İş Kazası Tazminatı Nedir?
İş kazası; İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu’nda [1] işyerinde ya da işin yürütülmesi esnasında oluşan, ölüme ya da vücut bütünlüğünün ruhen veya bedenen engelli hale gelmesine sebebiyet veren olay olarak tanımlanmıştır. İşbu tanımdan hareketle iş kazası tazminatı da işyerinde ya da işin yürütülmesi esnasında vücut bulan, ölüme ya da vücut bütünlüğünün ruhen ya da bedenen engelli hale gelmesi sebebiyle uğranılan zararın giderilmesini sağlayan tazminat olarak tanımlanabilir. İş sözleşmesi gereğince işveren; işçiye yardım etmek, işçinin çıkarlarını zedelememek ve işçinin gördüğü iş sebebiyle uğrayabileceği zarar ve kazalara karşı işçiyi korumak ve gözetmekle yükümlüdür. [2] Esasen iş kazası tazminatının dayanağı da işverenin koruma ve gözetim yükümlülüğüdür.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır?
İş kazası tazminat hesaplama, çalışanın iş kazası sonucu geçici ya da sürekli iş göremez hale gelmesi durumunda, işverenin ödemesi gereken tazminat miktarını belirlemek için kullanılır. İş kazası tazminatı hesaplarken dikkate alınması gereken bazı faktörler;
- Çalışanın net maaşı
- Çalışanın kıdem ve ihbar tazminatı hakları
- Çalışanın geçici ya da sürekli iş göremezlik derecesi
- İşverenin kusur derecesi
- Çalışanın bakiye ömrü
- İşçinin aktif – pasif çalışma süreleri
Tazminat miktarı, mağduriyetin derecesine ve iş kazasının sebep olduğu kalıcı iş göremezlik oranına bağlıdır. Kazanın sonucunda eğer kalıcı bir iş göremezlik durumu oluştuysa, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenen iş göremezlik oranınıza göre tazminat hesaplanır.
İş kazası tazminat hesaplama formülü şöyledir: [(Günlük kazanç x İş göremezlik oranı) / 30] x 3000. Burada, günlük kazanç, işçinin son bir yılda elde ettiği toplam brüt kazancın 360’a bölünmesiyle elde edilir.
İş Kazası Sayılan Haller
İş kazası sayılan haller, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda [3] düzenlenmiştir. İlgili Kanun’un 13. Maddesine göre iş kazası sayılan haller;
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen kazalar
- İşveren tarafından yürütülen bir iş sebebiyle sigortalı kendi hesabına ve adına bağımsız çalışıyorsa sigortalının yürüttüğü iş sebebiyle meydana gelen kazalar
- Bir işverene bağlı olarak çalışmakta olan sigortalının görevli olarak işyerinden başka bir yere gönderilmesi durumunda asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda oluşan kazalar
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermesi için ayrılan zamanlarda oluşan kazalar
- Sigortalıların, işveren tarafından sağlanmış olan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında oluşan kazalar
İş kazasıdır. Kanun’da iş kazası sayılan haller bunlardır.
İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları
İş kazası geçiren işçinin hakları, SGK tarafından işçiye sağlanan haklar ve işveren tarafından işçiye sağlanan haklar olarak ikiye ayrılabilir. SGK tarafından işçiye sağlanan haklar;
- Geçici işgöremezlik ödeneği
- Sürekli işgöremezlik ödeneği
- Şartları oluştuğu takdirde malullük aylığı
Olarak özetlenebilir. İşveren tarafından işçiye sağlanan haklar;
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Şayet işçi ölmüşse işçinin destek olduğu kişilere ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatı
Olarak özetlenebilir.
İş Kazalarında Kusur Tespiti Nasıl Yapılır?
