2 Yıl 6 Ay Ceza Aldım Ne Kadar Yatarım?

2 yıl 6 ay hapis cezası alan bir vatandaşın cezaevinde geçireceği süre suç türüne, koşullu salıverilme oranına, tekerrür durumuna ve denetimli serbestlik şartlarına göre değişir. Örneğin; 1/2 koşullu salıverilme oranına tabi bir suçta 15 ay üzerinden hesaplama yapılırken, 1 yıllık denetimli serbestlik şartlarının da sağlanması ile infaz süresi 3 aya kadar düşer. İlk tekerrür nedeniyle 2/3 oranı uygulandığında ise aynı cezada koşullu salıverilme süresi 20 aya, temel yatar hesabı 8 aya çıkar. Dolayısıyla yalnızca “2 yıl 6 ay ceza aldım” bilgisi kesin yatar süresini belirlemek için yeterli değildir.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, hırsızlık, adli suçlar, cinsel suçlar ve uyuşturucu suçlarından 2 yıl 6 ay ceza alan hükümlülerin yatar sürelerine, denetimli serbestlik şartlarına, konut infazı uygulamasına ve infaz hesaplamasındaki kritik noktalara ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

2 yıl 6 aylık hapis cezasında yalnızca mahkumiyet süresine bakılarak yatar hesabı yapılması doğru değildir. Aynı 30 aylık ceza bir hükümlü için temel hesapta 3 ay cezaevinde kalma sonucunu doğururken, tekerrür veya özel infaz hükümleri nedeniyle bu süre önemli ölçüde uzayabilir. Bu nedenle sağlıklı bir infaz hesabında özellikle suç maddesi, suç tarihi, tekerrür durumu ve denetimli serbestlik şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

2 Yıl 6 Ay Hapis Cezasında İnfaz Hesaplama Örneği

2 yıl 6 aylık yani 30 aylık hapis cezasının yatarı her hükümlü için aynı şekilde hesaplanmaz. Örneğin; genel infaz hükümlerine tabi ve tekerrür bulunmayan bir hükümlüde 1/2 oranı uygulanırken, ilk tekerrür durumunda bu oran 2/3’e çıkar. Bu nedenle aynı 2 yıl 6 aylık ceza üzerinden iki farklı hesaplama yapılabilir:

1/2 infaz oranı için; 30 ayın yarısı olan 15 ay, koşullu salıverilme için esas alınır. Hükümlünün 1 yıllık denetimli serbestlik şartlarını taşıması durumunda son 12 ay cezaevi dışında infaz edilir. Böylece temel hesap 15 ay − 12 ay = 3 ay olur ve hükümlü ceza infaz kurumunda 3 ay kalır.

İlk tekerrür nedeniyle 2/3 infaz oranında ise; 30 ayın 2/3’ü olan 20 ay, koşullu salıverilme için esas alınır. Hükümlünün 1 yıllık denetimli serbestlik şartlarını taşıması neticesinde son 12 ay cezaevi dışında infaz edilir. Bu durumda temel hesap 20 ay − 12 ay = 8 ay olur ve hükümlü ceza infaz kurumunda 8 ay kalır.

Bu hesaplamalar 1 yıllık denetimli serbestlik süresinin uygulanabildiği temel senaryoyu göstermektedir. Denetimli serbestliğe ayrılma şartları, suç tarihi, mahsup edilecek tutukluluk süresi ve uygulanabilecek geçici infaz düzenlemeleri fiilen cezaevinde geçirilecek süreyi değiştirebilir. Bu nedenle kesin tahliye ve denetimli serbestlik tarihleri hükümlünün müddetnamesinde belirlenir.

Birden fazla mahkumiyet, tekerrür veya özel infaz hükümlerinin bulunduğu dosyalarda, müddetnamenin ve infaz hesabının alanda uzman bir ceza avukatı tarafından değerlendirilmesi hesaplamanın doğru yorumlanması açısından önem taşır.

