Kaza Tespit Tutanağına İtiraz

Trafik kazası neticesinde hazırlanan kaza tespit tutanağı, maddi hasarlı uyuşmazlıklarda kazanın tarafları ya da emniyet mensuplarınca oluşturulan resmi bir kayıttır. Kusur paylaşımlarının temeli olan tutanak, hak sahiplerinin tazminat alacaklarını ve yasal sorumluluklarını belirlemektedir. Hazırlanan evraktaki maddi eksiklikler veya gerçeğe aykırı kusur beyanlarının mağduriyet yaratmaması adına tarafların tutanağa itiraz etmek hakkı bulunmaktadır.

Kaza Tespit Tutanağı Nedir?

En az iki aracın maddi hasarla neticelenen trafik kazasına karışması halinde, tarafların kendi aralarında tanzim ettikleri kaza tespit tutanağı, Nisan 2008’deki düzenleme ile beraber belirli durumlar dışında resmi bir makama gerek duymadan sürücüler tarafından hazırlanabilir.

Tutanak, kazanın oluş şeklini, araçlardaki hasar boyutlarını, tarafların kimlik bilgilerini, kaza mahallinin krokisini, araçların darbe noktalarını, sürücülerin beyanlarını ve zorunlu trafik sigortası poliçe numaralarını yani kazaya dair tüm detayları kayıt altına alarak kusur tespiti noktasında sigorta şirketlerini yönlendirmektedir.

Burada parantez açmamız gereken bir nokta; kaza esnasında bedensel yaralama, vefat ya da kamu malına zarar geldiyse, kaza tespit tutanağının kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenmesi zorunluluğudur. Sürücülerin ehliyetsiz olması, alkol kullanımı şüphesi bulunması veya araçların kamu kuruluşu bünyesinde yer alması, polisin veya jandarmanın olay yerinde tutanak tutmasını gerektiren teknik detaylar arasındadır.

Kaza Tespit Tutanağına Nasıl İtiraz Edilir?

Kaza tespit tutanağına yönelik itiraz hakları, kusur dağılımının gerçeği yansıtmadığı yahut tutanak tanziminde usul hatalarının bulunduğu hallerde devreye girmektedir. Sürücüler, sigorta şirketlerinin belirlediği sorumluluk paylarına karşı yasal süreleri içerisinde müracaat ederek maddi kayıpların önüne geçebilmektedir. İtiraz süreci, kaza türü ve tutanağı düzenleyen kurum nezdinde farklı hukuki yollar üzerinden yürütülmektedir.

Kaza tespit tutanağındaki hatalı tespitlerin düzeltilmesi adına izlenmesi gereken adımlar aşağıda sıralanmaktadır:

• Sigorta şirketlerince saptanan kusur oranlarına karşı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki online sistem kanalıyla 5 iş günü içerisinde müracaat gerçekleştirilmektedir.
• Kolluk kuvvetleri tarafından tanzim edilen resmi belgelere yönelik itirazlar, kazanın meydana geldiği yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine sunulan dilekçe vasıtasıyla başlatılmaktadır.
• Kusur durumunun tespiti ve tutanağın iptali talebiyle Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde tespit davası açılarak teknik inceleme talep edilmektedir.
• İtiraz dilekçesine, kaza anına ait fotoğraflar, kamera kayıtları ve varsa görgü tanığı beyanları delil niteliğinde eklenmektedir.
• Yasal müracaatlar neticesinde mahkemece görevlendirilen uzman bilirkişiler, kaza mahallinde keşif yaparak teknik veriler ışığında yeni rapor hazırlamaktadır.

İtiraz süreçlerinin teknik terimler ve usul kuralları içermesi, haklılık payının yasal zeminde kanıtlanması adına uzman hukukçu desteğini mecburi kılmaktadır. Bu noktada profesyonel bir destek almak, sigorta şirketlerinin hatalı değerlendirmelerine karşı tazminat haklarının eksiksiz korunmasına zemin hazırlamaktadır.

Yaşadığınız kaza özelinde detaylı bir yönlendirme ve bilgi almak adına sigorta avukatımızla iletişime geçebilirsiniz.