İş kazalarında kusur tespiti SGK tarafından yapılmaktadır. Dosyaya atanan müfettişlerin incelemesi sonrasında haklılık oranı tespiti yapılır. İş kazalarında kusur tespiti oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Zira verilecek olan tazminat oranının belirlenmesinde işverenin kusur durumu oldukça mühimdir. Kusurun ağırlığı, zarar gören işçinin kendi kusuru, zarar gören işçinin rızası gibi durumlar tazminat bedelinin belirlenmesinde etkilidir. [4] İşverenin kusuru hesaplanırken ortaya objektif bir kriter getirme amacıyla; soyut, makul, dürüst ve dikkatli bir işveren olsa idi nasıl davranırdı perspektifinden bakmak suretiyle kusur durumu belirlenir. [5]
İş Kazası Maluliyet Oranı Tespiti
İş kazası maluliyet oranı tespiti; işçinin yaşamış olduğu iş kazası sebebi ile bedensel ve ruhsal olarak ne derece engellendiğini, iş kazasının vücudunda bırakmış olduğu hasar sebebi ile hareket kabiliyetinin ve yaşam kalitesinin ne derece kısıtlandığının belirlenmesi demektir. Diğer bir deyişle maluliyet oranının tespiti, ilgili sağlık kurum ve kuruluşlarınca değerlendirmeye tabi tutulmak suretiyle işçinin fonksiyonel kaybının ölçülmesi anlamına gelir.
İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?
İş kazası bildiriminin öncelikle olayın olduğu esnada kolluk kuvvetlerine yapılması gerekmektedir. Böylelikle kolluk kuvvetleri olay yerine gelerek gerekli tutanakları tutar. İş kazası bildirimi doğrudan SGK’ya giderek yazılı olarak yapılabileceği gibi SGK’nın web sitesi üzerinden de yapılabilir. SGK iş kazası e bildirim [6] sayfasına giderek iş kazası bildiriminde bulunabilirsiniz. SGK sitesi haricinde e-Devlet kapısı üzerinden de iş kazası bildirimi yapılabilir. Bunun için e-Devlet İş Kazası ve Meslek Hastalığı E-Bildirim sayfası [7] aracılığı ile e-Devlet bilgileriniz ile giriş yaptıktan sonra iş kazası bildirimi yapabilirsiniz.
İş Kazası Tutanağı
İş kazası tutanağı, oluşan bir iş kazasının oluş şeklini, detaylarını, iş kazasının oluşumunda rol oynayan faktörleri belgeleyen bir tutanaktır. İş kazası tutanağında iş kazasına ilişkin bütün bilgiler eksiksiz bir biçimde yer almalıdır. İş kazası tutanağı işveren tarafından tutulur ve bir dava açılması durumunda önemli bir ispat aracı olarak rol oynar.
İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
İş kazası destekten yoksun kalma tazminatı, iş kazası sonucunda ölüm ile neticelendiği takdirde ölen işçinin destek olduğu yakınlarının desteklerini kaybetmeleri sonucunda uğradıkları zararın tazmini amacıyla talep edilebilen bir tazminat türüdür. Yargıtay; bekar kişinin anne babasına, evli kişinin ise eşine ve çocuğuna destek olduğunu bir karine olarak belirlemiştir. Bunun dışında ölen işçinin yakınlarının tamamı işçinin sağlığında kendisine destek olduğunu ispat etmek suretiyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatı; işçi ölmese idi yaklaşık ve farazi olarak ne kadar yaşayacağının ve destek olduğu kişiye yaşamı boyunca ne kadar destek olacağının hesaplanması sonucunda ortaya çıkar.
İş Kazası Tazminatı Zamanaşımı Süresi
Türk Borçlar Kanunu’nun [8] 146. Maddesi gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabi olacaktır. İş kazası tazminatı zamanaşımı süresine ilişkin kanunda aksine bir hüküm bulunmadığından, iş kazasına ilişkin taleplerde 10 yıllık zamanaşımı süresi mevcuttur.
İş Kazası Şikayet Süresi
İş kazası şikayet süresi; oluşan iş kazası sebebiyle cezai sorumluluk doğuracak olaylar mevcut olduğu takdirde gündeme gelir. Bu durumda iş kazası şikayet süresi oluşacak olan suçun niteliğine göre değişmektedir. İş kazası şikayet süresini şu şekilde özetleyebiliriz;
- İş kazası taksirle yaralama niteliğinde ise 6 ay şikayet süresi
- Taksirle ölüme sebebiyet verme durumunda suç şikayete tabi değildir, her zaman savcılık tarafından re’sen soruşturulabilir.
- İş kazası bilinçli taksirle yaralama niteliğindeyse suç şikayete tabi değildir, her zaman savcılık tarafından re’sen soruşturulabilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Robotu
İş kazası tazminat hesaplama robotu, sizin için basit bir tazminat hesabı yapabilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Robotu, iş kazası mağduriyetlerinin hukuki çözümünü kolaylaştırır. İş göremezlik oranı, kazancın brüt değeri ve diğer parametreler üzerinden tazminatı otomatik olarak hesaplar.