2 Yıl 6 Ay Hapis Cezası Alan Kişi Cezaevine Girer mi? Yatarı Var mı?

2 yıl 6 ay hapis cezası kesinleşen kişinin kural olarak cezaevine girmesi ve cezasının belirli bir bölümünü ceza infaz kurumunda geçirmesi gerekir. 1/2 koşullu salıverilme oranına tabi bir suçta 30 aylık cezanın 15 ayı koşullu salıverilme için esas alınır ve denetimli serbestlik şartları sağlanıyorsa son 12 ay cezaevi dışında infaz edilir. Böylelikle toplamda 3 aylık yatar süresi ortaya çıkar. 

İlk tekerrür nedeniyle oran 2/3 uygulandığında ise koşullu salıverilme süresi 20 aya çıkar, yatar da denetimli serbestlik dikkate alındığında 8 aya yükselmiş olur. 

Yine önemli bir detay olarak 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda, denetimli serbestliğe ayrılabilmek için koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’unun ve her halukarda en az 5 günün kurumda geçirilmesi zorunludur. Bu nedenle bu kapsamdaki bir hükümlünün cezaevine hiç girmeden doğrudan denetimli serbestliğe ayrılması mümkün değildir.

Bununla birlikte cezanın ertelenmesi, konutta infaz edilmesi veya kanunda düzenlenen başka bir özel infaz usulünün uygulanması durumunda cezanın cezaevinde infaz edilmesi gerekmeyebilir fakat normal koşullarda bir yetişkin bakımından 2 yıl 6 aylık hapis cezası TCK 51’deki 2 yıllık erteleme sınırını ve TCK 50’deki kısa süreli hapis cezası sınırını aştığından, genel kural 2 yıl 6 aylık kesinleşmiş hapis cezasının yatarının bulunmasıdır.

Adi Suçlardan 2 Yıl 6 Ay Cezası Yatarı

Özel bir infaz oranına tabi olmayan adi suçlarda 2 yıl 6 ay hapis cezasının koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Buna göre 30 aylık cezanın 15 ayı koşullu salıverilme için esas alınır. Hükümlünün 1 yıllık denetimli serbestlik şartlarını da taşıması durumunda ise bu sürenin son 12 ayı cezaevi dışında infaz edilir ve temel hesaba göre ceza infaz kurumunda 3 ay kalır.

Burada yapılan hesap, tekerrür bulunmayan, suç nedeniyle daha yüksek bir koşullu salıverilme oranına tabi olmayan ve denetimli serbestlik şartlarını sağlayan hükümlüler için geçerlidir. Hükümlünün ayrıca iyi halli olarak değerlendirilmesi gerekir. İyi hal şartının sağlanmaması durumunda koşullu salıverilme ve denetimli serbestlikten bu tarihlerde yararlanılamaz. Suç tarihine göre uygulanabilecek özel veya geçici infaz düzenlemeleri ise 3 aylık temel yatar hesabını değiştirebilir.

Cinsel Suçlardan 2 Yıl 6 Ay Cezası Yatarı

Cinsel saldırının TCK 102/2 kapsamındaki hali, çocukların cinsel istismarı (TCK 103) ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin TCK 104/2-3 kapsamındaki hallerinde koşullu salıverilme oranı 3/4’tür. Buna göre 2 yıl 6 aylık, yani 30 aylık hapis cezasında koşullu salıverilme için 22 ay 15 günün infaz edilmesi gerekir. Bu suçlardan mahkum olanlar hakkında ayrıca infaz hakimi tarafından tedavi programına katılma, mağdura yaklaşmama veya belirli yerlerde bulunmama gibi ek yükümlülükler uygulanabilir.

Suçun 28 Haziran 2014’ten önce işlenmiş olması durumunda ise 2/3 oranı uygulanır ve 2 yıl 6 aylık cezada koşullu salıverilme süresi 20 ay olarak hesaplanır. Bu nedenle cinsel suçlarda 2 yıl 6 aylık cezanın yatarı hesaplanırken suçun hangi TCK maddesi kapsamında olduğu ve suç tarihi mutlaka dikkate alınmalıdır.

