Bedeni Hasar Tazminatı

Trafik kazası sonucunda vücut bütünlüğü zarar gören kişinin tedavi giderlerini, gelir ve çalışma gücü kaybını karşılayan bedeni hasar tazminatında tutar, zarar görenin yaşı, geliri, maluliyet oranı, kazadaki kusur dağılımı ve bakiye ömrü üzerinden hesaplanır ve hesaplamada sigorta genel şartları değil, Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatları esas alınır.

Büromuz avukatlarının hazırladığı bu yazıda, bedeni hasar tazminatı kapsamına giren zararlara, tazminat tutarının nasıl hesaplanması gerektiğine ve tahsilatına ilişkin genel bilgiler paylaşılmıştır. Hukuki uyuşmazlığa ve sürece dair detaylı bilgi ve yönlendirme için info@cozumavukatlik.com.tr mail adresi ya da 0 (541) 371 06 09 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.

Çözüm Hukuk Bürosu olarak deneyimli avukat kadromuz ve akademik alanda uzmanlaşmış ekibimizle bedeni hasar dosyalarını maluliyet raporunun incelenmesinden tazminat hesabına, sigorta başvurusundan dava takibine kadar tek elden yürütüyor, yalnızca İstanbul trafik kazası avukatlık hizmeti arayışlarında değil Türkiye’nin her ilindeki dosylaarı aynı titizlikle takip ediyoruz.

UZMAN GÖRÜŞÜ

Bedeni hasar dosyalarında tazminat tutarını belirleyen kararlar çoğu zaman dava aşamasına gelmeden, kazadan sonraki ilk aylarda verilir. Maluliyet raporunun iyileşme tamamlanmadan alınması ya da sigorta şirketinin teklifinin gerçek zarar hesaplanmadan kabul edilmesi, sonradan telafisi güç kayıplara yol açar. Bu nedenle ibraname imzalanmadan önce maluliyet raporunun, kusur dağılımının ve sigorta hesabının birlikte incelenmesi, tazminatın eksiksiz belirlenmesinin ilk koşuludur.

Av. Çiğdem Baykara

İş ve Tazminat Hukuku Uzmanı

Bedeni Hasar Nedir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. ve 54. maddelerinde düzenlenen bedeni hasar (hukuki adıyla bedensel zarar), trafik kazası sonucunda kişinin vücut bütünlüğünün zarar görmesiyle ortaya çıkar ve yalnızca kalıcı sakatlıkla sınırlı değil, tedavi süreci ve çalışamadığınız geçici iş göremezlik dönemi de kapsar.

Bu nedenle kırığı tamamen iyileşen ve kalıcı maluliyeti bulunmayan bir vatandaş da tedavi giderlerini ve çalışamadığı döneme ait kazanç kaybını talep edebilir. Bedeni hasar, maddi hasardan da ayrılır. Maddi hasar araçta ve eşyada oluşan zararı, bedeni hasar ise kişinin vücudunda oluşan zararı ifade eder.

Bedeni hasar tazminatını talep etme hakkı zarar gören kişiye aittir. Yaralandıysanız talebinizi kusurlu sürücüye, araç işletenine ve aracın zorunlu trafik sigortası şirketine yöneltebilirsiniz. Kazanın ölümle sonuçlanması durumunda ise ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlar kendi adlarına destekten yoksun kalma tazminatı talep eder (Türk Borçlar Kanunu 53. madde). Kazada sizin de kusurunuz bulunması talebinizi ortadan kaldırmaz, tazminattan yalnızca kusurunuz oranında indirim yapılmasına yol açar.

İş kazasından doğan bedensel zararlarda ise tazminatın muhatabı işverendir ve SGK ödemelerinin mahsubu nedeniyle hesaplama farklı esaslara göre yapılır. Bu konu avukatlarımızın hazırladığı İş Kazası Tazminatı sayfamızda ayrıca ele alınmıştır.

Trafik kazasından doğan bedeni hasar tazminatı standart bir aralığa bağlı olmadığından her dosyada zarar görenin kişisel verileri üzerinden ayrıca hesaplanır ve uzman olmayan kişilerce yapılan hatalı hesaplamalar, dosyanın seyri ve tazminat talepleri açısından büyük mağduriyetler yaratmaktadır.

Bedeni Hasar Kapsamına Giren Bedensel Zararlar Nelerdir?