Robot, çalışanın yasal haklarını ve işverenin yükümlülüklerini göz önünde bulundurur. Sigortalı işçinin brüt kazancının günlük değeri ile SGK tarafından belirlenen iş göremezlik oranını kapsamlı bir formül üzerinden işler.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu Excel
İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu Excel formatında, iş kazası mağduriyetinin tazminatını belirlerken kullanılan önemli bir araçtır. Bu tablo, çeşitli parametreleri barındırır: işçinin brüt kazancı, iş göremezlik oranı, ve diğer yasal faktörler girilerek ortalama iş kazası tazminat hesabı yapmaktadır.
Hukuki süreçlerle ilgili tüm bilgiler ve belgeler bu tabloda sistematik bir şekilde düzenlenir. SGK tarafından belirlenen iş göremezlik oranı ve işçinin net kazancı gibi parametreler tabloya girilir. Bu değerler, hesaplama formülüne tabi tutulur ve potansiyel tazminat miktarı otomatik olarak hesaplanır.
Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama
Ölümlü iş kazası tazminat hesaplaması, çalışanın iş kazası sonucu yaşamını yitirmesi durumunda, işverenin ödemesi gereken tazminat miktarını belirlemek için kullanılır. Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama için dikkate alınması gereken bazı faktörler vardır:
- Çalışanın net maaşı
- Çalışanın kıdem tazminatı
- İşverenin kusur derecesi
- Çalışanın yaşı
- Geri de kalanların destek payları
- Geri de kalanların yaşı
Ölümlü iş kazası tazminat hesaplama için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:
- Çalışanın net maaşını belirleyin.
- Çalışanın kıdem tazminatını hesaplayın. Bu genellikle brüt maaşın 30 günü ile çalışma süresi (yıl) ve yasal tavan (örneğin, 8.5 gibi) çarpılarak bulunur
- İşverenin kusur derecesini belirleyin (örneğin, %0, %50 veya %100).
- İşçinin kusurunu belirleyin
- İşçinin son aldığı maaşların ve gelirlerin ortalamasını alın
- Hesaplama yapılırken prograsif rant yöntemi ve TRH 2010 yaşam tablosunu kullanın.
Geçici İş Göremezlik Nedir?
Geçici iş göremezlik; iş kazasına maruz kalan işçinin fonksiyonlarının geçici olarak kısıtlanması durumudur. Geçici iş göremezlik durumunda işçi geçici olarak faaliyetlerini yerine getiremeyecektir. Geçici iş göremezlik durumunda SGK tarafından işçiye geçici işgöremezlik ödeneği bağlanır.
Kalıcı İş Göremezlik Tazminatı
Kalıcı iş göremezlik tazminatı da oldukça merak edilen ve sıkça sorulan bir husustur. Kalıcı iş göremezlik durumunda iş kazasına uğrayan işçi, kalıcı olarak fonksiyon kayıpları yaşamaktadır. İşbu durumda işçiye SGK tarafından kalıcı işgöremezlik ödeneği bağlanır. Ayrıca kalıcı iş göremezlik yaşayan işçi, kalıcı iş göremezlik nedeniyle uğradığı zararları da işverenden maddi ve manevi tazminat olarak talep edebilir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu
İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu, risk analizi ve tahmini değerlendirme araçlarından yararlanarak tazminat miktarını belirler. Aktüeryal bilimlerin prensipleri kullanılarak oluşturulan bu tablo, işçinin net kazancı, iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, işçinin kazadaki kusur oranı verileri üzerinden hesaplamalar yapar.
İş kazası tazminat hesaplama için kullanabileceğiniz basit bir tablo oluşturabiliriz. Tablo, temel bilgileri kullanarak iş kazası tazminatını tahmin etmeye yardımcı olacaktır.