Uyuşturucudan 2 Yıl 6 Ay Cezası Yatarı

TCK 191 kapsamında kullanmak için uyuşturucu madde satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlü için kural olarak 1/2 koşullu salıverilme oranı uygulanır. Buna göre 30 aylık cezanın 15 ayı koşullu salıverilme için esas alınır. Hükümlü 1 yıllık denetimli serbestlik şartlarını da taşıyorsa son 12 ayını cezaevi dışında geçirir ve temel hesaba göre ceza infaz kurumunda 3 ay kalır.

İlk kez TCK 191 kapsamında suç işleyen kişi hakkında ise kural olarak doğrudan hapis cezasının infazına geçilmez. Kamu davasının açılması 5 yıl ertelenir ve en az 1 yıl denetimli serbestlik uygulanır. Bu süreç kanundaki şartlara uygun şekilde tamamlandığında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Ayrıca uyuşturucu ticaretini düzenleyen TCK 188’in ceza alt sınırı 10 yıl olduğundan 2 yıl 6 aylık ceza, olağan durumda uyuşturucu ticareti suçunun cezası değildir.

Hırsızlık 2 Yıl 6 Ay Ceza Aldım Ne Kadar Yatarım?

Hırsızlık suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlünün koşullu salıverilme süresi kural olarak 15 aydır. TCK 141’de düzenlenen basit hırsızlık ve TCK 142’de düzenlenen nitelikli hırsızlık suçlarında, tekerrür hükümleri veya daha ağır bir infaz rejimini gerektiren başka bir durum bulunmuyorsa 1/2 infaz oranı uygulanır. Buna göre 30 aylık cezanın yarısı olan 15 ayın infaz edilmesi koşullu salıverilme için gereken süreyi karşılar.

Hükümlünün 1 yıllık denetimli serbestlikten yararlanma şartlarını taşıması durumunda, 15 aylık koşullu salıverilme süresinin son 12 ayı denetimli serbestlik kapsamında cezaevi dışında infaz edilir. Bu durumda temel hesaba göre hükümlünün ceza infaz kurumunda geçireceği süre 3 aydır fakat suç tarihine göre uygulanacak özel ya da geçici infaz düzenlemeleri ile denetimli serbestlik için kurumda geçirilmesi gereken asgari süre şartı, bu 3 aylık hesabı değiştirebilir. Bu nedenle 3 ay, genel kurallar üzerinden yapılan temel yatar hesabını ifade eder, kesin süre müddetnamede belirlenir.

Dolayısıyla tekerrür bulunmayan, hırsızlık dışında infaz rejimini ağırlaştıran başka bir mahkumiyeti olmayan ve 1 yıllık denetimli serbestlik şartlarını sağlayan bir hükümlü için 2 yıl 6 aylık hırsızlık cezasının temel hesabı, 15 ay koşullu salıverilme süresi, bunun son 12 ayının ise denetimli serbestlik kapsamında infaz edilmesi şeklindedir.

2 Yıl 6 Ay Hapis Cezasında Denetimli Serbestlik Nasıl Uygulanır?

Hükümlünün cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar kalan bölümünü cezaevi dışında ve belirlenen yükümlülüklere uyarak tamamlamasını sağlayan denetimli serbestlik açısından 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesine göre genel kurala baktığımızda, açık ceza infaz kurumunda bulunan, iyi halli ve koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan hükümlünün talebi üzerine denetimli serbestliğe ayrılabileceğini görürüz.

Denetimli serbestlik, hükümlünün tümüyle serbest bırakılması anlamına gelmez. Hükümlü hakkında hazırlanan bir denetim planı vardır ve bu plana göre kamuya yararlı bir işte çalışma, belirli bir konut veya bölgede bulunma, belirlenen yerlere gitmeme ve eğitim veya iyileştirme programlarına katılma gibi yükümlülükler uygulanır. Gerekli görülen durumlarda elektronik kelepçe uygulaması gündeme gelir.

Hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğüne süresinde başvurmaması yahut belirlenen yükümlülüklere ve denetim planına uymamakta ısrar etmesi durumunda infaz hakimi kararıyla ceza infaz kurumuna geri gönderilmesi söz konusu olur ve cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar kalan bölümü kurumda infaz edilir.