Bedensel zarar kalemleri, TBK madde 54’de belirlenmiştir ve bu sayım sınırlayıcı değildir. Ölüm durumunda ortaya çıkan destekten yoksun kalma zararı ise aynı kanunun 53. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir. Bu kapsamda, talep edilebilecek bedensel zararların detayları şöyledir:

• Tedavi giderleri, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez ve tıbbi cihaz bedelleri ile tedavi için yapılan ulaşım ve konaklama masraflarını kapsar. Hastanelerin sunduğu belgeli sağlık hizmetlerinin bedeli Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi kapsamında SGK tarafından karşılanır. Bu kapsamın dışında kalan giderler ise sigorta şirketinden talep edilir.
• Kazanç kaybı, iyileşme süresi boyunca çalışamadığınız için elde edemediğiniz geliri karşılar.
• Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, kalıcı maluliyet nedeniyle ömür boyu eksilen kazancınızın karşılığıdır.
• Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, geliriniz azalmasa dahi iş bulma, terfi etme ve mesleğinizi sürdürme imkanınızın daralmasını tazmin eder.
• Bakıcı gideri, günlük ihtiyaçlarınızı tek başınıza karşılayamadığınız dönemde ödenen refakat bedelidir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren genel şart değişikliğiyle tedavi süresince oluşan bakıcı giderleri ve sağlık kurulu raporuyla tıbben gerekli görülen sürekli bakıcı giderleri sigortanın sağlık giderleri teminatından ödenir.
• Destekten yoksun kalma tazminatı, kazanın ölümle sonuçlanması durumunda ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlarının uğradığı kaybı karşılar.

Vatandaşın kaza dolayısıyla yaşadığınız acı ve elemin karşılığı olarak ayrıca ileri sürülen manevi tazminat talebi ise bu kapsamın dışında kalır ve maluliyet oranına dayalı bir formülle hesaplanmaz.

Trafik Kazalarında Bedeni Hasar Tazminatı

Trafik kazasında uğradığınız bedeni hasar, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortası tarafından sağlık giderleri teminatı ile sakatlanma ve ölüm teminatı kapsamında karşılanır. Araç işleteni, Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi kapsamında aracın işletilmesinden doğan bedensel zarardan kusuru aranmaksızın sorumludur.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası da işletenin bu sorumluluğunu poliçe limitleri içinde üstlenir (Karayolları Trafik Kanunu 91. madde). Talebinizi sigorta şirketine doğrudan yöneltebilirsiniz fakat dava açmadan ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur (Karayolları Trafik Kanunu 97. madde). Sigorta şirketinin ödemesi poliçe limitiyle sınırlı kaldığından limiti aşan zararınız işletenden ve kusurlu sürücüden talep edilir.

Teminattan yararlanan kişiler araç sürücüsüyle sınırlı değildir. Yaya, bisikletli, araçtaki yolcu ve karşı aracın sürücüsü üçüncü kişi sayılır ve bedeni zararını kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından talep eder. Araçta yolcu olarak bulunuyorsanız, bindiğiniz aracın sürücüsü tam kusurlu olsa dahi o aracın sigortasından talep hakkınız devam eder.

Tüm bu tazminat ve sigorta süreçleri oldukça karmaşık teknik detaylar ve prosedürler barındırması dolayısıyla uzman yönlendirmesi ile hareket etmek hak kaybı yaşamamak adına kritiktir. Sürecin büromuz avukatlarınca nasıl yürütüldüğünü Trafik Kazası Avukatı sayfamızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Bedeni Hasar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Bedeni hasar tazminatı hesaplarken aşağıdaki bilgiler dikkate alınır:

• Zarar görenin yaşı, tazminatın hangi süre boyunca hesaplanacağını belirler.
• Zarar görenin geliri, belgelenebiliyorsa gerçek kazanç üzerinden, belgelenemiyorsa net asgari ücret üzerinden alınır.
• Maluliyet oranı, çalışma gücünüzde kalıcı olarak meydana gelen kaybı gösterir ve hesabın çarpanını oluşturur.
• Kusur oranı, kazada sizin de kusurunuz varsa tazminattan bu oranda indirim yapılmasına yol açar.
• Bakiye ömür, yaşınıza ve cinsiyetinize göre yaşamınızı sürdürmeniz beklenen süredir.
• Aktif ve pasif dönem ayrımı, 60 yaşına kadar çalışarak gelir elde edeceğiniz kabul edilen süre ile 60 yaşından sonraki süreyi birbirinden ayırır.

Bu değişkenlerin hangi yöntemle tazminat hesabına katılacağı 2020 yılından bu yana köklü biçimde değişti. Anayasa Mahkemesi, tazminat hesabını sigorta genel şartlarına bırakan kanun hükmünü iptal etti (E. 2019/40, K. 2020/40, 17.07.2020). İptal kararından sonra hesaplama, genel şartlardaki tablolara göre değil, Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatlarına göre yapılmaya başlandı.