Tabloyu aşağıdaki gibi oluşturabiliriz:
Sütun Açıklama
A Çalışanın Aylık Brüt Maaşı
B Çalışanın Çalıştığı Süre (Yıl)
C İş Göremezlik Derecesi (%)
D İşverenin Kusur Derecesi (%)
E Kıdem Tazminatı
F İş Kazası Tazminatı
İş Kazası Tazminat Hesaplama Bilirkişi Raporu
İş kazası tazminat hesaplama bilirkişi raporu, tazminat hesaplamalarında önemli rol oynar. İş kazası sonucu oluşan geçici ya da sürekli iş göremezlik durumlarında, işverenin ödemesi gereken tazminat miktarını belirlemek için bilirkişi raporu kullanılır. Bu rapor, iş kazasının kusur derecesini, iş göremezlik derecesini ve diğer önemli faktörleri değerlendiren bağımsız bir uzman tarafından hazırlanır.
Bilirkişi raporunun, iş kazası tazminat hesaplamaları için güvenilir ve yasal olarak geçerli bir temel sağladığını unutmayın. Rapor, iş kazası tazminat hesaplamalarında kullanılacak olan iş göremezlik ve kusur derecesi gibi bilgileri içerir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Formülü
İş kazası tazminat hesaplama için kullanılacak temel formül, iş göremezlik derecesi ve işverenin kusur derecesini dikkate alır. Ancak, gerçek tazminat miktarı iş kazasının özel koşullarına bağlı olarak değişir.
- Kazanılan Gelir
- İş Göremezlik Oranı
- Beklenen Çalışma Süresi
- Kusur Oranı
Bu 4 temel faktörü kullanarak, iş kazası tazminatı hesaplama formülü:
Tazminat = Kazanılan Gelir x İş Göremezlik Oranı x Beklenen Çalışma Süresi x İşçinin Kusuru
Bu hesaplama oldukça geneldir ve her duruma uygulanabilir. Ancak kesin ve doğru hesaplama elle yapılmalıdır. Özel durumlar dikkate alınacaktır. Doğru hesaplama iş ve sosyal güvenlik hukukuna, sigorta politikalarına ve daha pek çok faktöre bağlıdır.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Programı
İş kazası tazminatı hesaplama programı, iş göremezlik ve kusur derecesi gibi faktörleri dikkate alarak iş kazası tazminatı hesaplamalarını otomatikleştiren bir yazılımdır. Bu tür programlar, avukatlar, işverenler ve çalışanlar tarafından kullanılabilir.
İş kazası tazminatı hesaplamalarını otomatikleştiren bazı programlar ve uygulamalar şunlardır:
- Online tazminat hesaplama araçları
- Excel tabanlı hesaplama araçları
- Özel yazılımlar
Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama Tablosu
Ölümlü iş kazası tazminat hesaplamalarında, çalışanın ailesine veya yasal varislerine ödenecek tazminat miktarını belirlemek önemlidir.
Destekten yoksun kalma tazminat hesaplamak için, çalışanın ailesinin yaşam boyu maddi desteğini kaybetmesini dikkate alarak bir değer atanır.
Toplam Ölümlü İş Kazası Tazminat Hesaplama = Kıdem Tazminatı + Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
İş Kazası Tazminat Hesaplama Yöntemi
İş kazası tazminat hesaplama yöntemi, iş göremezlik derecesi ve işverenin kusur derecesi gibi faktörleri dikkate alarak hesaplama yapılmasını sağlar.
İş kazası tazminat hesaplama yöntemi, genellikle iş verene, çalışma şartlarına, sağlanan imkanlara göre değişebilmektedir.
İş kazası tazminatı hesaplama yöntemi, mevzuata dayalı birtakım parametreler ve formülleri içerir. İş kazası sonucunda oluşan kalıcı iş göremezlik durumu varsa iş kazası davaya dönüşebilmektedir. Kaza sonucunda maddi zarar olduğu gibi manevi tazminatta talep edilebilmektedir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama formülü şu şekildedir: [(Günlük kazanç x İş göremezlik oranı) / 30] x 3000. İşçinin günlük kazancı, son bir yılda elde edilen toplam net kazancın 360’a bölünmesiyle elde edilir.
Yaralamalı İş Kazası Tazminat Hesaplama
Yaralamalı iş kazası tazminat hesaplama, iş kazası sonrası çalışanın maruz kaldığı zararı ve işverenin kusur derecesini, işçinin yaşı, bakiye ömrü dikkate alarak yapılmaktadır.
Yaralanmalı iş kazası tazminat hesaplama aşağıdaki faktörlere göre yapılır:
- Çalışanın net maaşı: Çalışanın iş kazası öncesi brüt maaşı hesaplamada kullanılır.
- Tıbbi masraflar: İş kazası sonucu ortaya çıkan tıbbi masrafların toplamı hesaplanır.
