluliyet değerlendirmesi adına yetkili sağlık kurumuna sevk edildiği anlamına gelir. Sürecin tamamlanmasıyla beraber bu ibare yerini maluliyet karar koduna bırakacaktır.

İş gücü kaybı raporu ile maluliyet raporu aynı şey midir?

Evet, bu iki ifade temelde aynı belgeyi tanımlayan farklı kavramlardır. Her ikisi de iş kazası yahut meslek hastalığı neticesinde kazanma gücünün yüzde kaç oranında azaldığını kesin biçimde ortaya koyan belgeyi ifade eder. Teknik mevzuatta MKGKO (Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı) Tespiti olarak adlandırılır. Halk arasında ise iş gücü kaybı raporu, maluliyet raporu ve sürekli iş göremezlik oranı gibi kavramlar birbirinin yerine kullanılır.

Normal sağlık raporu sonradan iş kazası raporuna çevrilebilir mi?

Evet, ilk anda genel hastalık kodu (G kodu) ile düzenlenen bir sağlık raporunda olayın gerçekte iş kazası niteliğinde olduğunun tespiti durumunda raporun iş kazası kapsamında alınması mümkündür.

Burada SGK’ya iş kazası bildiriminin yapılması, olayın işle bağlantısını gösteren tanık ifadeleri, işyeri kayıtları yahut kamera görüntülerinin sunulması gerekir. SGK’nın talebi reddetmesi durumunda İş Mahkemesi’nde iş kazasının tespiti davası açılabilir. Davanın lehte sonuçlanması ile beraber rapor geriye dönük olarak düzenlenir ve tazminat haklarınız da süreçte ortaya çıkacak maluliyet oranına bağlı olarak hesaplanır.

Geriye dönük iş kazası raporu alınabilir mi?

Evet, zamanında bildirim yapılmayan iş kazalarında geri dönük bildirim yapılarak rapor alınması mümkündür. İşverenin bildirim yapmadığı durumlarda işçinin doğrudan SGK’ya başvurabileceğinin altını çizmemiz gerekir burada. Kurumun yapacağı incelemede tanık ifadeleri, işyeri kayıtları, hastane tedavi belgeleri ve SGK hizmet dökümü belirleyici delillerdir.

Maluliyet raporu ile engelli sağlık kurulu raporu aynı şey midir?

Hayır, iş kazası maluliyet raporu ile engelli sağlık kurulu raporu tümüyle farklı belgelerdir.

SGK Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen iş kazası maluliyet raporu, iş kazası ya da meslek hastalığına bağlı olarak gelişen kazanma gücü kaybını ölçer ve SGK gelirleri ile tazminat hesabında kullanılır.

Engelli sağlık kurulu raporu ise Sağlık Bakanlığı’nın yetkilendirdiği devlet ve/veya üniversite hastanelerindeki sağlık kurulları tarafından düzenlenen, engelli vatandaşın kimliği, engel oranı, vergi indirimi ve askerlik muafiyeti gibi haklara dayanak oluşturan resmi belgedir.

SGK sisteminde karşılaşılan ‘Maluliyet Sevk Kontrol’, ‘Maluliyet HK’ ve ‘MKGKO Tespiti’ ne demektir?

Süreç ilerlerken SGK sisteminde karşılaşılan birtakım ifadeler ve kodlar, sürecin hangi aşamada olduğunu açıklamak adına kullanılır. Bunların detaylarını şöyle verebiliriz:

• Maluliyet sevk kontrol, sigortalının sağlık kurulu değerlendirmesi için yetkili hastaneye sevk edildiğini belirtir.
• Maluliyet HK (Hastalık Kodu), sigortalanın mevcut hastalığının SGK sistemindeki kodlamasına karşılır gelir ve hangi tanı üzerinden değerlendirme yapıldığını gösterir.
• MKGKO (Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı) Tespiti ise maluliyet oranının kesinleştirildiği ya da sona yaklaşıldığı aşamayı ifade eder.

Dosyanızın durumuna ilişkin hangi SGK biriminden bilgi almanız gerektiğine ilişkin bu kodları baz almanız gerekir. Süreci uzman bir avukat gözetiminde yürütmeniz halinde doğrudan kurumlarla iletişime geçmenize gerek kalmaz. Avukatınız tüm bu teknik süreçleri sizin adınıza yürüterek gerekli noktalarda sizleri bilgilendirir.

İş kazası raporu, maluliyet raporu ve heyet raporu arasındaki ilişki nedir?

