Vasi Tayini Dilekçesi Örneği

Hastanede yatan babanın emekli maaşıyla ilgili işlem yapmak, felç geçiren eşin hesabından işlem gerçekleştirmek yahut zihinsel engelli evladın malvarlığını yönetmek, kişinin kendi adına işlem yapamadığı durumlarda yasal temsilci ihtiyacını gündeme getirir. Böyle durumlarda Sulh Hukuk Mahkemesi’nden vasi atanması istenebilir. Vasi tayini, kanunda düzenlenen kısıtlama sebeplerinin bulunduğu durumlarda, kişinin ve malvarlığının korunmasını sağlar. 

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, vasi atamasının hangi durumlarda gündeme geleceğine, karara nasıl itiraz edilebileceğine ve vasi talebi sürecini başlatan dilekçelere ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Vasi tayini başvurularında yalnızca gerekli belgelerin sunulması değil, kişinin neden vesayet altına alınması gerektiğinin somut biçimde ortaya konulması da önemlidir. Özellikle sağlık durumuna dayalı başvurularda raporların ve günlük yaşamda karşılaşılan güçlüklerin doğru şekilde aktarılması, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından belirleyicidir..

Av. Ezgi Bozkurt

Tazminat ve Sigorta Hukuku Uzmanı

Vasi Tayini Nedir? Hangi Durumlarda Vasi Atanır?

Kendi işlerini göremeyecek durumdaki kişiye mahkeme kararıyla yasal temsilci atanmasını ifade eden vasi tayini, kısıtlının kişiliğine ve malvarlığına ilişkin menfaatlerini korur, hukuki işlemlerinde kısıtlıyı temsil eder. Türk Medeni Kanunu, vesayeti gerektiren halleri şu şekilde belirlemiştir: 

• Velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır (TMK m.404).
• Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen, korunması için sürekli yardıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır (TMK m.405).
• Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı ve malvarlığını kötü yönetme de kısıtlama sebebidir (TMK m.406).
• 1 yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkum olan ergin hakkında da kısıtlama kararı verilir (TMK m.407).
• Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık sebebiyle işlerini yönetemediğini ispat eden kişi kendi kısıtlanmasını isteyebilir (TMK m.408).

Sayılan sebepler sınırlıdır ve genişletilemez ve kanunda yer almayan gerekçeyle kısıtlama kararı verilemez. Yaşlılık tek başına kısıtlama sebebi sayılmaz, burada kişinin işlerini yürütemez duruma gelmiş olması aranır. Vesayet altına alınan kişi ayırt etme gücünden sürekli yoksunsa tam ehliyetsiz, ayırt etme gücü varsa sınırlı ehliyetsiz sayılır.

** Avukatlarımızın hazırladığı Vasi Değiştirme Dilekçesi örneğini bağlantıya tıklayarak hemen indirebilirsiniz.

** Avukatlarımızın hazırladığı Vesayet Makamından Taşınmaz Satış İzni Dilekçesi örneğini bağlantıya tıklayarak hemen indirebilirsiniz.

Vasi Tayini Dilekçesi Örneği

Bu bölümde, Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarının hazırladığı vasi tayini dilekçe örneğini bulabilirsiniz. Bu örnek, dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz. 

… SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE

TALEP EDEN: [Ad Soyad], T.C. [00000000000], [açık adres]

HAKKINDA VASİ TAYİNİ İSTENEN: [Ad Soyad], T.C. [00000000000], [açık adres]

YAKINLIK DERECESİ: [Oğlu, kızı, eşi, kardeşi]

KONU: [Ad Soyad] hakkında kısıtlama kararı verilerek tarafıma vasi olarak atanmam talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Hakkında vasi tayini istenen [Ad Soyad], [tarih] doğumlu olup [adres] adresinde ikamet etmektedir. Kendisi [teşhis] nedeniyle günlük işlerini yürütememekte; banka, tapu ve sosyal güvenlik işlemlerini takip edememektedir.
2. Sağlık durumu [hastane adı] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli sağlık kurulu raporuyla belgelenmiştir. Rapor dilekçe ekinde sunulmuştur.
3. Bakımını [süre] süredir tarafım üstlenmektedir. Aynı konutta birlikte yaşamaktayız. Aile içinde vasiliğime itiraz eden kimse bulunmamaktadır.
4. Vasiliğe engel halim yoktur. Adli sicil kaydım dilekçe ekindedir.

HUKUKİ SEBEPLER: Türk Medeni Kanunu’nun vesayete ilişkin hükümleri ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu.

DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, sağlık kurulu raporu, adli sicil kaydı, yerleşim yeri belgesi, tanık beyanları.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle [Ad Soyad] hakkında kısıtlama kararı verilmesine ve tarafıma vasi olarak atanmama karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Tarih]

Talep Eden – [Ad Soyad] – İmza

Zihinsel Engelli Vasi Tayini Dilekçesi Örneği

Bu bölümde, Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarının hazırladığı zihinsel engelli bireyler için vasi tayini dilekçe örneğini bulabilirsiniz. Bu örnek, dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz. 

Zihinsel engelli çocuk on sekiz yaşını doldurduğunda velayet sona erer. Anne ve baba, ergin evladı adına işlem yapabilmek için vasi kararı almak zorundadır. Aşağıdaki örnek doğrudan ergin engelli çocuklar için hazırlanmıştır.

… SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE

TALEP EDEN: [Ad Soyad], T.C. [00000000000], [açık adres]

HAKKINDA VASİ TAYİNİ İSTENEN: [Ad Soyad], T.C. [00000000000], [açık adres]

YAKINLIK DERECESİ: Annesi / Babası

KONU: Zihinsel engelli olan ve ergin hâle gelen [Ad Soyad] hakkında kısıtlama kararı verilerek tarafıma vasi olarak atanmam talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Oğlum / kızım [Ad Soyad], [tarih] tarihinde on sekiz yaşını doldurmuştur. Ergin olmasıyla birlikte velayet hakkım sona ermiştir. Kendisi doğuştan zihinsel engelli olup ayırt etme gücüne sahip değildir.
2. [Hastane adı] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli engelli sağlık kurulu raporunda engel oranı %[oran] olarak belirlenmiştir. Raporda tam bağımlı ibaresi yer almaktadır.
3. Doğduğu günden bu yana bakımını, beslenmesini, tedavisini ve özel eğitim sürecini tek başıma yürütmekteyim. Velayet sona erdiği için engelli aylığı, evde bakım yardımı, sağlık kurulu işlemleri ve banka hesabına ilişkin işlemler yapılamaz duruma gelmiştir.
4. Vasiliğe engel halim bulunmamaktadır. Eşim ve diğer çocuklarım vasiliğime muvafakat etmektedir. Muvafakat beyanları dilekçe ekinde sunulmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: Türk Medeni Kanunu ve Engelliler Hakkında Kanun hükümleri.

DELİLLER: Engelli sağlık kurulu raporu, nüfus kayıt örneği, özel eğitim ve rehabilitasyon kayıtları, aile bireylerinin muvafakat beyanları, tanık beyanları.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle [Ad Soyad] hakkında kısıtlama kararı verilmesine ve tarafıma vasi olarak atanmama karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Tarih]

Talep Eden – [Ad Soyad] – İmza

Hastalık Nedeniyle Vasi Tayini Dilekçesi Örneği

Bu bölümde, Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarının hazırladığı hastalık nedeniyle vasi tayini dilekçe örneğini bulabilirsiniz. Bu örnek, dilekçenin yapısını genel hatlarıyla göstermesi açısından hazırlanmış olup her olayın farklı nitelikler taşıdığını ve dilekçe içeriğinin olay özelinde değişkenlik göstermesi gerektiğinin altını çizmek isteriz. 

Alzheimer, inme, ağır demans ve benzeri hastalıklar ayırt etme gücünü sonradan ortadan kaldırır. Hasta artık vekaletname veremez, çünkü vekalet için de ayırt etme gücü aranır. Geriye tek seçenek olarak vasi tayini kalır.

… SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE

TALEP EDEN: [Ad Soyad], T.C. [00000000000], [açık adres]

HAKKINDA VASİ TAYİNİ İSTENEN: [Ad Soyad], T.C. [00000000000], [açık adres]

YAKINLIK DERECESİ: Eşi

KONU: [Ad Soyad] hakkında kısıtlama kararı verilerek tarafıma vasi olarak atanmam talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Eşim [Ad Soyad] ile [tarih] tarihinde evlendik. [Tarih] tarihinde [Alzheimer / serebrovasküler olay / ağır demans] teşhisi konulmuştur. Hastalık ilerleyici seyir göstermektedir.
2. Eşim yakınlarını tanıyamamakta, yer ve zaman algısını yitirmiş durumdadır. Günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılayamamaktadır. Sağlık durumu [hastane adı] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli sağlık kurulu raporuyla tespit edilmiştir.
3. Teşhisten önce düzenlenmiş vekaletname bulunmadığından emekli maaşının tahsili, tedavi masraflarının karşılanması, huzurevi ve bakım hizmeti sözleşmeleri ile taşınmaz işlemleri yürütülememektedir. Hastanede yapılacak tıbbi müdahalelerde onam verecek yasal temsilci de bulunmamaktadır.
4. Vasiliğe engel halim yoktur. Çocuklarımızın muvafakat beyanları ekte sunulmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: Türk Medeni Kanunu’nun kısıtlama ve vesayet hükümleri.