- İş göremezlik süresi: Çalışanın iş göremezlik süresi hesaplanır ve tazminat hesaplamasında kullanılır.
- İş göremezlik derecesi: İş kazası maluliyet oranı tazminat hesaplamasında en önemli belirleyicidir.
- Kusur oranı: İşverenin kusur oranı belirlenir ve tazminat hesaplamasında kullanılır.
Yaralanmalı iş kazası tazminat hesaplama için kullanılan formül aşağıdaki gibidir:
Tazminat = (Net maaş x İş göremezlik oranı x İş göremezlik süresi) + Tıbbi masraflar
İş Kazası Tazminat Hesaplama 2022
İş kazası tazminat hesaplama, yıllara göre farklılık gösterir. 2020, 2021 ve 2022 yılları için iş kazası tazminat hesaplaması için aşağıdaki bilgileri kullanabilirsiniz:
- Kıdem tazminatı: Brüt ücretin 30 günlük tutarı ile çalışanın çalışma süresi çarpılır ve elde edilen rakam 12 aya bölünür. Bu rakam, kıdem tazminatını oluşturur.
- İş göremezlik tazminatı: İş kazası sonucunda çalışanın iş göremezlik derecesi belirlenir ve iş göremezlik oranına göre tazminat hesaplanır.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: İş kazası sonrasında çalışanın vefat etmesi halinde, ailesine veya mirasçılarına verilecek tazminat olarak hesaplanır. Bu tazminatın hesaplanmasında, çalışanın brüt ücreti, iş göremezlik oranı ve çalışma süresi dikkate alınır.
- Manevi tazminat: İş kazası sonrasında ortaya çıkan psikolojik hasarlar ve acılar nedeniyle, çalışana veya yakınlarına verilen tazminat olarak hesaplanır.
Yukarıdaki faktörlere göre, 2020, 2021 ve 2022 yıllarında iş kazası tazminat hesaplanma aşağıdaki gibidir.
- Kıdem Tazminatı = Brüt ücret x Çalışma süresi / 12
- İş Göremezlik Tazminatı = Brüt ücret x İş göremezlik oranı x 180 gün
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı = (Brüt ücret x İş göremezlik oranı x Çalışma süresi x 12) x 0.5
- Manevi Tazminat = İş kazası nedeniyle oluşan acı ve sıkıntılara bağlı olarak belirlenir ve miktarı yargı kararıyla belirlenir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama 2023
2023 yılı için iş kazası tazminat hesaplama anayasa mahkemesinin verdiği karar ile son halini almıştır. Prograsif rant yöntemi kalıcı hale getirilmiştir. Yaşam tablosu olarak da TRH 2010 kullanılmaktadır. İş kazası tazminat hesaplama sonunda peşin sermaye değeri düşülmektedir.
İş Kazası Tazminatı Ne Kadar?
İş kazası tazminatı, çalışanın maruz kaldığı zararın ciddiyetine, işverenin kusur oranına ve son yasal düzenlemelere bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. İş kazası tazminatı, genellikle maluliyet tazminatı, tıbbi masraflar, iş kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı gibi unsurların birleştirilmesiyle hesaplanır.
İş Kazası Maluliyet Tazminat Hesaplama
İş kazası maluliyet tazminat hesaplama, iş kazası sonucu çalışanın maruz kaldığı hasarı baz alır. Yaralanma derecesine göre işçiye maluliyet raporu alınır ve bu rapor üzerinden işçiye tazminat hesaplama yapılmaktadır.
İş Gücü Kaybı Tazminat Hesaplama Tablosu
İş gücü kaybı tazminat hesaplama tablosu, iş kazası sonrası çalışanın iş gücü kaybı durumunda ödenen tazminatın miktarını hesaplamak için kullanılır. Bu hesaplama, çalışanın iş gücü kaybı oranına, brüt ücretine ve çalışma süresine göre yapılır.
Bedeni Hasar Tazminatı Hesaplama
Bedeni hasar tazminatı hesaplama, iş kazası sonucu çalışanın bedeninde meydana gelen hasarların tazmini için ödenen tazminatın miktarını hesaplamak için kullanılır. Bu hesaplama, hasarın ciddiyetine, çalışanın net ücretine ve çalışma süresine göre yapılır.