Açık Cezaevine Geçiş Mümkün mü?

2 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlü için açık cezaevine geçiş mümkündür. Toplam hapis cezası 10 yıldan az olan hükümlüler için genel olarak kapalı ceza infaz kurumunda en az 1 ay geçirilmesi, iyi halli değerlendirilmesi ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az süre kalması şartları aranır.

2 yıl 6 aylık ceza, süre bakımından bu şartları karşılar fakat suç türüne göre açık cezaevine ayrılmada daha sıkı koşullar uygulanabilir. Bu nedenle 2 yıl 6 ay ceza alan hükümlünün doğrudan açık cezaevine geçeceğini değil, açık cezaevine ayrılma için gerekli ceza süresi şartını karşıladığını söyleyebiliriz.

Adli Para Cezasına Çevrilebilir mi?

TCK 50’ye göre adli para cezası yalnızca 1 yıl yahut daha az süreli hapis cezalarında gündeme gelir ve 2 yıl 6 aylık hapis cezası bu sınırı aştığından dolayı hükümlünün adli para cezasından yararlanması mümkün değildir.

Hapis Cezası Ertelenebilir mi?

TCK 51’e göre hapis cezasının ertelenebilmesi için verilen cezanın 2 yıl veya daha az olması gerekir ve 2 yıl 6 aylık ceza bu sınırı aştığından dolayı hükümlü hakkında cezanın ertelenmesine karar verilemez. Yalnız suçun işlendiği sırada hükümlünün 18 yaşını doldurmamış yahut 65 yaşını bitirmiş olması durumunda erteleme sınırı 3 yıl olarak belirlenmiştir. Yani suç tarihinde 66 yaşında olan ve 2 yıl 6 ay hapis cezası alan bir vatandaş, daha önce kasıtlı bir suçtan ötürü 3 aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş ve mahkemede yeniden suç işleyeceğine dair bir kanaat oluşmamışsa cezası ertelenebilir. 

2 Yıl 6 Ay Ceza Alan Kişi Hangi Haklardan Yararlanabilir?

2 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlü, kanunda belirtilen şartları sağladığı takdirde koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, açık cezaevine ayrılma ve belirli durumlarda konutta infaz uygulamalarından yararlanma hakkına sahiptir. Bu uygulamaların her birinin şartları farklıdır ve yararlanmak adına cezanın 2 yıl 6 ay olması yani ceza süresi tek başına yeterli değildir. 

• Genel infaz hükümlerine tabi bir suçta 1/2 oranı uygulanır. Bu durumda 30 aylık cezanın 15 ayının infaz edilmesi koşullu salıverilme için gereken süreyi karşılar. Tekerrür veya özel infaz oranına tabi bir suç bulunması durumunda bu süre artar.
• Hükümlü, koşullu salıverilmesine kalan süre ve 5275 sayılı Kanun’daki diğer şartlar uygun olduğunda cezasının son bölümünü cezaevi dışında, denetimli serbestlik altında tamamlar. Burada uygulanacak süre suç tarihine göre değişebildiğinden, yalnızca “2 yıl 6 ay ceza aldı” bilgisiyle kesin denetimli serbestlik tarihi belirlenemez.
• 2 yıl 6 aylık ceza, toplam cezası 10 yıldan az olan hükümlülere ilişkin genel açık cezaevi düzenlemesinin kapsamındadır. Genel kuralda kapalı ceza infaz kurumunda en az 1 ay geçirilmesi, iyi halli olarak değerlendirilmesi ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıldan az süre kalması aranır. Bazı suçlar için daha sıkı şartlar uygulanır.
• 2 yıl 6 aylık ceza bazı hükümlüler bakımından evde infaz sınırının içerisindedir. Kadınlar, çocuklar ve 65 yaşını tamamlamış kişiler için 3 yıla kadar olan hapis cezaları diğer yasal şartların da karşılanması durumunda konutta infaz edilebilir. Yaş ilerledikçe bu sınır 70 yaş için 4 yıl, 75 yaş için 5 yıl ve 80 yaş için 6 yıla çıkar. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevinde hayatını tek başına sürdüremeyen kişiler için de ayrı bir konutta infaz düzenlemesi bulunur.