E-Devlet ile Kaza Tespit Tutanağına İtiraz

E-Devlet, kaza tespit tutanağına yönelik itiraz sürecinin takibi ve ilgili kurumlara yönlendirme noktasında dijital köprü görevi üstlenmektedir. Vatandaşlar, platform üzerinden Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) verilerine erişerek tutanak sonuçlarını ve kusur oranlarını anlık sorgulayabilmektedir.

Güncel entegrasyonlar ile beraber sigorta şirketlerinin değerlendirmelerine karşı yapılacak itirazlar, e-Devlet şifresiyle giriş yapılan SBM portalı üzerinden resmiyet kazanmaktadır. Belirtilen yöntem, bürokratik işlemlerin hızlandırılmasına ve itirazın yasal süreler içerisinde sisteme işlenmesine imkan tanımaktadır.

İtiraz Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

İtiraz sürecinin başarıyla sonuçlanması, kaza anından itibaren titizlikle yürütülen delil toplama aşamasına ve yasal usullere ve tekniklere eksiksiz uyulmasına bağlıdır. Hak kayıplarının önlenmesi adına en önemli nokta, tutanak tanziminde ve sonrasındaki müracaat aşamalarında teknik hatalardan kaçınmaktır.

Maddi gerçeklerin yansıtılması ve itirazın kabul görmesi için hassasiyet gösterilmesi gereken noktalar aşağıdadır:

• Kazaya karışan araçların konumu değiştirilmeden hasar bölgeleri ve yol çizgileri farklı açılardan fotoğraflanarak kayıt altına alınmalıdır.
• Tutanak üzerindeki sürücü beyanları, çelişki barındırmayacak şekilde net ifadelerle yazılmalı ve ıslak imzalar mutlaka tamamlanmalıdır.
• Sigorta poliçe numaraları ve şirket bilgileri eksiksiz doldurulmalı, aksi halde tutanağın geçersiz sayılma riski bulunmaktadır.
• Çevredeki güvenlik kameralarının (MOBESE) incelenmesi talep edilmeli ve görgü tanıklarının iletişim bilgileri dilekçeye eklenmelidir.
• Belirtilen hususlara riayet edilmemesi; itirazın reddedilmesine ve kusursuz tarafın maddi zararları tazmin edememesine yol açmaktadır.

Yasal sürecin avukat rehberliğinde yönetilmesi, teknik eksikliklerin giderilmesini sağlayarak davanın lehine sonuçlanma ihtimalini güçlendirmektedir.

İtirazın Olası Sonuçları ve Sonraki Adımlar

Kaza tespit tutanağına yönelik gerçekleştirilen başvurular, hukuki ve teknik incelemeler neticesinde farklı sonuçlar doğurabilmektedir. Yapılan değerlendirmeler, tarafların kusur dağılımını kökten değiştirebildiği yaptırımların tamamen iptal edilmesine de zemin hazırlayabilmektedir.

İtiraz neticesinde karşılaşılabilecek muhtemel senaryolar şunlardır:

• Sunulan delillerin ve bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağındaki verilerle örtüşmesi halinde mevcut kusur oranları aynen korunmaktadır.
• Teknik inceleme safhasında sürücü beyanlarının veya kroki çizimlerinin hatalı bulunması durumunda, kusur oranları taraflar arasında yeniden paylaştırılmaktadır.
• Maddi hasarlı kazalarda sigorta şirketleri arasında mutabakat sağlanamaması halinde dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na sevk edilerek nihai karara bağlanmaktadır.
• Mahkeme kanalıyla açılan iptal davalarında; tutanağın gerçeği yansıtmadığı sabit görülürse ilgili evrakın delil vasfı ortadan kaldırılmaktadır.

İtirazın reddi halinde ise yargılama giderleri ve vekalet ücreti müracaat eden tarafa yükletilmektedir. Kararın kesinleşmesini takiben, saptanan kusur oranları doğrultusunda sigorta şirketleri nezdinde tazminat ödeme süreçleri başlatılmaktadır.