İş Kazası Uzuv Kaybı Tazminatı
İş kazası nedeniyle uzuv kaybı, hem maddi hem de manevi açıdan büyük bir zarara yol açar. Bu durumda, işçi tazminat talep etme hakkına sahiptir.
İş kazası uzuv kaybı tazminat hesaplamada dikkate alınan unsurlar:
- Uzuv kaybının oranı (İşgücü Kaybı)
- İşçinin brüt maaşı
- İşçinin yaşı
- Kusur oranları
Uzuv Kaybı Hesaplama Formülü:
Tazminat Miktarı = (Brüt Maaş x Kayıp Oranı x Yaş Katsayısı x Kusur Oranı) x 0.7
Yaş Katsayısı:
- 16-20 yaş: 0.85
- 21-30 yaş: 0.90
- 31-40 yaş: 0.95
- 41-50 yaş: 1.00
- 51-60 yaş: 1.05
- 61 yaş ve üzeri: 1.10
Örnek:
Brüt maaşı 4.000 TL olan, 35 yaşında ve %50 uzuv kaybı yaşayan bir işçinin tazminat hesaplaması:
Tazminat Miktarı = (4.000 TL x 0.50 x 0.95 x 1) x 0.7 = 12.600 TL
İş Kazası Parmak Kopması Tazminatı
İş kazalarında parmak kopması tazminat hesaplamasında: İşçinin kusur oranı, yaş, maaş ve maluliyet oranı dikkate alınır.
- Baş parmak: %60
- İşaret parmağı: %40
- Orta parmak: %30
- Serçe parmak: %20
- Yüzük parmağı: %20
- Yaş Katsayısı:
Parmak kopması tazminatı dışında, işçi geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat gibi tazminat türleri de talep edebilir.
Kopan parmaklarla ilgili iş gücü kaybı değerlendirmesi işçinin iş koduna göre tespiti yapılır. Parmağın hangi boğumdan koptuğu, parmağın tamamen ampute olması işçinin alacağı maluliyet oranını etkileyecektir.
Parmak kopması tazminat hesaplama işçinin net ücreti üzerinden yapılır. Sonraki ücretler artırımlı olarak hesaplanır.
İs Kazası Ayak Kırılması Tazminatı
İş kazalarında ayak kırılması olayına sıkca rastlanır. Ayakta meydana gelen kırığın derecesi işçinin meslekte kazanma gücü kayıp oranına etkisi alınacak tazminatını belirleyecektir. Ayak kırılması tazminat hesaplamada:
- Kırık kemiğin yeri ve türü
- Kırığın iyileşme süresi
- İşçinin mesleği
- İşçinin net maaşı
- İşçinin yaşı
- Kusur oranları
Dikkate alınır.
İş Kazası Maaş Hesaplama
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezlik halinde ödenen maaş, gecici iş göremezlik geliri veya sürekli iş göremezlik geliri olarak
ikiye ayrılır.
Gecici İş Göremezlik Geliri Hesaplama
Kazadan sonra ilk 2 gün için işveren tarafından normal ücreti ödenir.
3. günden itibaren ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından gecici iş göremezlik geliri ödenir.
Gelirin miktarı, son 12 aylık prime esas kazancın (PEK) 2/3’üdür.
PEK’in hesaplanmasında, çalışanın brüt maaşına ek olarak ikramiye, fazla mesai, 13. maaş gibi tüm kazançlar dikkate alınır.
Sürekli İş Göremezlik Geliri Hesaplama
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverenin kusuru olmaksızın %10 ve üzeri iş gücü kaybı oluşması halinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.
Gelirin miktarı, iş gücü kaybı oranına ve PEK’e göre belirlenir.
İş Kazası Maaş Hesaplama Örneği:
Son 12 aylık PEK: 10.000 TL
İş gücü kaybı oranı: %75
Sürekli iş göremezlik geliri: 10.000 TL x 0,75 = 7.500 TL x3/2 = 5.000
İş Kazası Tazminat Faizi Hesaplama
01.06.2024 tarihine kadar olan iş kazalarında İş kazası tazminat faizi % 9 ile hesaplanır. İş kazalarında faiz hesaplama kaza tarihinden itibaren yapılır. 01.06.2024 tarihinden sonrası için ise hesaplamada % 24 yasal faiz uygulanır.