Burada detaylandırdığımız infaz uygulamalarının dışında hükümlünün sağlık hizmetlerinden yararlanma, ziyaretçi kabul etme, telefonla görüşme, mektup gönderip alma, eğitim ve meslek edindirme faaliyetlerine katılma vb. ceza infaz kurumundaki temel hakları devam eder. Açık cezaevine ayrılan hükümlüler ise şartlarını karşılamaları durumunda izin hakkından da yararlanır.

Ceza Yatar Hesaplanırken En Sık Yapılan Hatalar

Suç türü, tarihi, tekerrür durumu ve birden fazla cezanın bulunup bulunmadığı da infaz süresini etkilediğinden dolayı yatar hesabı yapılırken yalnızca hapis cezasının süresini baz almak yanlıştır. Ceza yatar hesabında en sık karşılaştığımız hatalara bakacak olursak:

• Her suç için aynı infaz oranı kullanılmamalıdır. Genel suçlarda koşullu salıverilme oranı kural olarak 1/2’dir fakat bazı suçlar daha yüksek infaz oranlarına tabidir. Bu nedenle 2 yıl 6 aylık ceza için her durumda 15 ay hesabı yapılamaz, öncelikle mahkumiyetin hangi suçtan verildiğine bakılmalıdır.
• Tekerrür durumunu hesaba katmamak da önemli hatalardan biridir. Daha önceki kesinleşmiş mahkumiyet nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanması yatar süresini uzatır. Genel suçlarda 1/2 olan koşullu salıverilme oranı ilk tekerrürde 2/3’e, ikinci tekerrürde 3/4’e çıkar. Buna göre 2 yıl 6 aylık cezada 15 ay olan süre, ilk tekerrürde 20 aya, ikinci tekerrürde 22 ay 15 güne çıkar.
• Suçun tarihi, uygulanacak infaz hükümleri açısından belirleyicidir ve infaz düzenlemelerinde yapılan değişiklikler her hükümlüye aynı şekilde uygulanmaz. Suçun işlendiği tarih, hangi infaz hükümlerinin ve geçici düzenlemelerin uygulanacağının belirlenmesinde dikkate alınır. Bu nedenle aynı süreyle hapis cezası alan iki kişinin infaz hesabı, suç tarihleri farklıysa farklı sonuçlanabilir.
• Birden fazla kesinleşmiş hapis cezası bulunduğunda her ceza için ayrı bir yatar hesabı yapıp sonuçları bağımsız değerlendirmek doğru değildir. 5275 sayılı Kanun’un 99. maddesi kapsamında birden fazla hükümdeki cezalar, koşullu salıverilme hesabı bakımından infaz hakimliği tarafından toplanır.
• Koşullu salıverilme süresini cezaevinde geçirilecek süre olarak kabul etmek de sık karşılaşılan hatalardandır. Örneğin; genel infaz hükümlerine tabi 2 yıl 6 aylık cezada 1/2 oranı üzerinden 15 aylık koşullu salıverilme süresinin hesaplanması, hükümlünün 15 ay boyunca cezaevinde kalacağı anlamına gelmez. Denetimli serbestlik ve açık ceza infaz kurumuna ayrılma hükümleri ayrıca hesaba katılır.

Sürece dair daha fazla bilgi için infaz hesaplamasında güncel mevzuat takibi yapan ve saha tecrübesiyle en sağlıklı yönlendirmeleri sağlayan avukatlarımıza iletişime geçebilirsiniz.

2 yıl 6 ay ceza alan kişi hemen cezaevine girer mi?

İlk derece mahkemesinin mahkumiyet kararı vermiş olması infazın hemen başlayacağı anlamına gelmez. Eğer vatandaş halihazırda yargılama sürecinde tutuklu değilse, istinaf yahut temyiz kanun yolları tükenip karar kesinleşene kadar cezaevine girmez.