Kaza Tespit Tutanağına İtirazda Zamanaşımı

Trafik kazası tespit tutanağına itiraz hakkı, yasal hakların korunması adına kanunla belirlenen zamanaşımı süreleri dahilinde kullanılmalıdır. Sürelerin geçirilmesi, tutanaktaki kusur dağılımının kesinleşmesine ve rücu davalarında hak kaybı yaşanmasına neden olmaktadır. Zamanaşımı sürelerinin başlangıcı, kazanın meydana geldiği tarih itibarıyla hesaplanmaktadır. 

Bu kapsamda zamanaşımı süreleri, kazanın niteliğine göre değişkenlik göstermektedir ve şöyledir:

• Yalnızca araçlarda hasar meydana gelen maddi hasarlı trafik kazalarında itiraz süresi 2 yıl şeklinde uygulanmaktadır.
• Şahısların fiziksel zarar gördüğü yaralamalı trafik kazalarında müracaat hakkı 8 yıllık süreye tabidir.
• Can kaybıyla neticelenen ölümlü trafik kazalarında ise zamanaşımı süresi 15 yıla kadar uzamaktadır.

Belirlenen yasal sınırların aşılması, itirazın usulden reddedilmesi sonucunu doğurmakta ve mağduriyetlerin giderilmesini imkansız hale getirmektedir.

İtiraz süresi ne zaman başlar?

İtiraz süreci, sigorta şirketlerince karara bağlanan kusur oranlarının taraflara kısa mesaj yahut e-posta kanalıyla tebliğ edildiği tarih itibarıyla başlamaktadır. Hak sahipleri, sorumluluk paylarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemine yansıdığı andan itibaren 5 iş günü içerisinde müracaat hakkını kullanmaktadır. 5 günlük sürenin kaçırılması mahkemeye gitme hakkını ortadan kaldırmaz, yalnızca sigorta şirketinin ilk etapta yapacağı ödemenin mevcut oranlar üzerinden tamamlanmasına yol açar.

İtiraz kaç gün içerisinde sonuçlanır?

İtiraz dosyaları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesinde yer alan Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu tarafından takriben 3 iş günü içerisinde sonuçlandırılmaktadır. Bilirkişi raporu gerektiren yahut teknik karmaşıklık barındıran uyuşmazlıklarda karar süreci, ek incelemelerin tamamlanmasıyla birlikte 10 iş gününe kadar sarkmaktadır.

Hangi kuruma itiraz edilmelidir?

İtiraz mercileri, kaza tespit tutanağının düzenlenme usulüne ve hedeflenen hukuki sonuca göre belirlenmektedir.

Maddi hasarlı anlaşmalı tutanaklar için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) resmi başvuru kanalı teşkil etmektedir. Jandarma veya trafik polisi tarafından tanzim edilen tutanaklar için kazanın gerçekleştiği bölgedeki Sulh Ceza Hakimliği yetkili makamdır.

Kusur oranının mahkeme kanalıyla kesinleşmesi taleplerinde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde tespit davası açılmaktadır.

İtiraz dilekçesi nasıl hazırlanır?

Kaza tespit tutanağına itiraz dilekçesi, kazanın oluşma şeklini, tutanaktaki maddi hataları ve hukuki gerekçeleri kapsayan profesyonel metin formatında oluşturulmaktadır.

Evrak içerisinde, uyuşmazlığa konu araç plakaları, kaza saati, itiraz edilen kusur yüzdesi ve tarafların açık kimlik verileri sunulmaktadır. Başvuru ekine, kaza mahalli fotoğrafları, varsa video kayıtları ve bilirkişi keşif talebi eklenerek iddialar somut kanıtlarla güçlendirilmektedir.

Tüm bu hazırlık aşamasını trafik kazaları ve sigorta hukukunda uzmanlaşmış bir profesyonele emanet etmek, süreçteki muhtemel hak kayıplarını en aza indirmenize yardımcı olacaktır.

Trafik kazalarında kusur kavramı nedir? Neden önemlidir?

Trafik kazalarında kusur, sürücülerin trafik kurallarını ihlal etme derecesini ve meydana gelen zarardaki sorumluluk payını ifade eden hukuki terimdir. Kusur oranları, sigorta tazminatlarının miktarını, rücu davalarının seyrini ve olası ceza yargılamalarındaki yaptırım düzeyini belirlemektedir. Hak sahiplerinin maddi zararlarını tam tazmin edebilmesi, kazadaki kusursuzluk durumunun yasal belgelerle ortaya konulmasına bağlıdır.