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren genel şart değişikliği de aynı yönde düzenlendi. Sakatlanma ve destekten yoksun kalma teminatlarının Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine göre belirleneceği hükme bağlandı ve hesaplama cetvellerini içeren ekler yürürlükten kaldırıldı. Bakiye ömrün belirlenmesinde ise eski PMF 1931 tablosu yerine güncel TRH 2010 yaşam tablosu kullanılmaya başlandı.

Geleceğe yönelik dönemde ise progresif rant yöntemi uygulanıyor. Bu yöntemde gelir her yıl %10 artırılır ve aynı oranda iskonto edilir. İki oran birbirini dengelediğinden, hesaba her yıl için bir yıllık gelir kadar zarar girer.

Hesaplamanın temel formülü, aktif ve pasif dönem zararlarının toplanmasıyla kurulur.

• Aktif dönem zararı, yıllık net gelirin 60 yaşına kadar kalan yıl sayısıyla çarpılmasıyla bulunur.
• Pasif dönem zararı ise yıllık net asgari ücretin, bakiye ömürden aktif dönem düşüldükten sonra kalan süreyle çarpılmasıyla hesaplanır.

İki tutarın toplamı maluliyet oranıyla çarpılır ve zarar görenin kusuru oranında indirilir. SGK tarafından bağlanmış bir gelir varsa, bu gelirin peşin sermaye değeri son aşamada tazminattan düşülür.

Formülün uygulamada nasıl işlediğini 35 yaşında, aylık net geliri 45.000 TL olan, maluliyet oranı %20 ve kazadaki kusuru %25 olarak belirlenen erkek bir kazazede üzerinden gösterebiliriz:

• TRH 2010 tablosuna göre 35 yaşındaki erkeğin bakiye ömrü 39,67 yıldır. Bu sürenin 25 yılı 60 yaşına kadar olan aktif döneme, kalan 14,67 yılı pasif döneme düşer.
• Yıllık net gelir 540.000 TL olduğundan aktif dönem zararı 540.000 × 25 = 13.500.000 TL olarak hesaplanır.

2026 yılında aylık net asgari ücret 28.075,50 TL, yıllık tutarı 336.906 TL olduğundan pasif dönem zararı 336.906 × 14,67 = 4.942.411 TL olur.

İki dönemin toplamı 18.442.411 TL’dir.

Bu tutar %20 maluliyet oranıyla çarpıldığında 3.688.482 TL’ye ulaşılır.

Vatandaşın %25 kusuru nedeniyle yapılan indirimle birlikte talep edilebilecek tazminat 2.766.362 TL olarak bulunur.

Burada önemli bir nokta olarak, 31 Temmuz 2026’dan itibaren meydana gelen kazalarda faiz başlangıç tarihinin değiştiğini de ifade etmek gerekir. Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine göre tazminatın kazancın bilindiği döneme ait kısmına olay tarihinden, geleceğe yönelik hesaplanan kısmına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler. Daha önceki kazalarda faiz eski düzene göre işlemeye devam eder.

Örnekteki tutarlar temsilidir ve kesin tazminat, maluliyet raporu ile kusur dağılımı kesinleştikten sonra aktüer bilirkişi raporuyla belirlenir. Büromuz avukatları bu raporlardaki hesaplama hatalarına itiraz ederek tazminatınızın eksiksiz belirlenmesini sağlar.

Maluliyet Oranına Göre Bedeni Hasar Tazminatı Hesaplama

Maluliyet oranı, bedeni hasar tazminatında gelir kaybının ne kadarının tazmin edileceğini belirleyen çarpandır ve çalışma gücünüzde kalıcı olarak meydana gelen kaybı yüzde olarak gösterir.

%20 maluliyet, toplam gelir kaybının beşte birinin tazmin edileceği anlamına geldiğinden oranın tek puan değişmesi dahi tazminat tutarını doğrudan etkiler.

Yukarıdaki örnekte 18.442.411 TL’lik gelir kaybı tabanı ve %25 kusur indirimi sabit tutulduğunda, %10 maluliyet oranında tazminat 1.383.181 TL, %30 maluliyet oranında ise 4.149.542 TL olarak hesaplanır.

Kritik bir nokta olarak, birden fazla yaralanmanın bulunduğu dosyalarda ise oranlar doğrudan toplanmaz, Balthazard formülüyle birleştirilir. Bu formülde en yüksek oran olduğu gibi alınır ve sıradaki oran geriye kalan sağlam çalışma gücüne uygulanır.