DELİLLER: Sağlık kurulu raporu, hastane epikrizi ve tedavi kayıtları, evlilik cüzdanı örneği, nüfus kayıt örneği, çocukların muvafakat beyanları, tanık beyanları.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle [Ad Soyad] hakkında kısıtlama kararı verilmesine ve tarafıma vasi olarak atanmama karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [Tarih]

Talep Eden – [Ad Soyad] – İmza

Vasi Tayini Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Vasi tayini dilekçesinde mahkeme adı, talepte bulunan kişinin ve kısıtlanması istenen kişinin bilgileri, detaylı açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve talep bölümleri yer almalıdır.

Açıklamalar bölümünde, kişinin hangi nedenle işlerini gerektiği gibi yürütemediği ve vesayet altına alınmasını gerektiren durum somut şekilde açıklanmalıdır. Sağlık durumu, günlük yaşamda karşılaşılan güçlükler ve varsa bu durumu gösteren belgeler mümkün olduğunca açık şekilde belirtilmelidir.

Dilekçede vasi adayı da gösterilebilir. Vesayet makamı, haklı bir sebep olmadıkça öncelikle eş veya yakın hısımlardan birini vasi olarak atar (TMK m. 414). Kısıtlanacak kişinin veya anne ve babasının önerdiği kişi de vasiliğe atanabilir (TMK m. 415). Bu nedenle talep bölümünde, somut duruma göre kısıtlama kararı verilmesi ve uygun görülen kişinin vasi olarak atanması istenebilir.

Nelere Dikkat Edilmelidir?

Akıl hastalığı ya da akıl zayıflığı nedeniyle vasilik talep ediliyorsa, resmi sağlık kurulu raporu alınması gereklidir (TMB m. 409). Bu gibi durumlarda hakim, karar vermeden önce kısıtlanması istenen kişiyi dinler ve sağlık kurulu raporunu dikkate alır. Diğer kısıtlama sebeplerinde de kanunda öngörülen dinleme şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Mahkeme, kişinin durumuna göre gerekli incelemeleri yapar ve gerektiğinde işlemleri bulunduğu yerde gerçekleştirebilir.

Vasi adayının da kanunda belirtilen vasiliğe engel hallerden birinin bulunmaması gerekir. Kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler vasi olamaz. Ayrıca kısıtlanacak kişi ile vasi adayı arasında önemli bir menfaat çatışması bulunması da vasiliğe engel oluşturabilir (TMK m. 418). Örneğin vasi adayı ile kısıtlanacak kişi arasında miras veya alacak gibi ciddi bir uyuşmazlık bulunması, mahkemenin başka bir kişiyi vasi olarak değerlendirmesine yol açar.

Dilekçede Hangi Belgeler Sunulur?

Vasi tayini başvurusunda sunulacak belgeler, talebin içeriğine bağlı olarak değişkenlik gösterecektir. Örneğin, sağlık durumuna dayalı bir vasi talebinde kişinin durumunu gösteren sağlık kurulu raporuna ihtiyaç vardır. Yine vasilik talep eden kişi ile kısıtlanması istenen kişi aracındaki yakınlığı göstermek amacıyla nüfus kayıt örneği, ikametgah belgesi ve adli sicil kaydı gibi belgeler eklenmelidir. 

Duruma göre epikrizler, tedavi kayıtları ve engellilik durumunu gösteren belgeler de dosyaya eklenebilir. Birden fazla kişinin vasi olmak istemesi veya vasi adayına ilişkin bir uyuşmazlık bulunması durumunda ise ilgili kişilerin beyanları ve diğer deliller de önem taşır. Hangi belgelerin gerekli olduğu dosyanın niteliğine göre değiştiğinden, mahkeme gerekli gördüğü belgelerin sunulmasını isteyebilir. Bu nedenle başvuru sırasında sunulmayan bir belgenin sonradan tamamlanması mümkün olabilir.

Dilekçe Nereye Verilir?

Vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesi’dir ve vasi tayini talebi bu kuruma yapılır. Denetim makamı ise Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir (TMK m. 397). Burada önemli bir nokta olarak; yetkili vesayet makamı, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki vesayet makamıdır (TMK m. 411). Dolayısıyla başvuru yapılırken talepte bulunan kişinin değil, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yeri esas alınır. Dilekçe adliyede ilgili birim üzerinden mahkemeye sunulabilir. Avukat aracılığıyla takip edilen dosyalarda ise UYAP üzerinden başvuru yapılabilir. 