Hükmün kesinleşmesiyle beraber infaz savcılığı hükümlüye 10 gün içerisinde teslim olması için çağrı kağıdı tebliğ eder ve bu süre içinde teslim olunmadığı dönemde yakalama emri düzenlenir. Yargılama sırasında tutuklulukta geçen süreler ise kesinleşen toplam cezadan mahsup edilir.

2 yıl 6 ay cezanın yatarı kaç aydır?

2 yıl 6 ay hapis cezası alan vatandaşın cezaevinde infaz edilecek süresi suçun niteliği, suç tarihi, hükümlünün koşullu salıverilme oranı, denetimli serbestlikten yararlanma şartları ve varsa tekerrür hükümlerine göre değişkenlik göstermektedir ve bu nedenle 2 yıl 6 ay hapis cezası alan herkes için tek, sabit bir yatar süresi vermek doğru değildir.

Genel suçlar bakımından koşullu salıverilme oranı kural olarak 1/2’dir. Bu durumda 30 aylık hapis cezasının koşullu salıverilme süresi 15 ay olarak hesaplanır fakat hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanıp yararlanamayacağı ve yararlanabilecekse bunun süresi ayrıca değerlendirilmelidir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesinde denetimli serbestlikten yararlanmanın koşulları ayrıca düzenlenmiştir.

Bazı suçlarda ise genel 1/2 koşullu salıverilme oranı yerine 2/3 veya daha yüksek oranlar uygulanabilir. Örneğin; 5275 sayılı Kanun’un 107. maddesinde belirli kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, örgütlü suçlar ve diğer bazı suçlar bakımından özel koşullu salıverilme hükümleri bulunmaktadır. Hangi oranın uygulanacağı, yalnızca suçun genel adına bakılarak değil, hükümde yer alan suç maddesi ve somut infaz hükümleri dikkate alınarak belirlenmelidir.

Örneğin; 30 aylık hapis cezasında 2/3 koşullu salıverilme oranı uygulanıyorsa koşullu salıverilme süresi 20 ay, 3/4 oranı uygulanıyorsa 22 ay 15 gündür. Ancak bu sürelerden denetimli serbestlik süresinin otomatik olarak düşüleceği varsayılmamalıdır. Fiilen cezaevinde geçirilecek sürenin belirlenmesi için suç tarihi, suç türü, hükümlünün infaz koşulları ve denetimli serbestlik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

İlk kez suç işleyen biri için yatar değişir mi?

İlk kez suç işlemek, tek başına yatar süresini değiştiren bir etken değildir. Koşullu salıverilme oranı, işlenen suçun niteliğine ve kanunda öngörülen infaz rejimine göre belirlenir ve hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayan ve özel bir infaz rejimine tabi olmayan hükümlüler açısından genel infaz oranları uygulanabilir. Dolayısıyla aynı suç ve aynı ceza bakımından ilk kez suç işleyen bir kişinin infaz süresi, hakkında tekerrür hükümleri uygulanan bir kişiye göre daha kısa olabilir. Açık cezaevine ayrılma ayrılması ve denetimli serbestlikten yararlanması ise ilgili mevzuatta aranan diğer şartlara bağlıdır.

Tekerrür varsa yatar süresi nasıl değişir?

Mahkumiyetin infaz edildiği tarihten itibaren kanunda belirtilen süreler içerisinde yeniden kasıtlı bir suç işlenmesi halinde tekerrür hükümleri gündeme gelir. Önceki mahkumiyet 5 yıldan fazla hapis cezasıysa 5 yıl, 5 yıl veta daha az hapis cezası ya da adli para cezasıysa 3 yıl geçtikten sonra işlenen suç bakımından tekerrür hükümleri uygulanmaz.

Genel suçlarda kural olarak 1/2 olan koşullu salıverilme oranı, ilk defa tekerrür durumunda süreli hapis cezaları bakımından kural olarak 2/3’e çıkar. İkinci defa tekerrür durumundaysa bu oran 3/4 olarak uygulanır. Bu nedenle 2 yıl 6 ay hapis cezasında, genel infaz oranına göre 15 ay olan koşullu salıverilme süresi ilk tekerrürde 20 aya çıkarak 5 ay, ikinci tekerrürde ise 22 ay 15 güne çıkarak 7 ay 15 gün uzar.