Örneğin; %30 ve %20 oranında iki yaralanması bulunan kazazedenin toplam maluliyeti %50 değil, %30’a kalan %70’in %20’si olan 14 puanın eklenmesiyle %44 olarak belirlenir. Oranların doğrudan toplandığı ya da yanlış birleştirildiği raporlar itiraz konusu yapılarak düzeltilir.

Kemik Kırığı Nedeniyle Bedeni Hasar Tazminatı

Kemik kırığı nedeniyle ödenecek tazminat, kırığın kendisine göre değil, kırık iyileştikten sonra kalıcı bir maluliyet kalıp kalmadığına göre belirlenir. Kaynama tamamlandıktan sonra eklem hareketinde kısıtlılık, kısalık, şekil bozukluğu ya da süreğen ağrı kalmışsa sağlık kurulu raporunda kalıcı maluliyet oranı belirlenir ve tazminat bu oran üzerinden hesaplanır.

Kırık sorunsuz kaynamış ve geride herhangi bir kısıtlılık kalmamışsa maluliyet oranı sıfır çıkar ve çalışma gücü kaybı kalemi doğmaz. Bu durumda dahi tedavi giderleriniz ile iyileşme sürecinde çalışamadığınız döneme ait geçici iş göremezlik kaybınızı talep edebilirsiniz.

Platin ve vida gibi implantların çıkarılması için ikinci bir ameliyat gerekiyorsa, bu ameliyata bağlı giderler ve ameliyat sonrası iyileşme süresi de tazminat hesabına dahil edilir. Kırık türlerine göre ayrıntılı değerlendirmeyi Trafik Kazası Tazminat Hesaplama sayfamızda bulabilirsiniz.

Bedeni Hasar Tazminatında Heyet Raporu ve Maluliyet Tespiti

Bedeni hasar tazminatına esas maluliyet oranı, yetkili hastanelerin sağlık kurullarından ya da dava sürecinde Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin adli tıp anabilim dallarından alınan heyet raporuyla belirlenir. Rapor tek hekim imzasıyla değil, yaralanmanın bulunduğu branşın uzmanını da içeren sağlık kurulu tarafından düzenlenir ve kaybettiğiniz çalışma gücünü yüzde olarak göstererek tazminat hesabına doğrudan yansır.

Maluliyet değerlendirmesi için iyileşme sürecinin tamamlanması beklenir. Tedavisi devam ederken alınan erken tarihli rapor gerçek oranı yansıtmaz ve Yargıtay, omurga kırığı gibi yaralanmalarda kaza tarihinden itibaren on iki ay geçmeden düzenlenen raporu hükme esas almamaktadır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/5157, K. 2025/14411).

Raporda hangi yönetmeliğin uygulanacağı ise rapor tarihine göre değil, kaza tarihine göre belirlenir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da maluliyet oranının kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre tespit edilmesi gerektiğini açıkça vurgulamıştır (E. 2024/423, K. 2025/169, T. 26.03.2025).

Buna göre 20 Şubat 2019 ve sonrasında meydana gelen kazalarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 1 Haziran 2015 ile 20 Şubat 2019 arasındaki kazalarda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 1 Eylül 2013 ile 1 Haziran 2015 arasındaki kazalarda ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği uygulanır.

On sekiz yaşından küçükler için düzenlenen raporlarda ise Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esas alınır. Yönetmelik seçimi uygulamada en sık yapılan hatalardan biridir.

Büromuzun trafik kazası alanında uzmanlaşan avukatları raporda esas alınan yönetmeliği kaza tarihiyle karşılaştırarak inceler ve yanlış yönetmeliğe göre düzenlenen raporlara itiraz ederek mahkemeden yeni rapor alınmasını sağlar.

Bedeni Hasar Tazminatı Nasıl Alınır?

Bedeni hasar tazminatı dört aşamada alınır ve sigorta şirketine başvuru aşaması kanunla zorunlu tutulmuştur:

• İlk aşamada deliller toplanır. Kaza tespit tutanağı, ceza soruşturması dosyası, hastane kayıtları ve maluliyet raporu dosyanın temelini oluşturur.
• İkinci aşamada sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur ve bu başvuru dava şartıdır.
• Üçüncü aşamada sigorta şirketinin yanıtı beklenir. Sigorta şirketi başvuruyu en geç 15 gün içinde yazılı olarak yanıtlar. Süre dolduğunda ya da gelen yanıt talebinizi karşılamadığında uyuşmazlık doğmuş sayılır.
• Son aşamada uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınır ya da dava açılır.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru zorunlu bir aşama değildir ve tahkime hiç gitmeden doğrudan dava açabilirsiniz. Tahkim, yargılamaya göre daha kısa sürede sonuçlandığı için sıklıkla tercih edilir ve zorunlu trafik sigortasından doğan uyuşmazlıklarda sigorta şirketinin Komisyon’a üye olması aranmaz fakat buradaki seçimin geri alınamayacağını unutmamak gerekir.