Vasi Tayini Dilekçesini Kim Verebilir?

Vasi tayini talebini kişinin kendisi (yaşlılık, hastalık veya başka bir nedenle) talep edebileceği gibi eş, çocuklar, anne, baba, kardeşler ve diğer yakınları da vesayet makamına başvurabilir.

Bunların yanında bazı resmi makamların da vesayeti gerektiren bir durumu bildirme yükümlülüğü vardır. İdari makamlar, noterler ve mahkemeler, görevlerini yerine getirirken vesayeti gerektiren bir durumu öğrenmeleri halinde bunu yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür. Uzun süreli hapis cezasının infazına başlanan hükümlüler bakımından ceza infaz kurumu idaresinin de bildirim yükümlülüğü bulunur. Bildirim üzerine vesayet makamı gerekli işlemleri kendiliğinden başlatabilir.

Vesayet hükümleri kamu düzenine ilişkin olduğundan bu süreç yalnızca tarafların iradesine bağlı değildir. Bu nedenle vesayet işlerinde feragat ve sulh yoluyla uyuşmazlığın sona erdirilmesi mümkün değildir.

Vasi tayini ne kadar sürer?

Dosyanın özelliklerine göre değişmekle beraber vasi tayini ortalama 2-6 ay içerisinde sonuçlanır. Sağlık kurulu raporunun alınması buradaki sürede belirleyicidir. Eğer rapor, vasi tayini başvurusu esnasında sunulmuşsa süreç daha kısa sürecektir. Raporun mahkeme tarafından istenmesi durumunda ise hastane randevusu, muayene ve heyet süreci nedeniyle kararın çıkması uzayacaktır. 

Vasi atamasına karar verildikten sonra kararın tebliği ve kesinleşmesine ilişkin işlemlerle devam eder süreç. Vasi, görevine ilişkin yetkilerini mahkemenin kararının kesinleşmesinden sonra kullanmaya başlar. TBM m. 456 kapsamında belirtildiği üzere vasinin görevi iki yıl için verilir ve vesayet makamı bu süreyi her defasında iki yıl uzatabilir. Sürenin uzatılması için vasi tayini davası açılmasına gerek yoktur. Vesayet makamına başvuru yapılması yeterlidir. Görev süresi boyunca vasinin denetim kapsamında hesap ve rapor sunma yükümlülüğü de bulunur. 

Vasi tayini kararına itiraz edilebilir mi?

Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ tarihinden başlayarak 10 gün içerisinde TBM m. 488 kapsamında itiraz etmek mümkündür. İtiraz dilekçesinde karara hangi sebeple karşı çıkıldığı somut olarak gösterilmeli ve mümkünse belgelerle desteklenmelidir.

Vasi olarak atanan kişi, vasi atanmasına itiraz etmekten farklı olarak vasiliği kabul etmekten de kaçınabilir. Atanan kişi, vasi atanmasının tarafında tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde kaçınma nedenini ileri sürebilir. Yine vasinin görevini gerektiği gibi yerine getirmemesi veya sonradan ortaya çıkan bir nedenin bulunmasında da vasinin görevden alınması ve yerine başka bir vasi atanması da talep edilebilir.

Vasi atanması için avukat gerekli midir?

Vasi atanması için kanunda avukatla temsil edilme zorunluluğu yoktur ve kişi, vasi atanmasına ilişkin talebi içeren dilekçeyi kendisi hazırlayarak görevli mahkemeye sunabilir. Kural olarak çekişmesiz yargı kapsamında değerlendirilen vesayet süreçleri, diğer dava türlerine göre nispeten daha sade ilerler.

Zorunluluk olmamasına rağmen aile içinde kimin vasi olarak atanacağı konusunda anlaşmazlık bulunduğu yahut kısıtlanacak kişinin taşınmazı ya da şirket hisselerinin olduğu durumlarda vekaletnameye dayanılarak yapılan işlemlerin tartışmaya açık olması veya vasi adayına itiraz edilmesi ihtimallerinde hukuki değerlendirme ve doğru delillerin sunulması önem kazanır. Burada da avukat desteği sürecin daha sağlıklı yürütülmesini sağlar. Maddi durumu avukatlık ücretini karşılamaya elverişli olmayan kişiler gerekli şartları taşıdıkları takdirde adli yardım kapsamında avukat görevlendirmesi talep edebilir.