Örnek iş kazası tazminat faizi hesaplama: Kaza 2020.01.01 tarihinde meydana geldi, bilirkişi tarafından 100 bin TL tazminat hesaplandı. Hesaplama tarihiniz ise 2024.01.01, 4 yıllık yasal faiz ile alacağınız 136.000 TL olacaktır.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Hakkında Yargıtay Kararları
İş kazası tazminat hesaplama hakkındaki Yargıtay kararlarını arıyor iseniz işbu yazımızda iş kazası tazminatı ve tazminat hesabı ile ilgili Yargıtay kararlarını paylaşacağız.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/5104 E., 2022/6735 K. Sayılı kararında [9] özetle; “İşveren tarafından yürütülmekte olan iş sebebiyle sigortalı olan işçi, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa, bu durumda yürütülen iş sebebiyle bedenen ya da ruhen özüre uğratan olayın iş kazası olduğu” şeklinde karar vermiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2018/7378 E., 2021/3002 K. Sayılı kararında [10] özetle; “Sigortalı olduğu halde bildirimde bulunmayanlara, bildirimde bulunmadığı süre içerisinde gerçekleşen iş kazası sebebiyle doğan gelir ve ödeneklerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmeyeceği” şeklinde karar vermiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2021/5837 E., 2022/10427 K. Sayılı kararında [11] özetle; “Mevcut iş kazasından dolayı oluşan sürekli bir işgöremezlik durumu var ise bu işgöremezlik oranını da belirleyen kapsayıcı bir rapor alınması ve ona göre sonuca gidilmesi gerekmektedir. Sürekli işgöremezlik oranı %0 olsa dahi geçici işgöremezlik döneminin tespit edilerek bu dönem için maddi tazminat hesabı yapılması ve yine davacıya yönelik manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği” şeklinde karar vermiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/13970 E., 2022/16775 K. Sayılı kararında [12] özetle; “İş kazasına maruz kalan sigortalı işçinin ölümü durumunda hak sahiplerinin sorumlulardan talep edebileceği maddi tazminat miktarı; işçinin olay tarihinde mevcut olan bakiye ömrü esas alınarak, aktif ve pasif dönemlerde elde edeceği kazançlar toplanarak bulunur. Pasif dönem, kişilerin emeklilik döneminin başlayacağının varsayıldığı tarihten, muhtemel bakiye ömrü sonuna kadar devam edecek olan dönemi ifade eder. Varsayıma dayalı olarak pasif dönem, erkeklerde 60, kadınlarda 55 yaşın dolduğu tarihte başlatılır. Bu durumun nedeni ise, hizmet sözleşmesi ile çalışan kişilerin o yaşta emekli olabileceklerinin kabulüdür. Bu tür davalarda varsayımlara dayalı olarak karar vermek zorunluluktan kaynaklanmaktadır.” Şeklinde karar vermiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2021/8618 E., 2022/601 K. Sayılı kararında [13] özetle; “İş kazasından kaynaklı manevi tazminat tutarını hakim takdir yetkisini kullanarak belirlese de hükmedilecek olan tutarın uğranılan manevi zararla orantılı ve duyulan üzüntüyü hafifletici bir niteliğe sahip olması gerekmektedir. Hakim tarafından takdir yetkisi kullanılırken; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumları, olay tarihi ve olayın ağırlığı gibi hususların tamamını gözetmesi ve buna göre karar vermesi gerekir. Mezkur olayda iş kazasının, işverenin gerekli önlemleri almaması sebebiyle oluşması da gözetilerek tatmin duygusu yaratan ve caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.” Şeklinde karar vermiştir.
İş Kazası Tazminat Alanlar Yorumları
İş kazası tazminat alanlar yorumları, iş kazası sonucu tazminat alan kişilerin deneyimlerini paylaştığı çeşitli forumlarda veya yasal yardım sağlayan avukatların web sitelerinde bulunabilir. Bu yorumlar, iş kazalarına karşı dikkatli olunması ve iş kazası sonucu ortaya çıkan zararların hafife alınmaması gerektiğini vurgular.
Sigortasız İşçi İş Kazası Tazminatı Alabilir Mi?
Sigortasız işçi, uğradığı zarar sebebiyle işverenden iş kazası tazminatı alabilir. Böyle bir durumda ayrıca işveren, sigortasız işçi çalıştırması sebebiyle yaptırımlara da maruz kalır.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Motoru
İş Kazası Tazminat Hesaplama Motoru, iş kazası mağduriyetinin tazminat miktarını otomatik olarak hesaplama yeteneğine sahip bir yazılım algoritmasıdır. İşçinin net kazancı, iş göremezlik oranı ve diğer yasal faktörler gibi verileri kullanır.