Aynı uyuşmazlık için dava açılmışsa ya da tüketici hakem heyetine başvurulmuşsa tahkim yolu kapanır. Bu nedenle tahkim ile dava arasındaki tercih, dosyadaki maluliyet raporunun güçlü olup olmadığına, sigorta şirketinin itiraz noktalarına ve talep edilen tutara göre baştan doğru yapılmalıdır.

Büromuz avukatları, sigorta şirketine yapılacak ilk başvurudan itibaren dosyanızdaki maluliyet raporunu, kusur dağılımını ve sigorta şirketinin hesaplamasını birlikte inceler. Tahkim ile dava yolu arasındaki tercihi bu inceleme sonucunda dosyanızın koşullarına göre sizinle birlikte belirler ve seçilen yolda süreci tahsilat aşamasına kadar sizin adınıza yürütür.

Karşı aracın zorunlu trafik sigortası bulunmuyorsa başvuru Güvence Hesabı’na yapılır. Güvence Hesabı, aracın sigortasız olduğu, kaza yapan aracın tespit edilemediği ve aracın çalınmış ya da gasbedilmiş olduğu durumlarda bedensel zararları karşılar.

Sigorta şirketinin iflas ettiği ya da ruhsatının iptal edildiği durumlarda ise bedensel zararlarla birlikte maddi zararları da öder (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 14. madde). Ödeme, kaza tarihinde geçerli olan zorunlu trafik sigortası teminat limitleriyle sınırlıdır ve manevi tazminat Hesabın kapsamı dışında kalır. Güvence Hesabı’na başvuru da zorunlu trafik sigortası için öngörülen zamanaşımı süreleri içinde yapılır.

Bedeni Hasar Tazminatı İçin Gerekli Belgeler

Bedeni hasar tazminatı için zararın varlığını ve tutarını ispatlayan belgelere ihtiyaç vardır. Sigorta başvurusu ve dava aşamasında talep edilen belgeler şöyledir:

• Kazanın nasıl meydana geldiğini gösteren kaza tespit tutanağı ya da kolluk tutanağı.
• Kusur dağılımının belirlenmesinde kullanılan ifade tutanakları ve soruşturma evrakı.
• Yaralanmanın niteliğini ve tedavi sürecini ortaya koyan epikriz ve tedavi evrakı.
• Sürekli maluliyet oranını belirleyen sağlık kurulu raporu.
• Tazminat hesabının hangi gelir üzerinden yapılacağını gösteren gelir belgesi ve SGK hizmet dökümü.
• Ödemenin hak sahibine yapılması için kimlik fotokopisi ve banka hesap bilgisi.

Kazanın ölümle sonuçlanması durumunda dosyaya ayrıca veraset ilamı ve nüfus kayıt örneği eklenir. Bu belgeler, destekten yoksun kalan yakınların kimler olduğunu ortaya koyar. Eksik belgeyle yapılan başvuru, sigorta şirketinin ek belge istemesine ve sürecin uzamasına yol açtığından dolayı dosyanın ilk andan eksiksiz hazırlanması tazminatın gecikmeden alınmasını sağlar.

Sigorta Şirketinin Bedeni Hasar Tazminatını Eksik Ödemesi veya Reddetmesi

Sigorta şirketinin başvurunuzu reddetmesi ya da gerçek zararınızın altında ödeme yapması süreci sona erdirmez ve aradaki farkı Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak ya da dava açarak talep edebilirsiniz. Bu aşamada şirketin hesabı aktüer bilirkişi tarafından esas alınan gelir, yaşam tablosu, dönem ayrımı ve maluliyet oranı yönünden yeniden denetlenir ve daha önce yapılan ödeme belirlenen tazminattan mahsup edilir.

Ödeme sırasında ibraname imzalamış olmanız da talep hakkınızı tek başına ortadan kaldırmaz. Karayolları Trafik Kanunu’nun 111. maddesi kapsamında yetersiz olduğu açıkça belli olan tazminat anlaşmaları, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir ve bu süre içinde açılan tazminat davası, ibranameyle bağlı kalınmak istenmediğinin açıklanması için yeterli sayılır.