Hukuki süreçlerdeki teorik detayların fazla olması dolayısıyla birkaç kavram ve aralarındaki ilişki birbirine sıklıkla karıştırılıyor. Dolayısıyla burada bir iş kazası meydana geldiğinde hukuki süreçte gündeme gelen üç temel kavramı ayrıca açıklamak istedik.

Öncelikle iş kazası raporu, kaza anında ya da tedavi sürecinde düzenlenen ve olayın iş kazası olarak kaydedildiğini belgeleyen ilk resmi evraktır. İşverenin SGK’ya yaptığı bildirim ve sağlık kurumunun düzenlediği tedavi belgesini bu kapsamda değerlendirmek gerekir.

Heyet raporu ise tedavinin tamamlanmasından ve bulguların kalıcı hale gelmesinden sonra hastanedeki uzman hekimler kurulunun düzenlediği sağlık kurulu raporudur ve meslekte kazanma gücü kaybı oranına ilişkin öneriyi içerir.

Maluliyet raporu ise heyet raporunun SGK Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilmesi sonucundan ortaya çıkan ve maluliyet oranının kesinleştiği nihai belgeldir.

Yani günün sonunda süreç iş kazası raporu ile başlar, heyet raporu ile tespit yapılır ve maluliyet raporu ile oran kesinleşmiş olur.

Malulen emeklilik ve maluliyet raporu birbiriyle nasıl ilişkilidir?

Malulen emeklilik, sigortalının meslekte kazanma gücünün en az %60’ını ya da çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiğinin SGK Sağlık Kurulu’nca tespit edilmesi halinde başvurulabilecek erken emeklilik yoludur (5510 sayılı Kanun m.25). İş kazası sonucu maluliyet oranı %60 veya üzerinde çıkan sigortalılar yaş ve prim koşulunu aranmaksızın malulen emeklilik talebinde bulunabilmektedir. Maluliyet raporu bu sürecin temel belgesidir. Sürekli iş göremezlik geliriyle malulen emeklilik maaşı birbirinden bağımsız ödemelerdir; ancak bağlanma koşulları ve miktarları farklıdır. %10 ile %59 arasındaki maluliyette sürekli iş göremezlik geliri alınabilirken malulen emeklilik ancak %60 ve üzerinde gündeme gelir.

SGK Maluliyet Cetveli ve Maluliyet Hastalık Listesi

SGK Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit Cetvelleri (Ek-3), A’dan E’ye kadar beş ana bölümden oluşmaktadır. A Cetveli iş kazası ve meslek hastalıklarının vücutta oluşturduğu arızaları 14 liste halinde sınıflandırmaktadır. B Cetveli sigortalının yaptığı mesleğe göre oran farklılıklarını, C ve D Cetvelleri ise yaşa ve sürekli iş göremezlik haline göre oran tablolarını içermektedir. Maluliyet Hastalık Listesi (Arıza/Hastalık Listesi), %60 ve üzerinde çalışma gücü kaybına yol açan durumları kapsamaktadır. Cetvel ve listeler Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekinde yayımlanmış olup SGK’nın resmi internet sitesinden indirilebilmektedir.

Maluliyet Oranına İlişkin Yargıtay Kararı

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2010/11036, K. 2011/6410 (18.07.2011) sayılı kararında maluliyet oranı tespit edilirken kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmeliğin esas alınması gerektiğini hükme bağlamıştır. Yönetmelik hükümlerine göre Adli Tıp Kurumu’ndan veya üniversite hastanelerinden rapor alınmadan verilen karar bozma nedeni sayılmaktadır.

Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının bağlayıcılığı meselesinde Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2010/6056, K. 2012/979 (02.02.2012) sayılı kararında şu ilkeyi ortaya koymuştur: Yüksek Sağlık Kurulu kararı SGK açısından bağlayıcı olmakla birlikte diğer ilgililer (işçi, işveren, hak sahipleri yönünden) bağlayıcı değildir. Karara itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu ve giderek Adli Tıp Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Bu ilke Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 28.06.1976 tarihli, 1976/6-4 sayılı kararında da sabittir.

İşverenin ispat yükümlülüğü açısından yerleşik Yargıtay uygulaması şu yöndedir: İş sağlığı ve güvenliği önlemlerini aldığını ispat edemeyen işveren tam kusurlu sayılmakta; bu durum tazminat miktarını doğrudan artırmaktadır. Birden fazla arızada Balthazard formülü uygulanmadan oranların aritmetik toplanması da bozma sebebidir.