Asli ve tali kusur oranı nedir?

Trafik kazalarında sorumluluk paylaşımı, kazanın meydana gelmesindeki etki düzeyine göre asli ve tali kusur şeklinde ikiye ayrılmaktadır.

• Asli kusur, kırmızı ışık ihlali veya ters yöne girme benzeri ağır kural ihlalleriyle kazanın ana sebebini oluşturan tarafın sorumluluğunu tanımlamaktadır.
• Tali kusur ise kaza anında gerekli dikkat ve özeni göstermeyen yahut önleyici tedbirleri almayan tarafın ikincil derecedeki payını ifade etmektedir.

Sigorta uygulamalarında asli kusur %75, tali kusur %25 oranında temsil edilirken, yargılama safhasında %70 ve %30 şeklindeki dağılımlar da esas alınmaktadır.

Kaza tespit tutanağında kusur oranını kim belirler?

Kusur oranları, sigorta şirketlerinin hasar departmanları ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki uzman heyetler tarafından belirlenmektedir.

Taraflar arasında mutabakat sağlanması durumunda şirketlerin ortak değerlendirmesi esas alınırken, uyuşmazlık halinde Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu kesin karar merciidir.

Mahkemeye intikal eden dosyalarda ise kusur dağılımı, yargılama makamınca atanan adli bilirkişilerin teknik incelemeleri neticesinde netleşmektedir.

Kazada %100 kusurlu olunması durumunda itiraz edilebilir mi?

Evet, kazada %100 kusurlu atfedilen sürücü, hukuken itiraz hakkını kullanabilir. Sigorta şirketlerinin veya kolluk görevlilerinin teknik hatalar barındıran saptamaları, yasal süreler içerisinde Sulh Ceza Hakimliği veya Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde dava konusu edilmektedir.

Kaza tespit tutanağına yanlış bir beyan yazılırsa ne olur?

Kaza tespit tutanağına gerçeğe aykırı veya hatalı bilgiler işlenmesi, kusur oranlarının yanlış hesaplanmasına ve sigorta tazminat haklarının yitirilmesine yol açmaktadır. Yanlış ifadeler içeren evrak, yargılama safhasında aleyhe delil teşkil ederek sürücünün hukuki sorumluluğunu artırmaktadır. Hatalı beyanların tespiti halinde MOBESE kayıtlarının incelenmesi ve tanık anlatımlarıyla sürecin derhal düzeltilmesi adına yasal mercilere başvurulması gerekmektedir.

İtiraz sonucu tutanağın iptali mümkün müdür?

Evet, hukuken maddi hata ya da usulsüzlük barındıran kaza tespit tutanaklarının iptali ve içeriğinin düzeltilmesi mümkündür. İptal süreci, tutanağın yeniden düzenlenmesi yerine mahkemece saptanan teknik verilerin resmi kayıtlara işlenmesi ve hatalı kısımların hükümden düşürülmesi esasına dayanmaktadır.

Kazaya karışan tüm sürücüler kaza tespit tutanağını imzalamalı mıdır?

Evet, tutanağın yasal geçerlilik kazanması adına, kazaya karışan tüm sürücülerin ıslak imzası olmalıdır. Uzlaşma sağlanamadığında veya sürücülerin imza atmaktan kaçındığı durumlarda ise sürecin trafik polisi veya jandarma aracılığıyla kayıt altına alınması yasal zorunluluktur.

Hangi noktada uzman desteği almak gerekir?

Kusur oranlarına itiraz edilmesi ve mahkeme nezdinde açılacak tespit davaları, hem usul hem de teknik açıdan vatandaşlar için yalnız yürütülmesi neredeyse imkansız süreçlerdir. Dolayısıyla teknik süreç ve sürelerin hatasız yönetilmesi, profesyonel danışmanlık ve yönlendirmeyi gerekli kılmaktadır. Hak kayıplarının önlenmesi ve tazminat süreçlerinin yasal zeminde hızlandırılması adına hukukçu yardımı alınması tavsiye edilmektedir.