İki yıllık süre hak düşürücü nitelikte olduğundan ibraname imzaladıysanız sürenin dolmadan değerlendirilmesi gerekir. Eksik ödemeye karşı izlenecek yolu Sigorta Şirketinin Eksik Ödeme Yapması sayfamızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

İş Kazalarında Bedeni Hasar Tazminatı

İş kazasından doğan bedeni hasar tazminatı, trafik kazasından üç temel noktada ayrılır.

• Talep sigorta şirketine değil, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmeyen işverene yöneltilir.
• Maluliyet oranı, genel çalışma gücü kaybını değil, kazazedenin yaptığı meslekteki kazanma gücü kaybını ölçen Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’ne göre belirlenir. Bu nedenle aynı yaralanma, farklı mesleklerde farklı oran doğurur.
• Sosyal Güvenlik Kurumu da sürece dahil olur ve koşulları varsa kazazedeye sürekli iş göremezlik geliri bağlar. Bağlanan bu gelirin peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı, işverenden istenecek tazminattan düşülür (5510 sayılı Kanun 21. madde).

İş kazası tazminatının nasıl hesaplandığını, dosyanın nasıl yürütüldüğünü ve büromuzun size hangi noktalarda destek sağlayabileceğini İş Kazası Avukatı sayfamızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Bedeni Hasar Tazminatında Zamanaşımı Süresi

Trafik kazasından doğan bedeni hasar talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl içinde zamanaşımına uğrar. Zararın ne zaman öğrenildiğinden bağımsız olarak kaza tarihinden itibaren on yıl geçtikten sonra ise talepte bulunulamaz (Karayolları Trafik Kanunu 109. madde).

Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı uygulanır ve süre yaralanmalı kazalarda sekiz, ölümlü kazalarda on beş yıla çıkar. İş kazasında işverene karşı açılacak tazminat davalarında ise zamanaşımı süresi on yıldır.

Sürelerin işleyişini ve kesilme hallerini Trafik Kazası Tazminat Hesaplama sayfamızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Bedeni Hasar Tazminatına İlişkin Yargıtay Kararları

Bedeni hasar tazminatı hesabındaki güncel uygulamayı aşağıdaki iki karar özetler niteliktedir:

Birinci karar, poliçe genel şartlarındaki cetvellerin ve teknik faizin kullanılamayacağını ortaya koyar. Yargıtay, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının ardından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki cetvellerin iş gücü kaybı hesabında kullanılamayacağına, cetvellerle birlikte getirilen yüzde 1,8 teknik faizin de uygulanamayacağına karar verdi ve teknik faize dayanan bilirkişi raporunu yetersiz bularak hükmü bozdu (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/4443, K. 2021/6445, T. 07.10.2021). Aynı kararda bakiye ömrün kaza tarihi itibarıyla belirlenmesi gerektiği de vurgulandı; yaşam tablosu rapor tarihine göre değil, olayın gerçekleştiği tarihe göre seçilir.

İkinci karar, bakiye ömrün hangi tabloyla bulunacağını belirler. Yargıtay, 1931 tarihli PMF cetvelleri yerine Türkiye’ye özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınması gerektiğine hükmederek, PMF tablosuna dayanan hesabı bozdu ve dosyaya ek rapor alınmasını istedi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2020/2598, K. 2021/34, T. 14.01.2021). TRH 2010 kadın ve erkek için ayrı bakiye ömür verdiğinden, aynı yaştaki iki kazazedede hesap cinsiyete göre farklılaşır.

Bedeni hasar tazminatı ne kadar sürede ödenir?

Sigorta şirketi, başvuru belgelerinin eksiksiz teslim edilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde poliçe teminatı kapsamındaki tazminatı ödemekle yükümlüdür (KTK 99. madde). Uygulamada süreyi asıl uzatan unsur, kalıcı maluliyetin belirlenmesi için iyileşme sürecinin tamamlanmasının beklenmesidir.

Ödeme yapılmaz ya da eksik yapılırsa başvurulabilecek Sigorta Tahkim Komisyonu’nda hakem, dosya kendisine teslim edildikten sonra dört ay içinde karar verir. Dava yolunda ise yargılama süresi, istinaf aşamasıyla birlikte genellikle bir buçuk ile iki yıl arasında tamamlanır.

3. derece kemik kırığı için ne kadar tazminat ödenir?