Açık cezaevine ne zaman geçilir?

Açık cezaevine ayrılma zamanında hükümlünün toplam ceza süresi dışında suçun niteliği, koşullu salıverilme tarihi ve iyi hal durumu da belirleyicidir. Genel kural, toplam hapis cezası 10 yıldan az olan hükümlüler cezalarının en az 1 ayını kapalı cezaevinde geçirmiş, iyi halli olmuş ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az süre kalmışsa (bazı suçlar bakımından bu değişebilir) açık cezaevine geçiş yapabilir.

2 yıl 6 ay hapis cezası açısından bakıldığında ise toplam ceza 10 yılın altında olduğu için genel kuraldaki 1 aylık kurumda kalma süresi dikkate alınır fakat bu durum, hükümlünün her durumda 1 ay sonra otomatik olarak açık cezaevine geçeceği anlamına gelmez. Suçun niteliği, koşullu salıverilme tarihi ve iyi hal şartlarının da birlikte sağlanması gerekir.

Açık cezaevine ayrılma işlemi, ilgili mevzuattaki şartlar değerlendirilerek yapılır. Örneğin, cinsel saldırı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ya da terör suçları gibi kanunda özel infaz hükümleri bulunan suçlarda açık cezaevine ayrılma bakımından daha farklı ve daha sıkı şartlar uygulanır.

İyi hal indirimi uygulanır mı?

İyi hal, infaz hukukunda doğrudan ceza süresinden yapılan bir indirim değildir. Hükümlünün açık cezaevine geçişi, denetimli serbestlik yararlanması ve koşullu salıverilmesi noktalarında gündeme gelen iyi hal değerlendirmesi, hükümlünün cezaevindeki tutum ve davranışlarını dikkate alarak en geç altı ayda bir İdare ve Gözlem Kurulu tarafından yapılır.

Bir örnekle şu şekilde açılayabiliriz; 2 yıl 6 ay hapis cezası alan ve genel infaz oranına tabi olan bir hükümlü için koşullu salıverilme süresi 15 aydır. İyi hal bu 15 aylık süreyi 12 aya veya başka bir süreye indirmez. Diğer taraftan hükümlü, ilgili aşamada iyi halli değerlendirilmezse açık ceza infaz kurumuna ayrılamaz, denetimli serbestliğe çıkarılamaz ya da koşullu salıverilmez. Bu durumda yeniden değerlendirme yapılır ve yeniden değerlendirme süresi 3 aydan az, 1 yıldan fazla olamaz.

Evde infaz mümkün müdür?

5275 sayılı Kanun’un 110. maddesinde düzenlenen konutta infaz, belirli yaş, sağlık, engellilik yahut çocuk sahibi olma gibi kanunda öngörülen şartları taşıyan hükümlüler için cezanın niteliği ve süresi de dikkate alınarak uygulanabilen özel bir infaz usulüdür. 

Örneğin; 70 yaşını doldurmuş ve 2 yıl 6 ay hapis cezası almış bir hükümlü, diğer yasal şartları da taşıması durumunda yaş kriteri bakımından konutta infaz kapsamında değerlendirilebilir. Buna karşılık 60 yaşında ve herhangi bir özel sağlık yahut engellilik durumu bulunmayan bir kişinin yalnızca 2 yıl 6 ay hapis cezası almış olması, tek başına konutta infaz için yeterli değildir.

Her somut olay için farklı şartlar bulunduğundan, yalnızca sağlık durumu yahut yaş gibi tek bir kritere bakılarak konutta infaz kararı verilemez.

Hafta sonu infaz uygulanabilir mi?