Bu motor, kullanıcının gerekli verileri girdikten sonra, belirlenen formül üzerinden hesaplama yapar ve tazminat miktarını otomatik olarak belirler. Genel hesaplama formülü şu şekildedir: [(Günlük kazanç x İş göremezlik oranı) / 30] x 3000.
Manevi Tazminat Hesaplama Programı
Manevi tazminat hesaplama programı, iş kazası sonucu ortaya çıkan psikolojik hasarların tazmini için ödenen tazminatın miktarını hesaplamak için kullanılır. Bu hesaplama, iş kazası sonucu ortaya çıkan acı ve sıkıntılar, duygusal stres, kayıp ve öz güven gibi unsurları dikkate alır.
Maluliyet Tazminatı Hesaplama Programı
Maluliyet tazminatı hesaplama programı, iş kazaları sonucu çalışanların maruz kaldıkları zararlara göre tazminat miktarını hesaplamak için kullanılır. Bu programlar, çalışanın maluliyet oranına, net ücretine ve çalışma süresine bağlı olarak tazminat miktarını hesaplayabilir.
Çalışanın maruz kaldığı hasarların ciddiyetine bağlı olarak, maluliyet tazminatı farklı şekillerde hesaplanabilir.
Maddi Tazminat Hesaplama Programı
Maddi tazminat hesaplama programı, iş kazası sonucu ortaya çıkan maddi zararların tazmini için ödenen tazminat miktarını hesaplamak için kullanılır. Maddi tazminat hesaplamaları, iş kazası sonucu ortaya çıkan tıbbi masraflar, kayıp gelirler ve diğer maddi zararların toplamına göre yapılır.
Sonuçlanmış İş Kazası Davaları
Sonuçlanmış iş kazası davaları, iş kazası sonucu tazminat talep edenlerin açtığı davaların sonucunu gösterir. Bu davalar, iş kazalarında tazminat almak isteyen çalışanlar veya işverenler tarafından açılabilir.
Sonuçlanmış iş kazası davaları, özellikle benzer iş kazaları yaşayan kişilerin benzer davalar açması durumunda, tazminat miktarlarının belirlenmesine yardımcı olabilir.
İş kazası avukatı ile iletişime geçerek destek alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular:
Iş kazasından ne kadar para alınır?
İş kazasında yaralanan işçi maddi ve manevi tazminat almaya hak kazanır. İyileşme sürecinde işçi maaşının 4/3 SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği olarak alır.
İş kazası hangi ücretten hesaplanır?
İş kazası tazminat hesaplama son net maaş üzerinden yapılmaktadır.
İş Kazasında Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
İş kazalarında manevi tazminat hesabı, yaşanan manevi elem, her iki tarafından ekonomik ve sosyal durumu ile birlikte Yargıtay kararları baz alınarak tespit edilir.
Kaynakça
[1] İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 03.08.2024
[2] Süzek Sarper, İş Hukuku, Yenilenmiş 10. Bs., Beta Yayınları, İstanbul 2014.
[3] 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 03.08.2024
[4] Ulusan İlhan; Özellikle Borçlar Hukuku ve İş Hukuku Açısından İşverenin İşçiyi Gözetme Borcu ve Bundan Doğan Sorumluluğu, İstanbul 1990.
[5] Akın Levent; İş Kazasından Doğan Maddi Tazminat, Ankara, 2001.
[6] SGK İş Kazası e-Bildirim Sayfası, Erişim Adresi: https://www.sgk.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 05.08.2024
[7] E-Devlet Kapısı İş Kazası ve Meslek Hastalığı E-Bildirim Sayfası, Erişim Adresi: https://www.turkiye.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 05.08.2024
[8] Türk Borçlar Kanunu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 03.08.2024
[9] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/5104 E., 2022/6735 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024
[10] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2018/7378 E., 2021/3002 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024
[11] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2021/5837 E., 2022/10427 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024
[12] Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2022/13970 E., 2022/16775 K. Sayılı kararı, Yargıtay İçtihat Merkezi, Erişim Adresi: https://www.yargitayictihatmerkezi.gov.tr/ , Erişim Tarihi: 06.08.2024