Kırığın derecesi tek başına tazminat tutarını belirlemez. Birinciden altıncıya kadar uzanan kırık derecelendirmesi, ceza hukukunda kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisine göre cezanın artırılmasında kullanılan bir ölçüttür (Türk Ceza Kanunu 87. madde) ve tazminat hesabında karşılığı yoktur. Tazminat, kırık kaynadıktan sonra geride kalan kalıcı maluliyet oranı üzerinden hesaplanır. Bu nedenle aynı derecedeki kırık, yaşı, geliri, kusur oranı ve iyileşme süreci farklı iki kazazedede farklı tutarlar doğurur. Ağır dereceli kırıklarda kalıcı maluliyet olasılığı yükselse de oran sağlık kurulu raporuyla belirlenmeden tutar hesaplanamaz ve rapor, iyileşme süreci tamamlandıktan sonra alındığında gerçek zararı yansıtır.

Bedeni hasar tazminatı hesaplamasında aktüerya hesabı nedir?

Aktüerya hesabı, kazazedenin gelecekte yaşayacağı gelir kayıplarının bugünkü değerinin bulunmasıdır. Kazazedenin kaybı tek seferde değil, bakiye ömrü boyunca her yıl yeniden doğduğundan peşin ödenecek tazminatın bu kaybın tamamını karşılaması gerekir.

Hesapta bakiye ömür TRH 2010 tablosundan belirlenir, süre aktif ve pasif dönem olarak ikiye ayrılır ve geleceğe yönelik dönemde progresif rant yöntemi uygulanır. Hesabı mahkemece görevlendirilen aktüer bilirkişi yapar ve raporunda kullandığı tabloyu, oranları ve dönem ayrımını gerekçelendirir. Sigorta şirketinin yaptığı ödeme de aynı yöntemle denetlenir ve hatalı tablo ya da dönem ayrımı kullanıldığı tespit edilirse aradaki fark talep edilir.

Kalıcı sakatlık olmadan bedeni hasar tazminatı alınır mı?

Evet, kalıcı sakatlık bulunmasa dahi bedeni hasar tazminatı alınır. Maluliyet oranının sıfır çıkması yalnızca çalışma gücü kaybı kalemini ortadan kaldırır. Kırığı kaynayan, ameliyat olup işine dönen ve geride iz kalmayan bir kazazede de tedavi giderlerini, çalışamadığı döneme ait gelir kaybını ve varsa bakıcı giderini talep edebilir. Geçici iş göremezlik süresi hekim raporuyla belirlenir ve kayıp, günlük kazancın rapor süresiyle çarpılmasıyla hesaplanır. Yaralanmanın tamamen iyileşmesi manevi tazminat hakkını da ortadan kaldırmaz.

Organ kaybı nedeniyle tazminat nasıl hesaplanır?

Organ kaybında hesaplama yöntemi değişmez, değişen maluliyet oranıdır. Oran, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğin ekindeki kılavuza göre kaybedilen organın işlevi esas alınarak belirlenir ve organ kayıplarında genellikle yüksek çıkar. Bulunan oran, yıllık gelir ile aktif ve pasif dönem süreleri üzerinden hesaplanan gelir kaybıyla çarpılır ve ardından kusur indirimi uygulanır.

Birden fazla organ ya da uzuv kaybında oranlar doğrudan toplanmaz, Balthazard formülüyle birleştirilir. Organ kaybı dosyalarında protez ve tıbbi cihaz bedelleri, sürekli yardıma ihtiyaç doğmuşsa bakıcı gideri ve mesleğini sürdüremeyen kazazede için ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp ayrıca talep edilir.

Bedeni hasar tazminatında sigorta şirketinin ödeme limiti nedir?

2026 yılında zorunlu trafik sigortasının bedensel zararlar için kişi başı teminatı 3.600.000 TL’dir ve bu tutar sağlık giderleri ile sakatlanma ve ölüm teminatları için ayrı ayrı uygulanır.

Kaza başı teminat ise araç türüne göre değişir ve otomobil ile taksilerde 18.000.000 TL, kamyonet, kamyon ve çekicilerde 36.000.000 TL, motosikletlerde 10.800.000 TL’dir. Limiti aşan zarar araç işleteninden ve kusurlu sürücüden talep edilir. Kusurlu tarafın ihtiyari mali mesuliyet sigortası varsa aradaki fark bu poliçenin limiti kadar karşılanır.

Kusurlu olan kişi bedeni hasar tazminatı alabilir mi?

Kazada kusurlu olmak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, yalnızca tutarı kusur oranında azaltır.