Konutta infaz gibi özel infaz usullerinden biri olan ve 5275 sayılı Kanun ile düzenlenen hafta sonu infazı noktasında 2 yıl 6 ay hapis cezası alan vatandaş bakımından kesin bir ifade kullanmak mümkün değildir çünkü suçun niteliği ve kanunda öngörülen diğer şartların birlikte değerlendirilmesi sonucunda bir karar verilir mahkeme tarafından. 

İnfaz hesaplamasında suç tarihi neden önemlidir?

Hükümlünün hangi infaz hükümlerinden yararlanabileceğinin belirlenmesinde önemli unsurlardan biri olan suç tarihi, koşullu salıverilme oranı, denetimli serbestlik ve açık cezaevine ayrılma gibi konulardaki özel ve geçici hükümleri doğrudan etkiler.

Dolayısıyla aynı hapis cezasını alan iki kişinin fiilen cezaevinde geçireceği süre, suç tarihlerine ve uygulanacak geçiş hükümlerine göre farklılaşabilir. Sağlıklı ve gerçekçi bir infaz hesabı için suçun işlendiği tarihin yanı sıra suçun niteliği, kesinleşen ceza ve ilgili infaz hükümleri de birlikte değerlendirilmelidir.

Hüküm kesinleşmeden cezaevine girilir mi?

Ceza hukukunda kural olarak hüküm kesinleşmeden cezanın infazına başlanamaz ve kişi infaz amacıyla cezaevine alınamaz fakat bu durum tutuklulukla karıştırılmamalıdır. Kişi soruşturma ya da kovuşturma aşamasında tutuklanmışsa, hüküm kesinleşmeden de cezaevinde kalabilir ve bu süre tutuklu olarak geçirilen günler, hüküm kesinleştiğinde verilen hapis cezasından düşülerek hesaplama yapılır. 

Cezaevinde geçirilen süre nasıl hesaplanır?

Cezaevinde geçirilecek süre, infaz savcılığı tarafından düzenlenen müddetname ile hesaplanır. Hükmedilen cezanın süresi, suçun türü, suç tarihi, tekerrür durumu, tutuklulukta geçen süre ve varsa cezaların içtimaı dikkate alınır ve uygulanacak koşullu salıverilme oranı ile denetimli serbestlik hükümleri de bu hesaplamaya dahil edilir. Bu belgede koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma tarihi ve cezanın infazının tamamlanacağı tarih açıkça gösterilir.

İnfaz süresi hangi kanuna göre belirlenir?

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümleri infaz süresinin belirlenmesinde çıkış noktası kabul edilir ve koşullu salıverilme esasları Kanun’un 107. ve 108. maddelerinde, denetimli serbestlik 105/A maddesinde, cezaların toplanması ise 99. maddesinde düzenlenmiştir. Hangi infaz hükümlerinin uygulanacağı, suçun niteliği ve işlendiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat dikkate alınarak belirlenir.

Cezam bittikten sonra sicilimde görünür mü?

Cezanın infaz edilmesiyle beraber kayıt adli sicilden silinerek adli sicil arşiv kaydına alınır fakat bu durum kaydın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Arşiv kaydı kanunda öngörülen şartlar ve süreler gerçekleştiğinde silinir ve bu süreçte kayıt, adli makamlar ile kanunun izin verdiği kurum ve işlemler kapsamında görülebilir. Memuriyete engel suçlar ya da hak yoksunluğu doğuran hallerde arşiv kaydının silinmesi daha uzun sürülebilir.

Bu ceza memuriyete engel midir?

1 yıl veya daha fazla hapis cezasına sebep olan kasten işlenen suçlar memuriyete engeldir ve 2 yıl 6 ay da bu sınırın üzerinde olduğundan suç kasten işlenmişse evet, memuriyete engel oluşturur. Şahıs halihazırda memur ise ceza kesinleştiği takdirde görevine son verilir.

Taksirle işlenen bazı suçlar bu sonucu doğurmayabilir. Burada belirleyici olan suçun niteliğidir. Adli sicil kaydının arşive alınmış veya silinmiş olması, memuriyet engelini kendiliğinden ortadan kaldırmaz, engelin kalkması için ayrıca memnu hakların iadesi kararı gerekebilir.