Örneğin; kavşakta hız sınırını aşarak seyreden bir sürücüye, kırmızı ışıkta geçen bir aracın çarptığını düşünelim. Bilirkişi incelemesinde kırmızı ışıkta geçen sürücü asli kusurlu olarak %75, hız sınırını aşan sürücü tali kusurlu olarak %25 kusurlu bulunur.

Hız sınırını aşan sürücünün yaralanması nedeniyle hesaplanan bedeni hasar zararı 1.000.000 TL ise, kendi kusuruna düşen 250.000 TL tazminattan indirilir ve karşı aracın sigortasından 750.000 TL talep edebilir. Sınır tam kusurda ortaya çıkar.

Tek taraflı kazada tam kusurlu sürücü üçüncü kişi sayılmadığından kendi aracının zorunlu trafik sigortasından bedeni hasar tazminatı alamaz. Araçtaki yolcu ise sürücünün kusurundan etkilenmez ve talebini tam olarak ileri sürer. Kusur oranı kaza tespit tutanağıyla değil, yargılamada bilirkişi incelemesiyle kesinleşir.

Bedeni hasar tazminatı manevi tazminatı da kapsar mı?

Bedeni hasar tazminatı manevi tazminatı kapsamaz ve iki talep ayrı ayrı ileri sürülür. Bedeni hasar tazminatı ölçülebilir maddi kayıpları karşılar ve maluliyet oranı ile gelir üzerinden hesaplanır. Manevi tazminat ise çekilen acı ve elemin karşılığıdır ve formülle değil, hakim tarafından olayın ağırlığı, tarafların kusuru ve ekonomik durumları gözetilerek takdir edilir.

Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışında kaldığından talep araç işletenine ve kusurlu sürücüye yöneltilir. Sigorta şirketinden manevi tazminat alınabilmesi için ihtiyari mali mesuliyet poliçesine manevi tazminat klozu eklenmiş olması gerekir.

Çalışmayan, öğrenci veya emekli kişilerin bedeni hasar tazminatı nasıl hesaplanır?

Geliri bulunmayan kazazedenin tazminatı net asgari ücret üzerinden hesaplanır ve 2026 yılında aylık net asgari ücret 28.075,50 TL’dir. Çalışma gücü kaybı her kazazede için doğduğundan ev hanımı, öğrenci ve işsiz kişilerde gelir belgesinin bulunmaması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Ev hanımında hesap, ev işlerini yapamamaktan doğan kaybın karşılığı olarak asgari ücret üzerinden yapılır. Emekli kazazedede emekli aylığı kaza nedeniyle kesilmediğinden kayıp aylık üzerinden değil, çalışma gücündeki kayıp üzerinden ve asgari ücret esas alınarak hesaplanır.

Çocuklarda ise hesaplama, çalışma çağının başlayacağı yaş esas alınarak kurulur. Belgelenmiş geliri asgari ücretin üzerinde olan kazazedede ise bordro, vergi kaydı ya da meslek odası kaydıyla ispatlanan gerçek gelir esas alınır.

SGK’dan bağlanan gelir bedeni hasar tazminatından düşülür mü?

Evet, ancak gelirin tamamı değil, yalnızca rücuya tabi kısmı tazminattan düşülür. Bu kuralın amacı, aynı zararın iki kez tahsil edilmesini önlemektir. Mahsup, sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değeri üzerinden yapılır ve tutar kusur dağılımına göre belirlenir.

Zarara üçüncü bir kişi sebep olmuşsa SGK ilk peşin sermaye değerinin yarısını rücu edebildiğinden mahsup da bu tutarla sınırlı kalır (5510 sayılı Kanun 21. madde). Hesaplamada önce kusur oranına göre tazminat bulunur, ardından rücuya tabi tutar düşülür ve varsa hakkaniyet indirimi en son uygulanır. Kurumun rücu hakkının bulunmadığı ödemeler ise tazminattan düşülmez (Türk Borçlar Kanunu 55. madde).

Kasko poliçesi bedeni hasarı karşılar mı?

Standart bir kasko poliçesi bedeni hasarı karşılamaz. Kasko, sigortalı aracın kendisinde oluşan maddi zararı güvence altına alır ve sürücü ile yolcuların yaralanması ya da ölümü teminat dışında kalır.

Poliçeye ferdi kaza ek teminatı eklenmişse sürücü ve yolcular için ölüm, sürekli sakatlık ve tedavi gideri teminatı doğar ve ödeme poliçede yazılı tutar üzerinden, kusur aranmaksızın yapılır. Ferdi kaza teminatından yapılan ödeme, zorunlu trafik sigortasından alınacak tazminattan da düşülmez.